ദിവ്യനാരീഗണവൃതോ വിമാനവരമാസ്ഥിതഃ
ദിവ്യ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഉത്തമമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
ഇഹ ചാഗത്യ കാലാംതേ ജാതഃ സ ച നൃപോ ഭവേത്
ഇവിടെ വീണ്ടും ജനിച്ച്, കാലാവസാനത്തിൽ രാജാവായി ജനിക്കുന്നു.
ശ്രീമാന്വാഗ്മീ കൃതീ ധീമാന്പുത്രപൌത്രസമന്വിതഃ
സമ്പന്നനും വാഗ്മിയും കൃതജ്ഞനും ധീരനും, പുത്രന്മാരും മുമ്മക്കളും കൂടെ ഉള്ളവനുമാകും.
യേ ദുര്ല്ലഭാ ഭുവി സുരോരഗമാനവാനാം കാമാ ഹ്യനുത്തമഗുണേന യുതാഃ സദൈവ
ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാർക്കും പാമ്പുകൾക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും അപൂർവ്വമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ എപ്പോഴും അതുല്യഗുണങ്ങളോടെ ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃ്ഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ ആഗ്നേയീചതുര്ദശീവ്രതവര്ണനം നാമ ത്രിനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംവാദത്തിൽ അഗ്നേയി ചതുര്ദശി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം ഒറ്റത്തൊമ്പതാം അധ്യായത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു.
സര്വകാമപ്രദം നൃണാം സ്ത്രീണാം ചൈവ യുധിഷ്ഠിര
യുദിഷ്ഠിരാ, പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്ന വ്രതമാണിത്.
ശുക്ലപക്ഷേ ചതുര്ദശ്യാം മാസി ഭാദ്രപദേ ശുഭേ
ശുഭമായ ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയാണ്.
കിം ശേഷനാഗ ആഹോസ്വിദനംതസ്തക്ഷകഃ സ്മൃതഃ
ശേഷനാഗനോ, അല്ലെങ്കിൽ അനന്തനോ, തക്ഷകനോ ഓർക്കപ്പെടുന്നതോ?
പരമാത്മാഥ വാനംത ഉതാഹോ ബ്രഹ്മ ഉച്യതേ
പരമാത്മാവോ, അനന്തനോ, ബ്രഹ്മാവോ പറയപ്പെടുന്നതോ?
ആദിത്യാദിഷു വാരേഷു യഃ കാല ഉപപദ്യതേ
ആദിത്യനും മറ്റും ഉള്ള ദിവസങ്ങളിൽ, ഏത് സമയവും അനുയോജ്യമായപ്പോൾ.
കലാകാഷ്ഠാമുഹൂര്താദി ദിനരാത്രിശരീരവാന്
കലയ്, കഷ്ട, മുഹൂർത്തം തുടങ്ങിയ സമയഭാഗങ്ങളും, പകലും രാത്രിയും അവന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.
യോഽയം കാലോ മയാഖ്യാതസ്തവ ധര്മഭൃതാം വര
ധർമ്മത്തെ ആചരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ നിന്നോട് വിവരിച്ച ഈ സമയമാണ്.
ദാനവാനാം വിനാശായ വസുദേവകുലോദ്ഭവമ്
ഈ സമയം ദാനവന്മാരുടെ നാശത്തിനായി, വസുദേവന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാണം ഭാസ്കരം ശേഷം സര്വവ്യാപിനമീശ്വരമ്
അവൻ ബ്രഹ്മാവും, സൂര്യനും, ശേഷനും, എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ഈശ്വരനുമാണ്.
പ്രത്യയാര്ഥം മയാഖ്യാതം സോഽഹം പാര്ഥ ന സംശയഃ യുധിഷ്ഠിര ഉവാച അനന്തവ്രതമാഹാത്മ്യവിധിം വദ വിദാം വര
നിശ്ചയത്തിനായി ഞാൻ ഇതൊക്കെയും പറഞ്ഞതാണ്; ഞാൻ തന്നെയാണ് ആ ഒരുത്തൻ, പാർഥാ, സംശയമില്ല. യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അനന്തവ്രതത്തിന്റെ മഹത്വവും ആചരണരീതിയും പറയൂ.
കിം പുണ്യം കിം ഫലം ചാസ്യ ഹ്യനുഷ്ഠാനവതാം നൃണാമ്
അത് ആചരിക്കുന്നവർക്കു എന്ത് പുണ്യവും ഫലവും ലഭിക്കും?
ഏവം സമസ്തം വിസ്താര്യ ബ്രൂഹ്യനംതവ്രതം ഹരേ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ആസീത്പുരാ കൃതയുഗേ സുമംതോ നാമ വൈ ദ്വിജഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞശേഷം, അനന്തവ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറയൂ, ഹരിയേ. ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത് കൃതയുഗത്തിൽ സുമന്തൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വശിഷ്ഠഗോത്രേ ചോത്പന്നഃ സുരൂപശ്ച ഭൃഗോഃ സുതാമ്
അവൻ വശിഷ്ഠഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഭൃഗുവിന്റെ മകളെ വിവാഹം ചെയ്തവനും ആയിരുന്നു.
തസ്യാഃ കാലേന സംജാതാ ദുഹിതാനംതലക്ഷണാ
സമയത്തിനുശേഷം അവർക്കു അനന്തലക്ഷണങ്ങളുള്ള ഒരു മകൾ ജനിച്ചു.
മാതാ ച തസ്യാഃ കാലേന ഹരദാഹേന പീഡിതാ
സമയത്തിനൊപ്പം, അവളുടെ അമ്മ രോഗത്തിന്റെ കഠിനമായ വേദനയിൽ പീഡിതയായി.
സുമംതോപി തതോന്യാം വൈ ധര്മപുംസഃ സുതാം പുനഃ
അതിനുശേഷം സുമന്തൻ തന്റെ മകളെ വീണ്ടും ഒരു ധാർമ്മികനായ പുരുഷനു നൽകി.
ദുഃശീലാം കര്കശാം ചംഡീം നിത്യം കലഹകാരിണീമ്
അവൾ ദുഷ്ടസ്വഭാവവും, കഠിനതയും, ക്രൂരതയും, എല്ലായ്പ്പോഴും വഴക്കിടുന്ന സ്വഭാവവുമുള്ളവളായിരുന്നു.
കുഡ്യസ്തംഭതുലാധാരദേഹലീതോരണാദിഷു
അവൾ മതിൽ, തൂൺ, തുലാസ്ഥാനം, വാതിൽക്കൽ, തൊരണങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പൂജ ചെയ്തു.
സ്വസ്തികൈഃ ശംഖപദ്മൈശ്ച അര്ചയന്തീ പുനഃപുനഃ
സ്വസ്തിക, ശംഖ്, താമര എന്നിവകൊണ്ട് അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും അര്ചന നടത്തി.
കസ്മൈ ദേയാ മയാ ശീലാ വിചാര്യൈവം സുദുഃഖിതഃ
ഇവളെ ആര്ക്ക് നൽകണം, അവളുടെ സ്വഭാവം പരിഗണിച്ച്, ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തോടെ ആലോചിച്ചു.
സ്മൃത്യുക്തശാസ്ത്രവിധിനാ വിവാഹമകരോത്തദാ
സ്മൃതി പറയുന്ന ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി വിവാഹം നടത്തി.
കിഞ്ചിദായാദികം ദേയം ജാമാതുഃ പാരിതോഷികമ്
മരുമകനു സന്തോഷത്തിനായി കുറച്ച് പാരമ്പര്യസ്വത്ത് നൽകണം.
കപാടേ സുസ്ഥിരം കൃത്വാ ഗമ്യതാമിത്യുവാച ഹ
കതക പൂർണ്ണമായും അടച്ച്, 'ഇനി പോകാം' എന്ന് പറഞ്ഞു.
കൌംഡിന്യോപി വിവാഹ്യൈനാം പഥി ഗച്ഛഞ്ഛനൈഃശനൈഃ
കൗണ്ടിന്യനും അവളെ വിവാഹം കഴിച്ചു, പതുക്കെ വഴിയിലൂടെ മുന്നോട്ട് പോയി.
മധ്യാഹ്നേ ഭോജ്യവേലായാം സമുത്തീര്യ സരിത്തടേ
മധ്യാഹ്നത്തിൽ, ഭക്ഷണസമയത്ത്, അവർ നദീതീരത്ത് കടന്നു.