സ ജിത്വാ ദേവഗന്ധര്വാന്സോമോ രാജന്യസത്തമ
ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും ജയിച്ച്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സോമൻ—
ദേവാശ്ച നിര്ജിതാസ്തേന സോമേനാമിതതേജസാ
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള സോമൻ ദേവന്മാരെ തോൽപ്പിച്ചു.
ഇന്ദ്രഃ സര്വം സമാചഖ്യൌ സോമസ്യേദൃഗ്വിചേഷ്ടിതമ് ഗൃഹീത്വാ ചായുധം ശ്രേഷ്ഠം യുദ്ധായൈവ മനോ ദധേ
സോമന്റെ പ്രവൃത്തികൾ എല്ലാം ഇന്ദ്രൻ അറിയിച്ചു; പിന്നെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആയുധം എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിനായി മനസ്സു നിശ്ചയിച്ചു.
പ്രകര്തും സുമഹദ്യുദ്ധം ചക്രശാര്ങ്ഗഗദാ ധരഃ
ചക്രവും വില്ലും ഗദയും കൈവശം വച്ചവൻ, മഹത്തായ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്താൻ തയ്യാറായി.
വിഷ്ണും വിദിത്വാ സംപ്രാപ്തം സോമോ ദൈത്യഗണൈഃ സഹ
വിഷ്ണു ദൈത്യസമൂഹത്തോടൊപ്പം എത്തിയതെന്നു സോമൻ അറിഞ്ഞു—
സ ജിത്വാ ദേവസംഘാതം സേംദ്രം വായുപുരസ്സരമ്
അവൻ ദേവസംഘത്തെയും, ഇന്ദ്രനും വായുവും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവരെയും ജയിച്ചു.
യദാ നാസാവുപരമേദ്യുദ്ധായ സഹ വിഷ്ണുനാ
വിഷ്ണുവിനൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി മൂക്ക് ഉയരുന്നില്ലാത്തപ്പോൾ,
അഥാഹ ബ്രഹ്മാ ദേവേശമജിതം വിഷ്ണുമവ്യയമ്
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ, ജയിക്കാനാവാത്ത, അക്ഷയനായ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു,
നാസ്തി വധ്യം ത്രിഭുവനേ ചക്രസ്യാസ്യ തവാനഘ 4.99.
പാപരഹിതനായവാ, ഈ ചക്രം കൊണ്ട് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും കൊല്ലേണ്ടത് ഒന്നുമില്ല.
തസ്മാദ്യദ്യുജ്യതേ ദേവകാര്യേഽസ്മിംസ്തദ്വിധീയതാമ്
അതിനാൽ ദേവരുടെ കാര്യത്തിൽ ഇതിനെ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണെങ്കിൽ, അതിനായി ക്രമീകരിക്കണം.
സിനീവാലീ കുഹൂര്നാമ തസ്യാം നഷ്ടഃ ക്ഷപാകരഃ
സിനീവാലി, കുഹു എന്നിങ്ങനെയാണ് അതിന്റെ പേരുകൾ; അവളിൽ രാത്രിയെ അകറ്റുന്നവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
രാകാം ചാനുമതിം പ്രാപ്യ വൃദ്ധിരസ്യ ഭവിഷ്യതി ബ്രാഹ്മണൈര്ഹവ്യകവ്യാനി ദേവേഭ്യഃ പ്രാപയിഷ്യതി
രാകയും അനുമതിയും ലഭിച്ചാൽ അവനു വർദ്ധനവുണ്ടാകും; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഹോമങ്ങൾ ദേവന്മാരിലേക്ക് അയയ്ക്കും.
വൃദ്ധിഃ കൃഷ്ണേന ചൈവാസ്യ ന ച ജാതസ്യ ഭൂയസീ
കൃഷ്ണന്റെ വഴി അവനു വർദ്ധനവുണ്ടാകും, പക്ഷേ ഇതിനകം ഉണ്ടായതിനെക്കാൾ കൂടുതലാകില്ല.
അമോഘസ്യ ന മോഘത്വം ഭവിഷ്യതി കദാചന
നിഷ്ഫലതയില്ലാത്തവന് ഒരിക്കലും പരാജയം സംഭവിക്കില്ല.
സുദര്ശനസ്യ ച പ്രീതിരേവമേവ ഭവിഷ്യതി
സുദർശനന്റെ സ്നേഹവും അങ്ങനെ തന്നെ തുടരും.
ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച സോമം തു വിനീതവദുപസ്ഥിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് വിനയത്തോടെ സമീപിച്ച സോമനോട് പറഞ്ഞു,
സ തഥോക്തഃ സമാനീയ ദദൌ താരാം ബൃഹസ്പതേഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സോമൻ താരയെ കൊണ്ടുവന്ന് ബൃഹസ്പതിക്ക് നൽകി.
അസ്യാം ഗര്ഭോ മദീയോഽയം യദപത്യം മമൈവ തത്
അവളിൽ വളർന്ന ഗർഭം എന്റേതാണ്; അവിടെ ജനിക്കുന്ന മകൻ എന്റെതായിരിക്കും.
ക്ഷേത്രേ മദീയേ ചോത്പന്നസ്തസ്മാത്സ മമ പുത്രകഃ 4.99.
എന്റെ നിലത്തിൽ ജനിച്ചതിനാൽ അവൻ എന്റെ മകനാണ്.
ഉപ്തം വാതാഹൃതം ബീജം യസ്യ ക്ഷേത്രേ പ്രരോഹതി
വിത്ത് വിതച്ച് കാറ്റ് കൊണ്ടുപോയാൽ, അത് ആരുടെ നിലത്താണ് മുളയ്ക്കുന്നത്?
സമ്യഗുക്തം ന ഭവതാ ശശാംകഃ പ്രാഹ തത്ത്വവിത് ഇതി പൌരാണികാഃ പ്രാഹുര്മുനയോ നയചക്ഷുഷഃ
നീ ശരിയായി വിതച്ചില്ലെന്ന് സത്യം അറിയുന്ന ശശാങ്കൻ പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ ധർമ്മദൃഷ്ടിയുള്ള മുനികൾ പുരാണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞു.
വിവദംതൌ നിവാര്യാഥ ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച താം വധൂമ്
രണ്ടുപേരും വാദിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് അവരെ നിർത്തി വധുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്താ തു സാ താരാ ഹ്രിയാ നോവാച കിംചന
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, താര ലജ്ജയിൽ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
തമുവാച തതോ ബ്രഹ്മാ പുത്ര കസ്യ സുതോ ഭവാന്
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് അവളോട് ചോദിച്ചു: 'മകനേ, നീ ആരുടെ മകനാണ്?'
ബുധോഽയം വിബുധാഃ പ്രാഹുഃ സര്വജ്ഞാനവിദാം വരഃ
ഈയാൾ ബുദ്ധൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; എല്ലായിടത്തും അറിവിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ള ജ്ഞാനികൾ ഇങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.
ഗുരുര്ഗൃഹീത്വാ സ്വാം ഭാര്യാം ജഗാമ ഭവനം ശനൈഃ
ഗുരു തന്റെ ഭാര്യയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് പതുക്കെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
പൌര്ണമാസീ സമാഖ്യാതാ പ്രാപ്തപൂര്ണമനോരഥാ
അവളെ പൗർണമാസി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; അവളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം നിറവേറ്റപ്പെട്ടവയാണ്.
തസ്മാദേനാമുപാസിഷ്യേ വിധിനാ വ്രതതത്പരഃ
അതിനാൽ, വ്രതത്തിൽ മനസ്സോടെയുള്ളവൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അവളെ ആരാധിച്ചു.
യോ മാമക്യാം തിഥൌ ഭക്ത്യാ വിധിവത്പൂജയിഷ്യതി 4.99.
എന്റെ ദിനത്തിൽ ഭക്തിയോടെ, വിധിപ്രകാരം ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ—
ഏവമേഷാ തിഥിഃ പാര്ഥ സോമസ്യ ദയിതാ ശുഭാ
ഇങ്ങനെ, പാർത്ഥാ, ഈ ശുഭമായ തിഥി സോമനു പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.