ദശാവതാരചരിത്രവ്രതവര്ണനമ് ദിവ്യാരാമാശ്രമേ രമ്യാ ഗൃഹകാര്യൈകതത്പരാ
ദിവ്യയുടെ മനോഹരമായ ആശ്രമത്തിൽ, ഗൃഹകാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധയുള്ളവളായി, ദശാവതാരങ്ങളുടെ വ്രതം വിവരിക്കുന്നു.
ബഭൂവ സാ ഭൃഗോര്നിത്യം ഹൃദയേപ്സിതകാരിണീ
അവൾ ഭൃഗുവിന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാം നിത്യവും നിറവേറ്റുന്നവളായി മാറി.
വിഷ്ണോസ്ത്രാസാദ്ദാനവാനാം കുലത്രാണസമാകുലമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ ഭയത്താൽ ദാനവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ രക്ഷയ്ക്കായി ആശങ്കയിലായി.
ദത്ത്വാ നിക്ഷേപകം സര്വം ദിവ്യായൈ സുമഹാതപാഃ
ആ മഹാതപസ്വി തന്റെ എല്ലാ സമ്പത്തും ദിവ്യയ്ക്ക് നൽകി.
സംജീവനീകൃതേ നിത്യം കണൈര്ധൂമമധോമുഖഃ
സജീവനാക്കിയവൻ എപ്പോഴും തല താഴ്ത്തി, ചെറുതായി പുക പുറത്തുവിടുന്നവനായി നിന്നു.
ആജഗാമ ഗതേ തസ്മിന്ഗരുഡേനാശ്രിതോ ഹരിഃ
അവൻ പോയതിന് ശേഷം, ഗരുഡനിൽ കയറി ഹരി അവിടെ എത്തി.
ഗലദ്രുധിരസംപന്നം ലോഹിതാര്ണവവസംനിഭമ് ദിവ്യാ സംശപ്തുകാമാഭൂദ്വിഷ്ണും സാസ്രാവിലേക്ഷണാ
ദിവ്യയുടെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു, അവൾ വിഷ്ണുവിനെ നേരിടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അവളുടെ ശരീരം ഒഴുകുന്ന രക്തത്തിൽ ചൊരിഞ്ഞു, ചുവപ്പു കടലിനെപ്പോലെയായിരുന്നു.
യാവന്നോച്ചരതേ വാചം ചക്രേണ കൃത്തകംധരമ്
അവൾ ഒരു വാക്ക് പോലും പറയുന്നതിന് മുമ്പ് ചക്രം അവളുടെ കഴുത്ത് വേർപെടുത്തി.
പ്രാപ്യ സംജീവനീം വിദ്യാം യാവദായാത്യസൌ മുനിഃ
മുനിവൻ സംജീവനിയുടെ വിദ്യ നേടുമ്പോൾ ഉടൻ തന്നെ തിരികെ വരുന്നു.
രോഷാച്ഛശാപ ച ഹരിം ഭ്രുകുടീകുടിലാനനഃ 4.63.
കോപത്തോടെ, കണ്പുരുക്കിയ മുഖത്തോടെ, അവൻ ഹരിയെ ശപിച്ചു.
യസ്മാത്ത്വയാ ഹതാ ദൈത്യാ ബ്രഹ്മണോ മത്പരിഗ്രഹാഃ
നിനക്ക് കാരണം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആശ്രിതരായ ദാനവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അതോഽര്ഥം മാനുഷേ ലോകേ രക്ഷാര്ഥം ച മഹീക്ഷിതാമ്
അതിനാൽ, മനുഷ്യലോകത്ത് നീതി നിലനിറുത്താനും ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരെ രക്ഷിക്കാനും,
പൂര്വോക്തൈഃ കാരണൈഃ പാര്ഥ അവതീര്ണം മഹീതലേ
മുന്പ് പറഞ്ഞ കാരണങ്ങള് കൊണ്ടാണ്, പാര്ഥ, അവന് ഭൂമിയില് അവതരിച്ചത്.
സമംത്രം സരഹസ്യം ച സര്വപാപപ്രണാശനമ്
മന്ത്രവും രഹസ്യവിധിയും ചേര്ന്ന് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കും.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പ്രോഷ്ഠപദേ സിതേ പക്ഷേ ദശമ്യാം നിയതഃ ശുചിഃ
ശ്രീകൃഷ്ണന് പറഞ്ഞു: പ്രോഷ്ഠപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പത്താം തീയതിയില്, ഒരാള് നിയന്ത്രണത്തോടെയും ശുദ്ധിയോടെയും ഇരിക്കണം.
കൃത്വാ കുരുകുലശ്രേഷ്ഠ ഗൃഹമാഗത്യ മാനവഃ
അങ്ങനെ ചെയ്തശേഷം, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ആ മനുഷ്യന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങണം.
ക്രമേണ പാവയേത്താം തു പുംസംജ്ഞം ഘൃതസംശ്രിതമ്
പിന്നീട്, അവന് അതിനെ, പുംസഞ്ജ്ഞയെന്നറിയപ്പെടുന്നതിനെ, നെയ്യുമായി ചേര്ത്ത് ക്രമമായി ശുദ്ധീകരിക്കണം.
പ്രഥമേ പൂരികാന്വര്ഷേ ദ്വിതീയേ ഘൃതപൂരകാന്
ആദ്യ വര്ഷത്തില് പൂരികകള് അര്പ്പിക്കണം; രണ്ടാം വര്ഷത്തില് നെയ്യ് ചേര്ന്ന പൂരികകള് അര്പ്പിക്കണം.
സോഹാലകാന്പഞ്ചമേഽബ്ദേ ഷഷ്ഠേഽബ്ദേ ഖണ്ഡവേഷ്ടകാന്
അഞ്ചാം വര്ഷത്തില് സോഹാലകകള്; ആറാം വര്ഷത്തില് ഖണ്ഡവേഷ്ടകകള് അര്പ്പിക്കണം.
നവമേ കര്ണവേഷ്ടാംസ്തു ദശമേ ഖണ്ഡകാഞ്ഛുഭാന് 4.63.
ഒമ്പതാം വര്ഷത്തില് കര്ണവേഷ്ടകള്; പത്താം വര്ഷത്തില് ഖണ്ഡകകളും ശുഭകളും അര്പ്പിക്കണം.
ക്രമേണ ഭക്ഷയിത്വാ ച യഥോക്തം ഭരതര്ഷഭ സ്വത ഏവാര്ധമശ്നീയാദ്ഗത്വാ രമ്യേ ജലാശയേ
കൃത്യമായി പറഞ്ഞ ക്രമത്തില് അവയെ കഴിച്ചശേഷം, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവന് തന്നെ പകുതി മാത്രം കഴിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു ജലാശയത്തിലേക്ക് പോകണം.
ദശാവതാരാനഭ്യര്ച്യ പുഷ്പധൂപവിലേപനൈഃ
പൂക്കളും ധൂപവും ചന്ദനവും ഉപയോഗിച്ച് ദശാവതാരങ്ങളെ ആരാധിച്ചശേഷം,
മത്സ്യം കൂര്മം വരാഹം ച നരസിംഹം ത്രിവിക്രമമ്
മത്സ്യം, കൂര്മം, വരാഹം, നരസിംഹം, ത്രിവിക്രമം,
ഗതോഽസ്മി ശരണം ദേവം ഹരിം നാരായണം പ്രഭുമ്
ഞാന് ദൈവമായ ഹരിയിലും നാരായണനിലും, ആ പ്രഭുവില് ശരണമെടുത്തിരിക്കുന്നു.
ഛിനത്തു വൈഷ്ണവീം മായാം ഭക്ത്യാ ജാതോ ജനര്ദനഃ
ഭക്തിയിലൂടെ ജനിച്ച ജനാര്ദനന് വൈഷ്ണവമായ മായയെ മുറിച്ചുകളയും.
ഏവം യഃ കുരുതേ പാര്ഥ വിധിനാനേന സുവ്രത
ഇങ്ങനെ, പാര്ഥ, ഈ വിധിയില് നല്ല വ്രതത്തോടെ ആരെങ്കിലും ചെയ്യുകയാണെങ്കില്,
ശ്രൂയതേ യാസ്ത്വിമാലോച്യ പുരുഷാണാം ദശാ ദശ
ഇവയെ അനുസരിച്ച് ആചരിച്ചാല്, മനുഷ്യരുടെ പത്ത് അവസ്ഥകള് എന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സംസാരസാഗരേ ഘോരേ മജ്ജത തത്ര മാം ഹരിഃ
ഭയങ്കരമായ സംസാരസമുദ്രത്തില് മുങ്ങുമ്പോള്, ഹരി എന്നെ അവിടെ നിന്ന് ഉയർത്തും.
കിം തസ്യ ന ഭവേല്ലോകേ യസ്യ തുഷ്ടോ ജനാര്ദനഃ മര്ത്യലോകേ സ്വയം പാര്ഥ ഭൂഭാരോത്താരകാരണമ്
ജനാര്ദനന് സന്തോഷം പ്രാപിച്ചവന് ഈ ലോകത്ത് എന്താണ് കുറവ്? പാര്ഥ, മനുഷ്യലോകത്ത് അവന് തന്നെ ഭൂഭാരമുയര്ത്താനുള്ള കാരണം ആകുന്നു.
യാ സ്ത്രീ വ്രതമിദം പാര്ഥ ചരിഷ്യതി മയോദിതമ് 4.63.
പാര്ഥ, ഈ വ്രതം ഞാന് പറഞ്ഞതുപോലെ ആചരിക്കുന്ന ഏതു സ്ത്രീയും—