ഉപോഷ്യൈകാദശീം പശ്ചാദ്ദ്വാദശീമപ്യുപോഷയേത്
ഏകാദശി ഉപവാസം കഴിഞ്ഞാൽ ദ്വാദശിയും ഉപവസിക്കണം.
(ഏകാദശീദ്വാദശ്യോരന്യതരസ്യാം ശ്രവണയുക്തായാം ശ്രവണയുക്തോപവാസേനൈവ ബതദ്വയസിദ്ധിഃ ബുധശ്രവണസംയുക്താ ദ്വാദശീ സംഗമോദകമ്
ഏകാദശിയോ ദ്വാദശിയോ ശ്രവണ നക്ഷത്രം കൂടിയാൽ, ശ്രവണത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്താൽ ഇരുവരുടെയും ഫലം ലഭിക്കും. ബുധനാഴ്ചയും ശ്രവണവും കൂടിയ ദ്വാദശിയെ സംഗമോദകം എന്നു പറയുന്നു.
സഗരേണ കകുത്സ്ഥേന ധുംധുമാരേണ ഗാധിനാ
സഗരനും കകുത്ഥ്സ്തനും ധുന്ധുമാരനും ഗാധിയും കൂടെ.
സാ ദ്വാദശീ ബുധയുതാ ശ്രവണേന സാകം സ്യാദ്വൈ ജയായ കഥിതാ ഋഷിഭിര്നഭസ്യേ
ബുധനാഴ്ചയും ശ്രവണവും കൂടിയ ദ്വാദശി, നവഭസ്യ മാസത്തിൽ വിജയം നൽകുന്നതായി ഋഷികൾ പറയുന്നു.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ വിജയശ്രവണദ്വാദശീവ്രതവര്ണനം നാമ ഷട്സപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ വിജയശ്രവണദ്വാദശി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണമായ എഴുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സമ്പ്രാപ്തിദ്വാദശീവ്രതവര്ണനമ് പൌഷാദിപാരണം മാസൈഃ ഷഡ്ഭിര്ജ്യേഷ്ഠാംതികം സ്മൃതമ്
സമ്പ്രാപ്തി ദ്വാദശി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം: പൗഷമാസം മുതൽ ആറു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ജ്യേഷ്ഠത്തിൽ സമാപനം നടത്തുന്നതാണ്.
പ്രഥമം പുംഡരീകാക്ഷം നാമ കൃഷ്ണസ്യ ഗീയതേ
ആദ്യത്തേത് കൃഷ്ണനു വേണ്ടി പുണ്ഡരീകാക്ഷ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പുരുഷോത്തമാഖ്യം തു തതഃ പംചമേഽച്യുതസംജ്ഞകമ്
അടുത്തത് അഞ്ചാമത്തേത് പുരുഷോത്തമ എന്ന പേരിലും അച്യുത എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
പൂര്വോക്തേഷു ച മാസേഷു സ്നാനപ്രാശന യോസ്തിലാഃ
മുൻപറഞ്ഞ മാസങ്ങളിൽ സ്നാനത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനും എള്ള് ഉപയോഗിക്കണം.
സ്നാനം ച പ്രാശനം ചൈവ പംചഗവ്യം സദേഷ്യതേ । പ്രതിമാസം ച ദേവേശ കൃത്വാ പൂജാം യഥാവിധി
സ്നാനവും ഭക്ഷണവും പഞ്ചഗവ്യത്തിൽ ചെയ്യണം. ഓരോ മാസവും ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, വിധിപ്രകാരം പൂജ നടത്തണം.
പാരണം ചൈവ ദേവേശ പ്രീണനം ഭക്തിപൂര്വകമ്
പാരണം ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, ഭക്തിയോടെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ നടത്തണം.
നക്തം ഭുംജീത സതതം തൈലക്ഷാരവിവര്ജിതമ്
എപ്പോഴും രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, എണ്ണയും ക്ഷാരവും ഒഴിവാക്കണം.
ഏവം സംവത്സരസ്യാംതേ യദഭിപ്രേതമാത്മനഃ ശയ്യാം വാ ബ്രാഹ്മണേ ദദ്യാത്കേശവഃ പ്രതിഗൃഹ്യതാമ്
ഇങ്ങനെ ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണനു കിടക്ക ദാനം ചെയ്യാം, കേശവൻ അതു സ്വീകരിക്കും.
ഏതാമുപോഷ്യ വിധിനാ വിഷ്ണുപ്രീതൌ ച തത്പരഃ തതോ ലോകേഷു വിഖ്യാതം സംപ്രാപ്തം ദ്വാദശീതി വൈ ।। 4.77.
ഇങ്ങനെ വിധിപ്രകാരം ഈ വ്രതം ആചരിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചാൽ, ലോകങ്ങളിൽ സമ്പ്രാപ്തി ദ്വാദശി പ്രശസ്തമാകും.
കൃതാഭിലഷിതാ ദൃഷ്ടാ പ്രാരബ്ധാ ധര്മതത്പരൈഃ
ധർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം കണ്ടു, തുടങ്ങുകയും പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.
സംപ്രാപ്തികാമുപവസംതി സമീഹിതാര്ഥാ യേ മാനവാ മനു ജപുംഗവ വിഷ്ണുഭക്താഃ
സമ്പ്രാപ്തി നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, വിഷ്ണു ഭക്തരായ മഹാന്മാർ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യത്തിനായി ഉപവസിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ സംപ്രാപ്തിദ്വാദശീവ്രതം നാമ സപ്തസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവ്വത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിൽ 'ദ്വാദശീവ്രതം സമ്പ്രാപ്തി' എന്ന പേരിലുള്ള എഴുപത്തിയേഴാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഗോവിന്ദദ്വാദശീവ്രതവര്ണനമ് തസ്യാഃ സമ്യഗനുഷ്ഠാനാത്പ്രാപ്നോത്യഭിമതം ഫലമ്
ഗോവിന്ദ ദ്വാദശീവ്രതത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണം: ഈ വ്രതം ശരിയായി ആചരിച്ചാൽ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം ലഭിക്കും.
പൌഷേ മാസേ സിതേ പക്ഷേ ദ്വാദശ്യാം സമുപോഷിതഃ
പൗഷമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ ഉപവാസം പാലിക്കണം.
ധൂപപുഷ്പോപചാരൈശ്ച നൈവേദ്യൈശ്ച സമാഹിതഃ
ധൂപവും പൂവുകളും ഭക്തിപൂർവ്വം അർപ്പിച്ച്, ഭോജനനൈവേദ്യവും സമർപ്പിച്ച്, ഏകാഗ്രതയോടെ ആരാധിക്കണം.
വിപ്രായ ദക്ഷിണാം ദദ്യാദ്യഥാശക്ത്യാ നരാധിപ
രാജാവ് തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന് ദാനം നൽകണം.
പാഖംഡിഭിര്വികര്മസ്ഥൈരാലാപാംശ്ച വിവര്ജയേത്
പാകണ്ഡന്മാരെയും പാപകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരെയും ഒഴിവാക്കി സംസാരിക്കണം.
ഗോദോഹതഃ സമുദ്ഭൂതം പ്രാശ്നീയാദാത്മശുദ്ധയേ
സ്വയം ശുദ്ധീകരണത്തിനായി പശുവിൽ നിന്നുള്ള പാൽപന്നങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കണം.
തേനൈവ നാമ്നാ സംപൂജ്യ ദത്ത്വാ വിപ്രായ ദക്ഷിണാമ്
അത് തന്നെയുള്ള നാമത്തിൽ ആരാധന നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന് ദാനം നൽകണം.
ഏവമേവാഖിലാന്മാസാനുപോഷ്യ പ്രയതഃ ശുചിഃ
ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ ശുചിത്വം പാലിച്ച് എല്ലാ മാസങ്ങളിലും ഉപവാസം നടത്തണം.
പാരിതേ ച പുനര്വഷേ ഗോവിന്ദം പദ്മയാ സഹ
വർഷം കഴിയുമ്പോൾ, പത്മയോടൊപ്പം വീണ്ടും ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കണം.
വിശേഷതഃ പുനര്ദദ്യാത്തസ്മിന്നഹ്നി ഗവാഹ്നികമ് 4.78.
ആ ദിവസം പ്രത്യേകിച്ച് പശുക്കൾക്ക് ആഹാരം നൽകണം.
സ്വര്ണശൃംഗം രൌപ്യഖുരം ഗോശതൈര്വൃഷഭം വരമ്
സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ള കൊമ്പുകളും വെള്ളി കുതിരകളും ഉള്ള ഒരു കാളയും നൂറ് പശുക്കളും ഉത്തമമായ ദാനമായി നൽകണം.
തദാപ്നോത്യഖിലം സമ്യഗ്വ്രതമേതദുപോഷിതഃ
ഈ വ്രതം പൂർണ്ണമായി ആചരിച്ചാൽ എല്ലാ ഫലങ്ങളും സമ്പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.
ഗോവിന്ദദ്വാദശീമേതാം സമുപോഷ്യ വിധാനതഃ
ഗോവിന്ദ ദ്വാദശീവ്രതം വിധിപൂർവ്വം ആചരിച്ചാൽ,