സര്വാത്മനേ ശിരോ രാജന്നമ ഇത്യഭിപൂജയേത് 4.85.
എല്ലാം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനോടു തലയിൽ വണങ്ങണം രാജാവേ; ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കണം.
ദത്താത്രേയം യഥാ വ്യാസമുത്പലേന സമന്വിതമ്
ദത്താത്രേയനും, ഉത്പലനോടുകൂടെ വ്യാസനും.
സമാപ്യൈവം യഥാശക്ത്യാ ദ്വാദശ ദ്വാദശീര്നരഃ ശയ്യാം ദദ്യാന്മുനിശ്രേഷ്ഠ ഗുരവേ രസസംയുതാമ്
ഇങ്ങനെ, കഴിവിനനുസരിച്ച് പന്ത്രണ്ട് ദ്വാദശി വ്രതങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, മനുഷ്യൻ ഉത്തമമുനിക്കും ഗുരുവിനും രുചികരമായ ഭക്ഷണത്തോടുകൂടിയ ഒരു കിടക്ക അർപ്പിക്കണം.
ഗ്രാമം ച ശക്തിമാന്ദദ്യാത്ക്ഷേത്രം വാ ഭവനാന്വിതമ്
ശക്തിയുള്ളവൻ ഒരു ഗ്രാമം അല്ലെങ്കിൽ വീട് കൂടിയുള്ള ഒരു വയൽ നൽകണം.
അന്യാനപി യഥാശക്ത്യാ ഭോജയിത്വാ ദ്വിജോത്തമാന്
കഴിവിനനുസരിച്ച് മറ്റു ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഭക്ഷിപ്പിച്ചശേഷം.
അല്പവിത്തോ യഥാശക്ത്യാ സ്തോകംസ്തോകം സമാചരേത് പുപ്പാര്ചനവിധാനേന സ കുര്യാദ്വത്സരത്രയമ്
കുറച്ച് സമ്പത്തുള്ളവൻ കഴിവിനനുസരിച്ച് അല്പം അല്പമായി പൂജാവിധിയാൽ മൂന്നു വർഷം പൂവിട്ടു പൂജ ചെയ്യണം.
അനേന വിധിനാ യസ്തു വിഭൂതിദ്വാദശീവ്രതമ്
ഈ വിധത്തിൽ വിഭൂതി ദ്വാദശി വ്രതം ആചരിക്കുന്നവൻ—
ജന്മനാം ശതസാഹസ്രം ന ശോകഫലഭാഗ്ഭവേത്
നൂറായിരം ജന്മങ്ങൾക്കു ദുഃഖഫലം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
വൈഷ്ണവോ വാഥ ശൈവോ വാ ഭവേജന്മനിജന്മനി താവത്സ്വര്ഗേ വസേദ്രാജന്ഭൂപതിശ്ച പുനര്ഭവേത്
വിഷ്ണുഭക്തനോ ശിവഭക്തനോ ആയാലും, ഓരോ ജന്മത്തിലും രാജാവേ, സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുകയും വീണ്ടും ഭൂപതിയായി ജനിക്കുകയും ചെയ്യും.
പുരാ രഥംതരേ കല്പേ രാജാസീത്പുഷ്പവാഹനഃ
പണ്ടേ, രഥന്തര കല്പത്തിൽ, പുഷ്പവാഹനൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
തപസാ തസ്യ തുഷ്ടേന ചതുര്വക്ത്രേണ ഭാരത ।।4.85.
അവൻ തപസ്സുകൊണ്ട് നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ഭാരതവംശജനായവനേ.
സമസ്തഭൃത്യസഹിതഃ സാംതഃപുരപരിസ്ഥിതഃ
അവൻ എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരോടും കൂടെ അന്തർപുരത്തിൽ താമസിച്ചു.
കല്പാദൌ സപ്തമേ ദ്വീപേ തേന പുഷ്കരവാസിനഃ
കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഏഴാമത്തെ ദ്വീപിൽ, പുഷ്കരത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരാൽ.
തദൈവ ബ്രഹ്മണാ ദത്തം യാനമസ്യ യതോ നൃപ
അന്നേ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ ഒരു വാഹനമാണ് രാജാവായ അവനു നൽകിയതെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
നാഗസ്യ തസ്യാസ്യ ജഗത്ത്രയേപി ബ്രഹ്മാംബുജസ്ഥസ്യ തപോഽനുഭാവാത്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ താമരയിൽ പാർക്കുന്ന ആ പാമ്പിന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അതിന്റെ ഫലം വ്യാപിച്ചു.
നാമ്നാ ച ലാവണ്യവതീ ബഭൂവ യാ പാര്വതീവേഷ്ടതമാ ഭവസ്യ
ഭവനു ഏറ്റവും പ്രിയമായ, പാർവതിയെപ്പോലെയുള്ള, ലാവണ്യവതിയായി അവൾ അറിയപ്പെട്ടു.
തദാത്മനഃ സര്വമവേക്ഷ്യ രാജാ മുഹുര്മുഹുര്വിസ്മയമാസസാദ
അവയെല്ലാം സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കണ്ട രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും അത്ഭുതത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
കസ്മാദ്വിഭൂതിരമലാ മമ മര്ത്യപൂജ്യാ ജായാ ച സര്വവിജിതാമരസുന്ദരീ യാ
എനിക്ക് ഇങ്ങനെ നിർമ്മലമായ മഹത്വവും, മനുഷ്യരും ആരാധിക്കുന്ന, ദേവതകളിലെ സുന്ദരിമാരെ പോലും മികവിലധികം ജയിച്ച ഭാര്യയും എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?
യസ്മിന്പ്രവിഷ്ടമപി കോടിശതം നൃപാണാം സാമാത്യകുജരനരാശ്വഘനാവൃതാനാമ്
അവിടേക്ക് കോടികൾราชാക്കന്മാർ, മന്ത്രിമാരും, ആനകളും, ആളുകളും, കുതിരകളും കൂട്ടത്തോടെ എത്തിയാലും—
തസ്മാത്കിമന്യജനനീജഠരോദ്ഭവേന ധര്മാദികം കൃതമശേഷജനാതിഗം സ്യാത്
മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചാൽ കിട്ടുന്ന ധർമ്മാദി ഗുണങ്ങൾ, എല്ലാ ജീവികളും നേടുന്നവയെക്കാൾ എത്രയും വലിയതാകുമോ?
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ധ്യാനേനാ വേക്ഷ്യ ചാഖിലമ് 4.85.
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധ്യാനത്തിലൂടെ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി—
ലുബ്ധകസ്ത്വം പുരാ രാജന്സര്വസത്ത്വഭയംകരഃ
രാജാവേ, നീ ഒരിക്കൽ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഭയമുണ്ടാക്കുന്ന വേട്ടക്കാരനായിരുന്നു.
യതമധ്യോ ഹ്രസ്വകേശഃ കൃഷ്ണാംഗോ രക്തലോചനഃ
നീ ചെറുതായും, ചെറു മുടിയുമായും, കറുത്ത വർണ്ണത്തിലും, ചുവന്ന കണ്ണുകളിലുമായിരുന്നു.
അഭൂദനാവൃഷ്ടിരതീവ രൌദ്രാ കദാചി ദാഹാരനിമിത്തരോഷഃ
അപ്പോൾ അത്യന്തം ഭയാനകമായ ഒരു വരൾച്ച ഉണ്ടായി; അപ്പോൾ അഹാരവും വെള്ളവും കിട്ടാതെ കോപത്തിൽ നീ ക്രൂരനായി.
ഉന്മൂല്യ ലോഭാച്ച പുരം സമസ്തം ഭ്രാംതം ത്വയാശേഷമഹത്തദാ സീത്
ലാഭലോഭത്തിൽ നീ മുഴുവൻ നഗരവും കൊള്ളയടിച്ചു; അപ്പോൾ നീ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു വലിയ ദുരിതം വിതറി.
ഉപവിഷ്ടസ്ത്വമേകസ്മിന്സഭാര്യോ ഭവനാംഗണേ
നീ ഭാര്യയോടൊപ്പം വീട്ടുമുറ്റത്തൊറ്റയ്ക്ക് ഇരുന്നു.
സമാപ്യ മാഘമാസസ്യ ദ്വാദശ്യാം ലവണാചലമ്
മാഘമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം നീ ലവണപർവതത്തിലേക്ക് യാത്ര പൂർത്തിയാക്കി.
അലംകൃത്യ ഹൃഷീകേശം സീവര്ണം പരമം പദമ്
നീ ഹൃഷീകേശനെ, അതായത് സ്വർണ്ണം പോലെ തെളിഞ്ഞ പരമപദം അലങ്കരിച്ചു.
കിമേഭിഃ കമലൈഃ കാര്യം വരം വിഷ്ണുരലംകൃതഃ
ഈ താമരകളെന്തിനാണ് വേണ്ടത്? വിഷ്ണുവിനെ അലങ്കരിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് ഉത്തമം.
തത്പ്രസംഗാത്സമഭ്യര്ച്യ കേശവം ലവണാചലമ്
അപ്പോൾ, ലവണപർവതത്തിൽ കേശവനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു—