ഓം മാതാ രുദ്രാണാം ദുഹിതാ വസൂനാം സ്വസാദിത്യാനാമമൃതസ്യ നാഭിഃ
ഓം, രുദ്രന്മാരുടെ മാതാവ്, വസുക്കളുടെ മകൾ, ആദിത്യന്മാരുടെ സഹോദരി, അമൃതത്തിന്റെ നാഭി,
ഇത്ഥം സംപൂജ്യ ഗാം പൃഷ്ട്വാ പശ്ചാത്താം ച ക്ഷമാപയേത് മാതര്മമാഭിലഷിതം സഫലം കുരു നംദിനി
ഇങ്ങനെ പശുവിനെ പൂജിച്ച് വന്ദനം ചെയ്ത്, പിന്നെ ക്ഷമ ചോദിക്കണം: 'മാതാവേ, നന്ദിനി, എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറാൻ അനുഗ്രഹിക്കണം.'
ഏവമഭ്യര്ചയേദേകാം ഗാമേതദ്ധി ഗവാഹ്നികമ്
ഇങ്ങനെ, ഒരൊറ്റ പശുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം. പശുക്കൾക്ക് ഇതാണ് പ്രതിദിന കർമ്മം.
തദ്ദിനേ താപികാപക്വം സ്ഥാലീപാകം ച വര്ജയേത്
ആ ദിവസം, സൂര്യന്റെ ചൂടിൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണവും പാത്രത്തിൽ വേവിച്ച അന്നവും ഒഴിവാക്കണം.
യാവംതി ഗാത്രേ രോമാണി ഗവാം കൌരവനംദന
കൗരവകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്രയാണ് പശുക്കളുടെ എണ്ണം.
മേരോഃ പുര്യഷ്ടകം രമ്യമിംദ്രാഗ്നിയമരക്ഷസാമ് താസാമുപരി ഗോലോകസ്തത്ര യാതി സ ഗോവ്രതീ
മേരു പർവതത്തിലെ ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവർക്കുള്ള മനോഹരമായ എട്ട് നഗരങ്ങൾക്കുമുകളിലാണ് ഗോലോകം. അവിടെ പശുവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ എത്തുന്നു.
ഊര്ജേ സിതേ ദ്വിദശമേഽഹനി ഗാം സവത്സാം യാഃ പൂജയംതി കുസുമൈര്വടകൈശ്ച ഹൃദ്യൈഃ 4.69.
ഊർജ്ജമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, പശുവിനെയും അതിന്റെ കിടാവിനെയും മനോഹരമായ പൂക്കളും ഹൃദയസ്പർശിയായ മാലകളും ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിക്കുന്നവർ—
ദേവശയനോത്ഥാപനദ്വാദശീവ്രതവര്ണനമ് കടദാനം സമുത്ഥാനം ചാതുര്മാസ്യവ്രതക്രമമ്
ദേവശയനവും ഉത്താപന ദ്വാദശിയും സംബന്ധിച്ച വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം: പായകൾ ദാനം ചെയ്യൽ, എഴുന്നേൽക്കൽ, ചതുര്മാസ്യ വ്രതത്തിന്റെ ക്രമം.
ദേവഃ കിമര്ഥം സ്വപിതി കിം വിധാനം സദാ വദ
ദേവൻ എന്തിനാണ് ഉറങ്ങുന്നത്? അതിന് എന്താണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ക്രമം? ദയവായി എപ്പോഴും പറയൂ.
കേ മംത്രാഃ കേ ച നിയമാ വ്രതാന്യഥ ക്രിയാ ച കാ
എന്താണ് മന്ത്രങ്ങൾ, എന്താണ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ, എന്താണ് വ്രതങ്ങൾ, ശരിയായ ആചരണം എന്താണ്?
തുലാരാശിഗതേ തസ്മിന്പുനരുത്ഥാപയേദ്വ്രതമ്
സൂര്യൻ തുലാരാശിയിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, ആ വ്രതം വീണ്ടും ആരംഭിക്കണം.
അധിമാസേ ച പതിതേ ഏഷ ഏവ വിധിക്രമഃ
അധികമാസം വന്നാൽ, അതേ വിധം തന്നെ പാലിക്കണം.
ആഷാഢസ്യ സിതേ പക്ഷേ ഏകാദശ്യാമുപോഷിതഃ
ആഷാഢമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശി ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്തശേഷം—
പീതാംബരധരം സൌമ്യം പര്യംകേ സ്വാസ്തൃതേ ശുഭേ
പച്ചമഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, സൌമ്യനായ ഭഗവാനെ മനോഹരമായ കിടക്കയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നതായി ഭാവന ചെയ്യണം.
ഇതിഹാസപുരാണജ്ഞോ വിഷ്ണുഭക്തോപി യഃ പുമാന്
ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും അറിയുന്ന, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ—
സമാലഭ്യ ശുഭൈര്ഗംധൈര്ധൂപൈര്വ സ്ത്രൈരലംകൃതമ്
ശുഭമായ സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആരാധന നടത്തണം.
സുപ്തേ ത്വയി ജഗന്നാഥ ജഗത്സുപ്തം ഭവേദിദമ് 4.70.
ജഗന്നാഥാ, നീ ഉറങ്ങുമ്പോൾ ഈ ലോകവും ഉറങ്ങുന്നു.
ഏവം താം പ്രതിമാം വിഷ്ണോഃ സ്ഥാപയിത്വാ യുധിഷ്ഠിര
അങ്ങനെ, യുദിഷ്ഠിരാ, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചശേഷം—
ചതുരോ വാര്ഷികാന്മാസാന്ദേവസ്യോത്ഥാപനാവധി
ദേവന്റെ ഉണർവുവരെയുള്ള നാലു മാസവും ആ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
ഗൃഹ്ണീയാന്നിയമാനേതാന്ദംതധാവനപൂര്വകമ്
പല്ലുതേക്കൽ തുടങ്ങിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എല്ലാം സ്വീകരിക്കണം.
മധുരസ്വരോ ഭവേദ്രാജാ പുരുഷോ ഗുഡവര്ജനാത്
ഗുഡം ഒഴിവാക്കുന്നവന് മധുരമായ ശബ്ദവും രാജത്വവും ലഭിക്കും.
കടുതൈലപരിത്യാഗാച്ഛത്രുക്ഷയമവാപ്നുയാത്
കഠിനമായ എണ്ണകള് ഉപേക്ഷിച്ചാല് ശത്രുക്കള് നശിക്കും.
പുഷ്പാദിഭോഗത്യാഗേന സ്വര്ഗേ വിദ്യാധരോ ഭവേത്
പൂക്കള് പോലുള്ള സുഖങ്ങള് ത്യജിച്ചാല് സ്വര്ഗത്തില് വിദ്യാധരനാകും.
കടുകാമ്ലതിക്തമധുരക്ഷാരകാഷായമേവ ച
കറുപ്പ്, പുളി, കയ്പ്, മധുരം, ഉപ്പ്, കഷായം—
താംബൂലവര്ജനാദ്ഭോഗീ രക്തകണ്ഠശ്ച ജായതേ
താമ്പൂലം ഒഴിവാക്കിയാല് ഭോഗിയും ചുവന്ന കഴുത്തുള്ളവനുമായി മാറും.
ഫലത്യാഗാച്ച മതിമാന്ബഹുപുത്രശ്ച ജായതേ
പഴങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ചാല് ബുദ്ധിയും അനേകം മക്കളും ലഭിക്കും.
പാദാഭ്യംഗപരിത്യാഗാച്ഛിരോഭ്യംഗാച്ച പാര്ഥിവ 4.70.
പാദമസാജ് ഒഴിവാക്കി തലമസാജ് ചെയ്താല് രാജാവേ—
ദധിദുഗ്ധ തക്രനിയമാദ്ഗോലോകം ലഭതേ നരഃ
തൈര്, പാല്, മോര് എന്നിവ নিয়മിതമായി കഴിക്കുന്നവന് ഗോലോകം ലഭിക്കും.
ലഭേത സംതതിം ദീര്ഘാം താപപക്വസ്യ ഭക്ഷണാത്
താപത്തില് പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം കഴിച്ചാല് ദീര്ഘമായ സന്തതി ലഭിക്കും.
സദാ മുനിഃ സദാ യോഗീ മധുമാംസസ്യ വര്ജനാത്
മധുവും മാംസവും എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കുന്നവന് എപ്പോഴും മുനിയും യോഗിയും ആയിരിക്കും.