രാജചിഹ്നാനി സര്വാണി ഉദ്ധൃത്യ സ്വഗൃഹാംഗണേ
രാജചിഹ്നങ്ങള് എല്ലാം വീട്ടിലെ മുറ്റത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു,
സിംഹാസനോപവിഷ്ടശ്ച ശംഖതൂര്യാദിനിസ്വനൈഃ
സിംഹാസനത്തില് ഇരുന്നു, ശംഖം, തുര്യവും മറ്റ് വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടെ,
തതഃ സ്ത്രീലക്ഷണൈര്യുക്താ വേശ്യാ വാഥ കുലാങ്ഗനാ 4.71.
അതിനുശേഷം സ്ത്രീസൗന്ദര്യങ്ങളുള്ള ഒരു വേശ്യയോ, അല്ലെങ്കില് ഒരു ഉന്നത കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീയോ,
ശാംതിരസ്തു സമൃദ്ധിശ്ച ദ്വിജൈശ്ച സ്വജനേന ച
ശാന്തിയും സമൃദ്ധിയും, ദ്വിജന്മാരോടും സ്വന്തം കുടുംബത്തോടും കൂടെ ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഏവമേഷാ മഹാശാംതിഃ ഖ്യാതാ നീരാജനേ ജനേ
ഇങ്ങനെ, ഈ മഹാശാന്തി ജനങ്ങളില് നീരാജനമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
തേഷാം രോഗാഃ ക്ഷയം യാംതി സുഭിക്ഷം വര്ദ്ധതേ തദാ
അവരുടെ രോഗങ്ങള് ഇല്ലാതാകുന്നു, സമൃദ്ധിയും വര്ധിക്കുന്നു.
ലോകാനാവര്ദ്ധയിത്വാ തു അജപാലവരോ യഥാ
മികച്ച ആടുപാലകന് ജനങ്ങളെ വര്ധിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഇതും വര്ധിപ്പിക്കുന്നു.
വര്ഷേവര്ഷേ പ്രയോക്തവ്യാ ശാംതിര്നീരാജനാ ഇതി
ഓരോ വര്ഷവും നീരാജനമെന്ന ശാന്തിക്രമം നിര്ബന്ധമായും നടത്തണം.
നീരാജയംതി നവമേഘനിഭം ഹരിം യേ ഗോബ്രാഹ്മണാന്രഥഗജാംശ്ച നരേശചിഹ്നാന്
പുതിയ മേഘംപോലെയുള്ള ഹരിക്കും, പശുക്കള്ക്കും, ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കും, രഥങ്ങള്ക്കും, ആനകള്ക്കും, രാജചിഹ്നങ്ങള്ക്കും നീരാജനം ചെയ്യുന്നവര്—
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ നീരാജനദ്വാദശീവ്രതവര്ണനം നാമൈകസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപര്വ്വത്തില് ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തില് നീരാജനദ്വാദശീ വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം എന്ന എഴുപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഭീഷ്മപഞ്ചകവ്രതവര്ണനമ് കര്തവ്യം കാര്ത്തികേ മാസി പ്രയത്നാദ്ഭീഷ്മപഞ്ചകമ്
കാര്ത്തികമാസത്തില് പരിശ്രമത്തോടെ ഭീഷ്മപഞ്ചക വ്രതം നിര്വഹിക്കണം.
വിധാനം കീദൃശം തസ്യ ഫലം ച യദുസത്തമ
അതിന്റെ വിധിയും ഫലവും എന്താണെന്ന്, യദുക്കുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ,
യഥാവിധി ച കര്തവ്യം ഫലം ചാസ്യ യഥോദിതമ്
എങ്ങനെ ശരിയായി ചെയ്യണം, അതിന് എന്ത് ഫലമുണ്ടെന്നതും,
മയാപി ഭൃഗവേ പ്രോക്തം ഭൃഗുശ്ചോശനസേ ദദൌ
ഞാനും ഭൃഗുവിനോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഭൃഗു ഉശനസിനോടും പറഞ്ഞു.
തേജസ്വിനാം യഥാ വഹ്നിഃ പവനഃ ശീഘ്രഗാമിനാമ്
പ്രഭയുള്ളവരില് അഗ്നിയും, വേഗത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്നവരില് വായുവുംപോലെ,
ഭൂലോകഃ സര്വലോകാനാം തീര്ഥാനാം ജാഹ്നവീ യഥാ
ലോകങ്ങളില് ഭൂമി പോലെയും, തീര്ത്ഥങ്ങളില് ഗംഗയുംപോലെ,
വേദോ യഥൈവ ശാസ്ത്രാണാം ദേവാനാമച്യുതോ യഥാ
ശാസ്ത്രങ്ങളില് വേദവും, ദേവന്മാരില് അച്യുതനുംപോലെ,
ദുഷ്കരം ഭീഷ്മമിത്യാഹുര്ന ശക്യം തദിഹോച്യതേ
അങ്ങനെ തന്നെ ഭീഷ്മനെ അനുകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് പറയുന്നു; അത് സാധ്യമല്ലെന്നു ഇവിടെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
വശിഷ്ഠഭൃഗുഭര്ഗാദ്യൈശ്ചീര്ണം കൃതയുഗാദിഷു
കൃതയുഗാദികളിൽ വശിഷ്ഠൻ, ഭൃഗു, ഭർഗ എന്നിവരും മറ്റു മഹർഷിമാരും ഈ വ്രതം ആചരിച്ചിരുന്നു.
സീരഭദ്രാദിഭിര്വൈശ്യൈഃ ശൂദ്രൈരന്യൈഃ കലൌ യുഗേ 4.72.
കലിയുഗത്തിൽ സീരഭദ്രനും മറ്റു വൈശ്യന്മാരും, ശൂദ്രന്മാരും മറ്റു ജനങ്ങളും ഈ വ്രതം ചെയ്തിരുന്നു.
ബ്രാഹ്മണൈര്ബ്രഹ്മചര്യേണ ജപഹോമക്രിയാദിഭിഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ബ്രഹ്മചര്യത്തോടും ജപം, ഹോമം, മറ്റു കർമ്മങ്ങൾ എന്നിവയോടും കൂടി ഈ വ്രതം നിർവഹിക്കണം.
പരാധിഃ പരിഹര്തവ്യോ ബ്രഹ്മചര്യേണ നിഷ്ഠയാ
ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ എല്ലാ അകൃത്യങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം.
ശാകാഹാരപരൈശ്ചൈവ കൃഷ്ണാര്ചനപരൈര്നരൈഃ
ശാകാഹാരത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ളവരും കൃഷ്ണാരാധനയിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും ഈ വ്രതം ചെയ്യണം.
വിധവാഭിശ്ച കര്തവ്യം പുത്രപൌത്രാദിബ്രുദ്ധയേ
വിധവകൾ മക്കളുടെയും മുമ്മക്കളുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം.
നിത്യം സ്നാനേന ദാനേന കാര്ത്തികീ യാവദേവ തു
കാർത്തിക മാസമൊക്കെയും നിത്യസ്നാനവും ദാനവും നിർവഹിക്കണം.
നദ്യ നിര്ഝരഗര്തേ വാ സമാലഭ്യ ച ഗോമയമ്
നദിയിൽ, വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ കുഴിയിൽ, ഗോമയം ലഭിച്ച ശേഷം ഈ കർമ്മം ചെയ്യണം.
ദേവാനൃഷീന്പിതൄംശ്ചൈവ തതോന്യാന്കാമചാരിണഃ
ദേവന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും, പിതൃകളെയും, ഇച്ഛാനുസൃതമായി ജീവിക്കുന്ന മറ്റു ആത്മാക്കളെയും ആദരിക്കണം.
തതോഽനുപൂജയേദ്ദേവം സര്വപാപഹരം ഹരിമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റുന്ന ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.
തത്രൈവ പഞ്ചഗവ്യേന ഗംധചംദനവാരിണാ
അവിടെ തന്നെ പഞ്ചഗവ്യവും ചന്ദനസൂരം കലർന്ന വെള്ളവും ഉപയോഗിക്കണം.
കര്പൂരോശീര മിശ്രേണ ലേപയേദ്ഗരുഡധ്വജമ് 4.72.
കർപ്പൂരവും ഉശീരവും ചേർത്ത് മിശ്രിതം ഉണ്ടാക്കി, അതുകൊണ്ട് ഗരുഡധ്വജനായ ഭഗവാനെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.