ഖേ രോഹിണീ ശശധരാഭിമതാ ഹിതാ ച കിം കാരണം ശൃണു നരേന്ദ്ര നിവേദയാമി
ആകാശത്തിൽ ചന്ദ്രനെ പ്രിയപ്പെട്ട രോഹിണി ശുഭവും ഹിതവും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അതിന് കാരണമെന്തെന്ന് കേൾക്കൂ രാജാവേ, ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു.
അവിയോഗവ്രതവര്ണനമ് വിധാനം തസ്യ കീദൃക്ച കിം പുണ്യം കാഽത്ര ദേവതാ
അവിയോഗ വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം: അതിന്റെ ആചരണം എങ്ങനെയാണ്, എന്താണ് ഫലം, ഇവിടെ ആരെയാണ് ആരാധിക്കുന്നത്?
അവിയോഗവ്രതം നാമ വ്രതാനാമുത്തമോത്തമമ്
അവിയോഗ വ്രതം എല്ലാ വ്രതങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതാണ്.
പ്രൌഷ്ഠപദേ ശുക്ലപക്ഷേ ദ്വാദശ്യാം പ്രാതരുത്ഥിതഃ
ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, രാവിലെ അതിവേഗം എഴുന്നേറ്റിരിക്കണം.
ഹൃദ്യേ രമ്യേ സൌധതടേ ഹരിം ലിഖ്യേത മണ്ഡലേ
അലങ്കാരമുള്ള മനോഹരമായ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള മാളികയുടെ മുകളിലത്തെ പാളിയിൽ, ഒരു വൃത്തത്തിനുള്ളിൽ ഹരിയെ വരയ്ക്കണം.
തത്രൈവ ച ഹരം ഗൌരീം സാവിത്രീം ബ്രഹ്മണാ സഹ
അവിടെയേയും, ഹരനും ഗൗരിയും, സാവിത്രിയും ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം വരയ്ക്കണം.
ഗംധൈഃ പുഷ്പൈശ്ച ധൂപൈര്നൈവേദ്യൈരര്ചയേദ്യഥാശക്ത്യാ
ഗന്ധം, പുഷ്പങ്ങൾ, ധൂപം, നൈവേദ്യം എന്നിവയാൽ, ആലോചനാനുസരണം ഭക്തിപൂർവ്വം അർപ്പിക്കണം.
നാരീ വാ പുരുഷോ വാ അവിയോഗമതിം ദൃഢാം കൃത്വാ
സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആയിരിക്കട്ടെ, ഒരിക്കലും വേർപിരിയരുതെന്ന ഉറച്ച മനസ്സോടെ,
സഹസ്രമൂര്ദ്ധാ പുരുഷഃ പദ്മനാഭോ ജനാര്ദനഃ
ആയിരം തലകളുള്ള പുരുഷൻ, താമരപ്പൂക്കളിൽ ജനിച്ചവൻ, ജനാർദ്ദനൻ,
നാരായണോ മധുലിഹോ വിഷ്ണുര്ദാമോഹരോ ഹരിഃ
നാരായണൻ, മധു പാനം ചെയ്യുന്നവൻ, വിഷ്ണു, ബന്ധനങ്ങൾ അകറ്റുന്നവൻ, ഹരി,
ശ്രീധരഃ പുംഡരീകാക്ഷോ വിശ്വരൂപസ്ത്രിവിക്രമഃ 4.68.
ശ്രീധരൻ, താമരക്കണ്ണൻ, വിശ്വരൂപൻ, ത്രിവിക്രമൻ,
വാസുദേവോ ഹൃഷീകേശഃ കൃഷ്ണഃ സകര്ഷണോഽച്യുതഃ
വാസുദേവൻ, ഹൃഷീകേശൻ, കൃഷ്ണൻ, സങ്കർഷണൻ, അച്യുതൻ,
നിത്യം സ മേ ശുഭഃ പ്രീതഃ സശ്രീകഃ കേശശൂലിനഃ
എപ്പോഴും ശുഭവും സന്തോഷവും സഹിതമായ ശ്രീയോടൊപ്പം ഉള്ളവൻ, ജടയും ത്രിശൂലവും ധരിക്കുന്നവൻ, എനിക്ക് ദയയോടെ ഇരിക്കണമേ.
ഈശാനോ ഭൈരവഃ ശൂലീ ത്ര്യംബകസ്ത്രിപുരാംതകഃ
ഈശാനൻ, ഭൈരവൻ, ത്രിശൂലധാരിയാകുന്നവൻ, ത്രയമ്പകൻ, ത്രിപുരാസുരനെ സംഹരിച്ചവൻ,
ശിവഃ ശര്വോ മഹാദേവോ രുദ്രോ ഭൂതമഹേശ്വരഃ
ശിവൻ, ശർവൻ, മഹാദേവൻ, രുദ്രൻ, ഭൂതങ്ങളുടെ മഹേശ്വരൻ,
ബ്രഹ്മാ ശംഭുഃ പ്രഭുഃ സ്രഷ്ടാ പുഷ്കരീ പ്രപിതാമഹഃ
ബ്രഹ്മാവ്, ശംഭു, പ്രഭു, സൃഷ്ടികർത്താവ്, പുഷ്കരി, പ്രപിതാമഹൻ,
ചതുര്മുഖഃ സൃഷ്ടികര്താ സ്വയംഭൂഃ കമലാസനഃ
നാലുമുഖങ്ങളുള്ളവൻ, സൃഷ്ടിയുടെ കർത്താവ്, സ്വയംഭൂവായവൻ, താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ,
ആദിത്യോ ഭാസ്കരോ ഭാനുഃ സൂര്യോര്കഃ സവിതാ രവിഃ
ആദിത്യൻ, ഭാസ്കരൻ, ഭാനു, സൂര്യൻ, അർക്കൻ, സാവിത്രി, രവി,
പ്രഭാകരഃ സപ്തസപ്തിസ്തരണിഃ സരണിഃ ഖഗഃ
പ്രഭാകരൻ, ഏഴു കുതിരകളോടുകൂടിയവൻ, തരണി, സരണി, ഖഗൻ,
നികുംഭോഃ വര്ണഭോ ദേവഃ സുപ്രീതോഽസ്തു സദാ മമ
നികുംബരുടെ ദേവൻ, വർണ്ണത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, എപ്പോഴും എനിക്കു സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കണമേ.
ലക്ഷ്മീഃ ശ്രീഃ സംപദാ പദ്മാ മാ വിഭൂതിര്ഹരിപ്രിയാ 4.68.
ലക്ഷ്മി, ശ്രീ, സമ്പത്ത്, പദ്മ, മായ, വൈഭവം, ഹരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ,
ഗായത്രീ പ്രകൃതിഃ സൃഷ്ടിഃ സാവിത്രീ വേധസോ മതാ ।। രാജ്ഞീ ഭാനുമതീ സംജ്ഞാ നിത്യഭാ ഭാസ്കരപ്രിയാ
ഗായത്രി, പ്രകൃതി, സൃഷ്ടി, സാവിത്രി, സ്രഷ്ടാവിന്റെ ഭാര്യയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നവൾ; രാജ്ഞി, ഭാനുമതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൾ, എപ്പോഴും പ്രകാശമുള്ളവൾ, ഭാസ്കരന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ.
ഇതി പദ്മനാഭശംകരപിതാമഹാര്ക്കാദീന്സപ്രിയാന്പൂജ്യ
ഇങ്ങനെ പത്മനാഭനും ശങ്കരനും പിതാമഹനും അർക്കനും മറ്റു ദേവന്മാരെയും അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു.
ദ്വാദശ്യാം ചരതി നരോ വ്രതമേതദ്ഭക്തിഭാവിതോ ലോകേ
ഭക്തിഭാവം നിറഞ്ഞ ഒരാൾ ലോകത്തിൽ ദ്വാദശി ദിവസത്തിൽ ഈ വ്രതം ആചരിക്കുന്നു.
ഹരിഹരഹിരണ്യഗര്ഭപ്രഭാകരാണാം ക്രമേണ ലോകേഷു
ലോകങ്ങളിൽ ഹരി, ഹര, ഹിരണ്യഗർഭ, പ്രഭാകരൻ എന്നിവരെ അനുക്രമമായി ആദരിക്കുന്നു.
സ്ത്രീപുംസോര്യദി യുഗ്മം പുരുഷോ വാ യദി സമാചരതി കശ്ചിത്
സ്ത്രീയും പുരുഷനും ചേർന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ പുരുഷൻ ഒറ്റയ്ക്ക് എങ്കിലും ഈ വ്രതം ആചരിച്ചാൽ,
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണ ഉത്തരപര്വണി ശ്രീകൃഷ്ണയുധിഷ്ഠിരസംവാദേ ഹരിഹരഹിരണ്യഗര്ഭപ്രഭാകരാണാമവിയോഗവ്രതം നാമാഷ്ടഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരപർവത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിൽ ഹരി, ഹര, ഹിരണ്യഗർഭ, പ്രഭാകരൻ എന്നിവരുടെ അവിയോഗവ്രതം എന്ന അമ്പത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഗോവത്സദ്വാദശീവ്രതവര്ണനമ് തേന പാപേന മേ ചിത്തേ ജുഗുപ്സാതീവ വര്തതേ
ഗോവത്സദ്വാദശി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം. ആ പാപം കാരണം എന്റെ മനസ്സിൽ വലിയ വിരോധം ഉണ്ട്.
തത്ര ബ്രാഹ്മണരാജന്യവൈശ്യശൂദ്രാദയോ ഹതാഃ
അവിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രന്മാർ തുടങ്ങിയവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തേഷാം വധേന യത്പാപം തന്മേ മര്മാണി കൃംതതി
അവരെ കൊല്ലുന്നതിൽ നിന്നുള്ള പാപം എന്റെ ശരീരത്തിൽ ദാരുണമായി വേദനിപ്പിക്കുന്നു.