ന ജുഹോത്യുദിതേ കാലേ ന ദദാത്യതിതൃഷ്ണയാ
അവൻ അത്യന്തം തൃശ്യ കാരണം സമയത്ത് യാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ചില്ല, ദാനം നൽകിയില്ല.
നിത്യനൈമിത്തികാനാം ച ഹാനിം ചക്രേ സ്വകര്മണാ 4.82.
സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് അവൻ ദൈനംദിനവും പ്രത്യേകവും ആയ കർമ്മങ്ങളിൽ കുറവ് വരുത്തി.
കാലേനാഗച്ഛതാസോഽഥ മൃതോ വിംധ്യാടവീതടേ
കാലം കടന്നപ്പോൾ അവൻ വിന്ധ്യാ കാടിന്റെ അതിരിൽ മരിച്ചു.
തം ദദര്ശ മഹാഭാഗോ ദിവ്യയാനസമന്വിതഃ ഭാസ്കരസ്യാശുഭിര്ദ്ദീപ്തൈര്ദഹംതമതിദാരുണൈഃ
ദിവ്യമായ വാഹനത്തിൽ കൂടെ വന്ന ഒരാൾ അവനെ സൂര്യന്റെ അതികഠിനമായ കിരണങ്ങളിൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
പ്രതപ്തവാലുകാമധ്യേ തൃഷാര്തം ചാതിപീഡിതമ് നിഷ്ക്രാംതജിഹ്വമംഗേഷു വിസ്ഫോടൈഃ സര്വതശ്ചിതമ്
കത്തുന്ന മണലിന്റെ നടുവിൽ ദാഹവും അതിയായ വേദനയും കൊണ്ട് പീഡിതനായി, നാവു പുറത്തേക്കു നീട്ടി, ശരീരം മുഴുവൻ പൊള്ളലുകളും പുളിപ്പുകളും നിറഞ്ഞു.
നിശ്വാസായാസഖേദേന വിഹ്വലം പീഡിതോദരമ്
ശ്വാസം മുട്ടിയും ക്ഷീണത്താൽ വയറ് വേദനിച്ചും അവൻ തളർന്നു കിടന്നു.
തഥാദൃശമഥോ ദൃഷ്ട്വാ ഗര്ദഭേയോ മഹാനൃഷിഃ
അവനെ അങ്ങനെ കണ്ടപ്പോൾ മഹർഷി ഗർദഭൻ അവനെ നിരീക്ഷിച്ചു.
ജാനന്നപി യഥാപ്രാപ്തം തസ്യാനുഷ്ഠാനജം ഫലമ്
അവൻ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾക്ക് ലഭിച്ച ഫലം മഹർഷി അറിയാമായിരുന്നു.
ഉപര്യര്കകരൈസ്തീക്ഷ്ണൈസ്തൃഷാവാതനിപീഡിതമ്
മുകളിൽ സൂര്യന്റെ കഠിനമായ കിരണങ്ങൾക്കും ദാഹത്തിന്റെ കാറ്റിനും അവൻ പീഡിതനായി.
അന്യസ്തത്രാണകൈര്ഘോരൈരവിഷഹ്യൈഃ സുദാരുണൈഃ
അവിടെ മറ്റൊരാൾ അത്യന്തം ഭയാനകവും സഹിക്കാനാകാത്തതുമായ രക്ഷകരാൽ പീഡിതനായിരുന്നു.
തസ്യൈതദ്വചനം ശ്രുത്വാ വിപീതസ്യ സവേദനഃ
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൻ വേദനയോടെ ദു:ഖിച്ചു.
അശാശ്വതേ ശാശ്വതധീസ്തേന ദഹ്യാമി ദുര്മതിഃ ।। 4.82.
സ്ഥിരവും അസ്ഥിരവുമായ ചിന്തകൾ കൊണ്ടു ഞാൻ ദുഷ്ടബുദ്ധിയാൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഇദം കരിഷ്യാമ്യപരം ത്വിദം കൃത്വാ ത്വിദം പുനഃ
ഇത് ഞാൻ ചെയ്യും, പിന്നെ മറ്റൊന്ന് ചെയ്യും, പിന്നെയും വീണ്ടും ഇത് ചെയ്യും എന്നിങ്ങനെ ഞാൻ ആലോചിച്ചു.
ശീതോഷ്ണവര്ഷാദിഭവം ലോഭാത്സോഢം മയാഽശുഭമ്
ലാഭം കിട്ടണമെന്ന താൽപര്യത്തിൽ തണുപ്പ്, ചൂട്, മഴ എന്നിവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ദു:ഖങ്ങൾ ഞാൻ സഹിച്ചു.
പിതൃദേവമനുപ്യാണാമദത്ത്വാ യാപിതാ ഹി യേ
പിതാക്കള്ക്കും ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ഒന്നും നൽകാതെ പോയവർ,
പുത്രക്ഷേത്രകലത്രേഷു മമത്വാഹൃതചേതസാ
മക്കളിലും നിലത്തിലും ഭാര്യമാരിലും അമിതമായ ആസ്വാദനത്തിൽ മനസ്സു മുഴുവൻ അകപ്പെട്ടവർ,
മൃതേ മയി ധനേ തസ്മിന്നന്യായോപാര്ജിതേ സദാ
ഞാൻ മരിച്ചപ്പോൾ, എപ്പോഴും അന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ആ സമ്പത്ത്,
ന മയാ പൂജിതാ ഗേഹാന്നിര്ഗതാ ദ്വിജസത്തമാഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഞാൻ അവരെ ആദരിച്ചില്ല; അവർ എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി.
യന്മേ ന പൂജിതാ ദേവാഃ കുടുംബം പോഷിതം പരമ്
ദേവന്മാരെ ഞാൻ ആരാധിച്ചില്ല, എങ്കിലും കുടുംബത്തെ ഞാൻ വളരെ പോഷിപ്പിച്ചു.
നിത്യം നൈമിത്തികം കര്മ പൂര്വേഷാം ചൈവ നോ കൃതമ്
ദൈനംദിനവും പ്രത്യേക സമയങ്ങളിലും ചെയ്യേണ്ട കർമ്മങ്ങളും, പിതാക്കൾക്കായി വേണ്ട ചടങ്ങുകളും ഞാൻ ചെയ്തില്ല.
ദാരാഃ പുത്രാശ്ച ഭൃത്യാശ്ച പാപബുദ്ധ്യാ മയാ ഭൃതാഃ
പാപബുദ്ധിയോടെ ഞാൻ ഭാര്യമാരെയും മക്കളെയും ദാസന്മാരെയും പോഷിച്ചു.
ദാരാഃ പുത്രാശ്ച ഭൃത്യാര്ഥേ മയാ ന്യായാര്ഥസംചയഃ 4.82.
ഭാര്യമാരുടെയും മക്കളുടെയും ദാസന്മാരുടെയും വേണ്ടി ഞാൻ നീതിപൂർവ്വം സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചു.
ക്ഷതപാപം മയാ ഭുക്തമന്യൈസ്തത്കര്മ സംചിതമ്
പാപം കലർന്നതെല്ലാം ഞാൻ അനുഭവിച്ചു; മറ്റുള്ളവർ എന്റെ കർമ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു.
യന്മമത്വാഭിഭൂതേന മയാ പാപമുപാര്ജിതമ്
മമതയിൽ പെട്ട് ഞാൻ സമ്പാദിച്ച എല്ലാ പാപങ്ങളും,
അംതര്ദുഃഖേന ദഗ്ധോഽഹം ബഹിര്ദഹ്യാമി ഭാവയന്
അകത്തുള്ള ദുഃഖത്തിൽ ഞാൻ കത്തുന്നു; പുറത്തും ഞാൻ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് ദഹിക്കുന്നു.
കുരു തസ്മാത്സമുദ്ധാരം പശ്യസ്യമൃതസാഗരമ്
അതുകൊണ്ട്, എന്നെ രക്ഷിക്കണം; നീ അമൃതസമുദ്രം കാണുന്നവനല്ലോ.
പ്രക്ഷീണം പാപമേതാവത്സുവൃത്തം ചാസ്തി തേ പരമ്
നിന്റെ പാപം ഇപ്പോൾ കുറയുന്നു; നിന്റെ നടത്തം ഉത്തമമാണ്.
പ്രതീതേ ദശമേ ജന്മന്യച്യുതാരാധനേച്ഛയാ ന ച തസ്യാഃ പ്രസാദേന പാപമത്യന്തദുര്ജയമ്
പത്താം ജന്മത്തിൽ അച്യുതനെ ആരാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ മാത്രമേ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ പാപം ജയിക്കാൻ കഴിയൂ; അവളുടെ കൃപകൊണ്ടല്ല.
അല്പൈരഹോഭിഃ സംക്ഷീണമാമപാത്രേ യഥാ ജലമ്
കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കകം, പിണ്ഡം焼ിയ പാത്രത്തിലെ വെള്ളം പോലെ, പാപം കുറയുന്നു.
നാശം പാപസ്യ കുരുതേ ജയം സുകൃതകര്മണഃ
അവൻ പാപം നശിപ്പിക്കുകയില്ല; നല്ല കർമ്മങ്ങൾ വിജയിപ്പിക്കുന്നു.