സമ്യഗുക്തം ന ഭവതാ ശശാംകഃ പ്രാഹ തത്ത്വവിത് ഇതി പൌരാണികാഃ പ്രാഹുര്മുനയോ നയചക്ഷുഷഃ
നീ ശരിയായി വിതച്ചില്ലെന്ന് സത്യം അറിയുന്ന ശശാങ്കൻ പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ ധർമ്മദൃഷ്ടിയുള്ള മുനികൾ പുരാണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞു.
വിവദംതൌ നിവാര്യാഥ ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച താം വധൂമ്
രണ്ടുപേരും വാദിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് അവരെ നിർത്തി വധുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്താ തു സാ താരാ ഹ്രിയാ നോവാച കിംചന
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, താര ലജ്ജയിൽ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
തമുവാച തതോ ബ്രഹ്മാ പുത്ര കസ്യ സുതോ ഭവാന്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് അവളോട് ചോദിച്ചു: 'മകനേ, നീ ആരുടെ മകനാണ്?'
ബുധോഽയം വിബുധാഃ പ്രാഹുഃ സര്വജ്ഞാനവിദാം വരഃ
ഈയാൾ ബുദ്ധൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; എല്ലായിടത്തും അറിവിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ള ജ്ഞാനികൾ ഇങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.
ഗുരുര്ഗൃഹീത്വാ സ്വാം ഭാര്യാം ജഗാമ ഭവനം ശനൈഃ
ഗുരു തന്റെ ഭാര്യയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് പതുക്കെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
പൌര്ണമാസീ സമാഖ്യാതാ പ്രാപ്തപൂര്ണമനോരഥാ
അവളെ പൗർണമാസി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; അവളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം നിറവേറ്റപ്പെട്ടവയാണ്.
തസ്മാദേനാമുപാസിഷ്യേ വിധിനാ വ്രതതത്പരഃ
അതിനാൽ, വ്രതത്തിൽ മനസ്സോടെയുള്ളവൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അവളെ ആരാധിച്ചു.
യോ മാമക്യാം തിഥൌ ഭക്ത്യാ വിധിവത്പൂജയിഷ്യതി 4.99.
എന്റെ ദിനത്തിൽ ഭക്തിയോടെ, വിധിപ്രകാരം ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ—
ഏവമേഷാ തിഥിഃ പാര്ഥ സോമസ്യ ദയിതാ ശുഭാ
ഇങ്ങനെ, പാർത്ഥാ, ഈ ശുഭമായ തിഥി സോമനു പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.
തദസ്യാം സ്രോതസി സ്നാത്വാ സംതര്പ്യ പിതൃദേവതാഃ
അന്നേദിവസം, നദിയിൽ കുളിച്ച്, പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി—
പൂജയേത്കുസുമൈര്ഹൃദ്യൈര്നൈവേദ്യൈര്ഘൃതപാചിതൈഃ ശാകാഹരണമുന്യന്നൈര്നക്തം ഭുഞ്ജീത വാഗ്യതഃ
ഹൃദയത്തിൽ പ്രിയമുള്ള പൂക്കളാൽ, നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്ത നൈവേദ്യങ്ങളാൽ ആരാധിക്കണം; രാത്രി വെജിറ്റബിൾ മാത്രം അല്ലെങ്കിൽ ലഘുഭക്ഷണം മാത്രം കഴിച്ച്, വാക്ക് നിയന്ത്രണം പാലിക്കണം.
വസംതബാംധവ വിധോ ശീതാംശോ സ്വസ്തി നഃ കുരു
വസന്തകാലത്തിന്റെ സ്നേഹിതനായ ശീതാംശുവേ, ഞങ്ങൾക്കു ക്ഷേമം നൽകണമേ.
പക്ഷേപക്ഷേ പൌര്ണമാസ്യാം വിധിരേഷ പ്രകീര്തിതഃ
ഓരോ പക്ഷത്തിലും പൗർണമി ദിനത്തിൽ ഈ വിധിയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
തസ്യാപ്യേഷ വിധിഃ പ്രോക്തഃ സര്വസൌഖ്യപ്രദായകഃ അസ്യാം ദത്തം തപസ്തപ്തം പിതൄണാമക്ഷയം ഭവേത്
അതിലും ഈ വിധി പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അതു സർവ്വസുഖം നൽകുന്നു. അന്നേദിവസം നൽകിയ ദാനം, ചെയ്ത തപസ്സ്, പിതാക്കൾക്കു അക്ഷയമാകും.
അമാവാസ്യാ മഹാരാജ പ്രയത്നൈര്യൈരുപോഷിതാ
മഹാരാജാവേ, അമാവാസ്യ വ്രതം ഉത്സാഹത്തോടെ ഉപവാസം പാലിക്കുന്നവർക്ക് നിർബന്ധമാണ്.
യഃ കശ്ചിത്കുരുതേ തസ്മിന്പിതൃപിണ്ഡോദകക്രിയാമ്
അന്നേദിവസം ആരെങ്കിലും പിതാക്കൾക്കായി ജലം, പിണ്ഡം എന്നിവ അർപ്പിച്ചാൽ—
ഭവേയുരക്ഷയാസ്തസ്യ ലോകാഃ പിതൃനിഷേവിതാഃ
അവനു പിതാക്കൾ അനുഭവിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ അക്ഷയമാകും.
ബ്രാഹ്മണഃ പിതൃഭക്തശ്ച സര്വവിദ്യാവിശാരദഃ 4.99.
പിതൃഭക്തിയുള്ള, സർവ്വവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ—
ഏവം സംവത്സരസ്യാംതേ ഹൈമം കൃത്വാ സുശോഭനമ്
ഇങ്ങനെ, വർഷാവസാനത്തിൽ സ്വർണ്ണവിധി ഭംഗിയായി നടത്തി—
ഉപദേശം പ്രയച്ഛേദ്യസ്തസ്മൈ വ്രതകൃതേ നരഃ മാസേമാസേ വിധിരയം വ്രതസ്യാസ്യ നരാധിപ
വ്രതം പാലിച്ചവനു ഉപദേശമൊരുക്കുന്നവൻ— ഈ വ്രതത്തിൽ ഓരോ മാസവും ഈ നിയമം പാലിക്കണം, മനുഷ്യരാജാവേ.
യോ ന ശക്നോതി വാ കര്തും പക്ഷം വാഥ നിരംതരമ്
ആൾക്ക് പകുതി മാസമോ തുടർച്ചയായോ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ—
യശ്ചൈതത്കുരുതേ പാര്ഥ പൌര്ണമാസീവ്രതം നരഃ
പാർഥാ, ആരെങ്കിലും ഈ പൗർണമാസി വ്രതം ആചരിച്ചാൽ,
പുത്രപൌത്രധനോപേതോ യജ്വാ ദാതാ പ്രിയംവദഃ
അവന് പുത്രന്മാരും മക്കന്മാരും ധനവും ലഭിക്കും; യാഗങ്ങൾ നടത്തുകയും, ദാനം ചെയ്യുകയും, എല്ലാവരോടും സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യും.
തതശ്ചൈവാക്ഷയാഁല്ലോകാന്പ്രാപ്നോതി സുരസേവിതാന് ആസ്തേ സംപൂര്ണസര്വാംഗോ യാവത്കല്പായുതത്രയമ്
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്ന അക്ഷയമായ ലോകങ്ങൾ അവന് ലഭിക്കും; അവിടെ അവൻ മുഴുവൻ സൗഭാഗ്യങ്ങളോടുകൂടി മൂവായിരം കല്പം വരെ പാർക്കും.
അഭ്യര്ചയംതി സിതപഞ്ചദശീഷു സോമം കൃഷ്ണാസു യേ പിതൃഗണം ജലപിംഡദാനൈഃ
വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ സോമനെ ആരാധിക്കുകയും, കൃഷ്ണപക്ഷങ്ങളിൽ പിതൃകൾക്ക് വെള്ളം അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ,
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ വിജയപൌര്ണ മാസീവ്രതവര്ണനം നാമ നവനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിൽ വിജയപൗർണമാസി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന ഒമ്പത്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വൈശാഖീകാര്ത്തികീമാഘീവ്രതവര്ണനമ് താ മേ വദ യദുശ്രേഷ്ഠ സ്നാനേ ദാനേ മഹാഫലാഃ
വൈശാഖം, കാർത്തികം, മാഘം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്താൽ വലിയ ഫലം ലഭിക്കുന്ന വ്രതങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന്, യദുക്കുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.
സ്നാനദാനവിഹീനൈസ്താ ന നേയാഃ പാംഡുനന്ദന
പാണ്ഡുപുത്രാ, സ്നാനവും ദാനവും ഇല്ലാതെ ആ വ്രതങ്ങൾ ആചരിക്കരുത്.
തീര്ഥസ്നാനം തദാ ശസ്തം ദാനം വിത്താനുരൂപതഃ
ആ സമയത്ത് തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് ഉത്തമമാണ്; ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ സ്വന്തമായ ശേഷിക്കനുസരിച്ച് നൽകണം.