യഥാ സമസ്തഭൂതാനാമാധാരത്ത്വം വ്യവസ്ഥിതാ
നീ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും ആധാരമായി നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ,
ധ്യാനമാത്രേ യഥാ വിഷ്ണോഃ സ്വാസ്ഥ്യം ജാനാസി മേദിനി
വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചാൽ ഭൂമിദേവി, നീ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെ,
ഏവം സ്തുത്വാ തഥാഭ്യര്ച്യ ചന്ദ്രായാര്ഘ്യം നിവേദ്യ ച
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച് ആരാധിച്ച ശേഷം, ചന്ദ്രനു അർഘ്യം സമർപ്പിക്കണം.
അനേനൈവ പ്രകാരേണ ചത്വാരഃ ഫാല്ഗുനാദയഃ
ഇതേ രീതിയിൽ, ഫാൽഗുണം തുടങ്ങി നാല് മാസങ്ങൾ ഈ വിധത്തിൽ ആചരിക്കണം.
ആഷാഢാദിഷു മാസേഷു തദ്വത്സ്നാനം മൃദംബുനാ
ആഷാഢം തുടങ്ങി വരുന്ന മാസങ്ങളിൽ, അതുപോലെ മണ്ണും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം.
ചതുര്ഷ്വന്യേഷു ചൈവോക്തം കാര്തികാദിഷു പാരണമ് 4.105.
മറ്റു നാല് മാസങ്ങളിലും, കാർത്തികം തുടങ്ങി ഉപവാസം പാലിക്കേണ്ടതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
വിശേഷപൂജാ ദാനം ച തഥാ ജാഗരണം നിശി
പ്രത്യേകമായ പൂജയും ദാനവും അതുപോലെ രാത്രിയിൽ ജാഗരണമുമാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പ്രഥമേ ധരണീ നാമ തുഭ്യം മാസചതുഷ്ടയമ്
ആദ്യ നാലു മാസങ്ങളിൽ 'ധരണി' എന്ന വ്രതം നിനക്ക് ആചരിക്കേണ്ടതാണ്.
പാരണേപാരണേ പാര്ഥ യുഗ്മാനേവാര്ച്ചയേദ്ദ്വിജാന് ।। ധരണീം ദേവ ദേവം ച തത്തത്സ്ഥാനേന കേശവമ്
ഉപവാസം ആരംഭിക്കുമ്പോഴും അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോഴും, പാർത്ഥ, ദ്വിജന്മാരെ ഇരട്ടയായി ആദരിക്കുകയും, ധരണിയെയും ദേവദേവനായ കേശവനെയും അവരുടെ തക്ക സ്ഥാനങ്ങളിൽ പൂജിക്കുകയും വേണം.
വസ്ത്രാഭാവേ ച സൂത്രേണ പൂജയേദ്ധരണീം തഥാ ।। ഘൃതാഭാവേ തഥാ ക്ഷീരം ശസ്തം വാ സലിലം ഹരേഃ । ।.
വസ്ത്രം ഇല്ലെങ്കിൽ ധരണിയെ ഒരു നൂലുകൊണ്ട് പൂജിക്കണം. നെയ്യില്ലെങ്കിൽ പാൽ അല്ലെങ്കിൽ അതും ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം ഹരിക്ക് അർപ്പിക്കാം.
ഏവം സംവത്സരസ്യാംതേ ഗൌഃ സവത്സാ ദ്വിജാതയേ
വർഷാവസാനത്തിൽ, ഒരു പശുവും അതിന്റെ കിടാവും ബ്രാഹ്മണന് നൽകണം.
പാതാലസംസ്ഥയാ ദേവ്യാ ചീര്ണമേതന്മഹാവ്രതമ് । । ധരണ്യാ കേശവ പ്രീത്യൈ തതഃ പ്രാപ്താ സമുന്നതിഃ
പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവി ധരണിയും കേശവനും സന്തോഷപ്പെടാൻ ഈ മഹാവ്രതം ആചരിച്ചപ്പോൾ അവൾക്ക് ഉയർച്ച ലഭിച്ചു.
ദേവേന ചോക്താ ധരണീ വരാഹവപുഷാ പുരാ
പണ്ടേ, വരാഹരൂപം ധരിച്ച ദേവൻ ധരണിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വ്രതേനാനേന കല്യാണി ത്വയാഹം പരിതോഷിതഃ
മംഗളകരിയായവളേ, ഈ വ്രതം കൊണ്ടാണ് നീ എന്നെ അത്യന്തം സന്തോഷിപ്പിച്ചത്.
വ്രതമേതദുപാശ്രിത്യ പാരണം ച യഥാവിധി । । സര്വബാധാവിനിര്മുക്തോ ജന്മജന്മാംതരാണ്യപി 4.105.
ഈ വ്രതം ആചരിച്ച് വിധിപ്രകാരം സമാപനം നടത്തുമ്പോൾ, ജന്മംതോറും അനുഭവിക്കുന്ന എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരാൾ മോചിതനാകും.
യഥാ ത്വമേവ വസുധേ സംപ്രാപ്താ നിര്വൃതേഃ പദമ് । । തഥാ സ പരമഁല്ലോകേ സുഖം പ്രാപ്സ്യതി മാനവഃ
ഭൂമിദേവിയേ, നീ എങ്ങനെയോ ആനന്ദത്തിന്റെ നിലയിലേക്കെത്തിയതുപോലെ, മനുഷ്യനും പരമലോകത്തിൽ പരമസുഖം നേടും.
ഏവമേതന്മഹാപുണ്യം സര്വപാപപ്രശാംതിദമ് । । വിശോകാഖ്യം വ്രതവരം തത്കുരുഷ്വ മഹാവ്രതമ്
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും ശമനം നൽകുന്ന മഹാപുണ്യമുള്ള ഈ 'വിശോക' എന്ന വ്രതം നീ ആചരിക്കണം.
സമ്യഗ്വിശോകകരണീ നൃപപൂര്ണിമാ തേ ഖ്യാതാ മയാ മനുമഹേന്ദ്രസമാനകീര്തേ
രാജാക്കന്മാരുടെ പൂർണ്ണിമയായ വിശോകം, സമ്പൂർണ്ണമായ ശാന്തി നൽകുന്നതായി, മനുവിനെയും മഹേന്ദ്രനെയും പോലെ പ്രശസ്തമായ ഞാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ വിശോകപൂര്ണിമാവ്രതം നാമ പഞ്ചാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംവാദത്തിൽ 'വിശോകപൂർണ്ണിമാവ്രതം' എന്ന നൂറ്റിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അനന്തവ്രതവര്ണനമ് ।। യുധിഷ്ഠിര ഉവാച । । പ്രകാരൈര്ബഹുഭിഃ കൃഷ്ണ യാന്യാനിച്ഛതി ചേതസാ
അനന്തവ്രതത്തിന്റെ വിവരണം. യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: കൃഷ്ണാ, പലവിധ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ആളുകൾ മനസ്സിൽ പലതരം ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നു.
നൃണാം സ്ത്രീണാം ച സര്വേഷാം നാന്യച്ഛോകസ്യ കാരണമ്
മനുഷ്യരിലും സ്ത്രീകളിലും എല്ലാവർക്കും ദുഃഖത്തിന് മറ്റേതെങ്കിലും കാരണമില്ല.
അപുത്രതാ മഹാദുഃഖമതിദുഃഖം കുപുത്രതാ
മകനില്ലായ്മ വലിയ ദുഃഖമാണ്; ദുഷ്ടനായ മകൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ ദുഃഖം.
ധന്യാസ്തേ യേ സുതം പ്രാപ്താഃ സര്വദുഃഖവിവര്ജിതമ് । । ശക്തം പ്രശാംതം ബലിനം പരാം നിര്വൃതിമാഗതമ്
എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ഇല്ലാത്ത, ശേഷിയുള്ളവനും ശാന്തനും ബലവാനുമായും പരമസന്തോഷം നേടിയവനുമായ മകൻ ലഭിച്ചവർ ഭാഗ്യശാലികളാണ്.
സ്വകര്മാഭിരതം നിത്യം ദേവദ്വിജപരായണമ്
സ്വകാര്യ കര്മങ്ങളില് എല്ലായ്പ്പോഴും ലഗ്നനായി, ദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നവനാണ്.
വിനിര്ജിതാരിസര്വസ്വം മനോഹൃദയനന്ദനമ്
ശത്രുക്കളുടെ സമ്പത്ത് ജയിച്ച്, അതു മനസ്സിനെയും ഹൃദയത്തെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു.
മിത്രസ്വജനസന്മാനലബ്ധം നിര്വാണമുത്തമമ്
സുഹൃത്തുക്കളുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും ആദരത്തോടെ ലഭിക്കുന്ന ഉത്തമമായ മോക്ഷമാണ് അതു.
സോഽഹമേവംവിധം ശ്രോതും കര്മേച്ഛാമി മഹാമതേ
മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, അത്തരം ഒരു കര്മം കേള്ക്കാനും ചെയ്യാനും ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദുഃഖം പ്രയാത്യുപശമം തനയാന്നേഹ കേനചിത്
സന്താനത്തിലൂടെ മാത്രം ദുഃഖം അകന്ന് സമാധാനം ലഭിക്കുന്നു; മറ്റേതെങ്കിലും വഴി ഇല്ല.
അത്രാപി ശ്രൂയതാം വൃത്തം യത്പൂര്വമഭവന്മുനേ 4.106.
മുനിയേ, മുന്പ് സംഭവിച്ച കഥയും ഇപ്പോള് കേള്ക്കൂ.
കൃതവീര്യോ മഹീപാലോ ഹൈഹയോ നാമ വൈ പുരാ
പഴയകാലത്ത് ഹൈഹയ വംശത്തില് കൃതവീര്യ എന്ന രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.