യദ്വാം കാര്യം മഹാഭാഗൌ സകലം തദിഹോച്യതാമ്
മഹാഭാഗന്മാരേ, നിങ്ങള്ക്കുള്ള ഉദ്ദേശം എന്താണെങ്കിലും ഇവിടെ മുഴുവന് പറയൂ.
യദി കര്തും മയാ ശക്യം തത്കരിഷ്യേ വിമൃശ്യ ച
ഞാന് അതു ചെയ്യാന് കഴിയുമെങ്കില്, ആലോചിച്ച ശേഷം നിര്വഹിക്കും.
യച്ച കാര്യം മഹാഭാഗേ പൃഷ്ടം തത്കഥയസ്വ നഃ
മഹാഭാഗേ, നിങ്ങളോട് ചോദിച്ച കാര്യം ഞങ്ങള്ക്കു വിശദമായി പറയൂ.
യദി സ്മരസി കല്യാണി പൂര്വേന്ദ്രചരിതാനി വൈ
മംഗളകരിയേ, മുന്കാല ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ കൃത്യങ്ങള് നിനക്ക് ഓര്മ്മയുണ്ടെങ്കില്
തസ്മാത്പൂര്വതരോ യസ്യ തസ്യാപി പ്രഥമശ്ച യഃ ।। 4.107.
അവരില് ആരാണ് മുന്പുള്ളവനും, ആരാണ് ആദ്യം ഉണ്ടായവനും എന്നത്
തേഷാം പൂര്വതരാ യേ ച വേദ്മി താനഖിലാനഹമ്
അവരില് മുന്പുള്ളവരെ ഞാന് ചിലരെ അറിയുന്നു, എന്നാല് എല്ലാവരെയും അല്ല.
മന്വംതരാണ്യനേകാനി സൃഷ്ടീശ്ച ത്രിദിവൌകസാമ്
അനേകം മന്വന്തരങ്ങളും, സ്വര്ഗ്ഗവാസികളുടെ സൃഷ്ടികളും
ഏവമുക്ത്വാ തതസ്താഭ്യാം സുഹൃഷ്ടാ സാംഭരായണീ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ രണ്ടുപേരോടും സംഭരായണി സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നു.
സ്വായംഭുവേ യസ്തു മനൌ മനൌ സ്വാരോചിഷേ ച യഃ
സ്വായംഭുവമനുവിലും സ്വാരോചിഷമനുവിലും ഉണ്ടായിരുന്നവന്
യേ ബഭൂവുര്ഹി ദേവേന്ദ്രാസ്തസ്യ തസ്യ തപസ്വിനീ
ആ കാലഘട്ടങ്ങളില് ദേവേന്ദ്രന്മാരായവരെ, ആ തപസ്വിക്ക്
കഥയാമാസ ചാശ്ചര്യം തച്ചാപി കഥയാമി തേ
അവള് ആ അത്ഭുതകഥ പറയാന് തുടങ്ങി, അതും ഞാന് നിനക്കു പറയാം.
ശംകുകര്ണസ്തദാ ദൈത്യോ ബഭൂവാത്യംതദുര്ജയഃ ഇന്ദ്രസ്യാസാദ്യ ഭവനം പ്രവിവേശ സുനിര്ഭയഃ
അപ്പോള് ശംകുകര്ണ്ണന് എന്ന ദാനവന് അത്യന്തം ജയിക്കാനാവാത്തവനായി; ദേവേന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിലെത്തിയ ശേഷം, ഭയമില്ലാതെ അകത്തു കടന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ സഹസാ പ്രാപ്തം ശക്രഃ ശയ്യാതലേഽലുഠത്
അവനെ അപ്രതീക്ഷിതമായി എത്തിയതുകണ്ട് ഇന്ദ്രൻ തന്റെ കിടക്കയിൽ നിന്ന് വീണു.
ദാനവഃ ശക്രശയനേ തസ്മിന്നുപവിവേശ ഹ
അന്ന് ദാനവൻ ഇന്ദ്രന്റെ കിടക്കയിൽ ഇരുന്നു.
അഥ ദേവാഃ സമാജഗ്മുര്ഭയാദ്ദ്രഷ്ടും സുരദ്വിഷമ് 4.107.
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഭയത്താൽ ദേവശത്രുവിനെ കാണാൻ ഒത്തുചേർന്നു.
വാസുദേവോഽപി തത്രാഗാത്തം ദ്രഷ്ടും ദേവകംടകമ്
വാസുദേവനും അവിടേക്ക് വന്നു ദേവന്മാർക്ക് ശത്രുവായവനെ കാണാൻ.
ധന്യോഽഹം കൃതകൃത്യോഹം യസ്യ മേ ഗരുഡധ്വജഃ
ഗരുഡധ്വജനായവൻ എനിക്ക് ലഭിച്ചതിനാൽ ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, എന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയായി.
തതഃ കരേ സമാലംബ്യ ശയനാഭ്യാശമാനയത്
അതിനുശേഷം അവൻ അവനെ കൈപിടിച്ച് കിടക്കയുടെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
തതഃ കൃഷ്ണസ്തു സഹസാ ഗൃഹ്യ ദോര്ഭ്യാം ശനൈഃ ശനൈഃ മമാര ദാനവേന്ദ്രോഽസൌ ബലാദ്ഭഗ്നാസ്ഥിപഞ്ജരഃ
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ഇരുകൈകളും കൊണ്ട് അവനെ പെട്ടെന്ന് പിടിച്ചു, പതിയെ ശക്തിയായി അമർത്തി; അങ്ങനെ ദാനവരാജാവ് മരിച്ചു, അവന്റെ അസ്ഥിപഞ്ചരം തകർന്നു.
നിര്ജഗാമ തതഃ ശക്രഃ ശയ്യാമൂലാദവാക്ഛിരാഃ
അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രൻ കിടക്കയുടെ അടിയിൽ നിന്ന് തലകുനിഞ്ഞ് പുറത്തുവന്നു.
ഏതദ്ദൃഷ്ടം മയാ ശക്ര വസംത്യാ സുരസദ്മനി
ഇന്ദ്രാ, ദേവസദനത്തിൽ വസിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ ഇതെല്ലാം കണ്ടു.
തതഃ കുതൂഹലപരോ ദേവരാട് താം തപസ്വിനീമ്
അതിനുശേഷം അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ ദേവരാജാവ് ആ തപസ്വിനിയോട് സമീപിച്ചു.
ബഭൂവുരേതേ ചരിതമേതേഷാം വേദ്മി തേന വൈ
ഇവരുടെ ഈ കർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ അറിയുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഇവർ ഇങ്ങനെ ആയത്.
അഹോ സര്വവ്രതാനാം തു ഹ്യുപോഷിതമഥാദ്ഭുതമ് 4.107.
അയ്യോ, എല്ലാ വ്രതങ്ങളിലും ഈ ഉപവാസം അത്ഭുതകരമാണ്.
ഏവമുക്താ തതസ്തേന ദേവേന്ദ്രേണ തപസ്വിനീം
അങ്ങനെ ദേവേന്ദ്രൻ പറഞ്ഞതോടെ ആ തപസ്വിനി—
മാസര്ക്ഷേ ഹ്യച്യുതോ ദേവഃ പ്രതിമാസം സുരേശ്വര
ദേവേന്ദ്രാ, ഓരോ മാസവും നക്ഷത്രദിനത്തിൽ അച്യുതനെ ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു.
തസ്യേയം കര്മണോ വ്യുഷ്ടിരച്യുതാരാധനസ്യ മേ
ഇത് എന്റെ അച്യുതാരാധനയുടെ ഫലമാണ്.
സ്വര്ഗേന്ദ്രവിഭവൈശ്വര്യം സംതതിം യാതി ചാച്യുതിമ്
സ്വർഗ്ഗാധിപന്റെ ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും വംശപരമ്പരയും ലഭിക്കും.
ഏതത്തേ പൂര്വദേവേന്ദ്രചരിതം സകലം മയാ യഥാവത്കഥിതം ദേവ പൃച്ഛതസ്ത്രിദശേശ്വര
ദേവേന്ദ്രാ, നീ ചോദിച്ചതുപോലെ മുൻകാല ദേവേന്ദ്രന്റെ ഈ കഥ ഞാൻ മുഴുവൻ പറഞ്ഞു.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാശ്ച വാഞ്ഛിതാ വിബുധാധിപ
വിബുദ്ധാധിപാ, ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ ആഗ്രഹിക്കുന്നവയെല്ലാം—