ಪ್ರಾತಃ ಕಾಲೇ ತು ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕೈಲಾಸಂ ಯಕ್ಷಿಣೀ ಗತಾ
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಂದಾಗ, ಯಕ್ಷಿಣಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
ಕಪರ್ದೀ ಪ್ರದದೌ ತಸ್ಮೈ ವಿದ್ಯಾಂ ಯಕ್ಷಿಣಿಕರ್ಷಿಣೀಮ್
ಕಪರ್ದೀ ಅವನಿಗೆ ಯಕ್ಷಿಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಸ ಜಜಾಪ ಶುಭಂ ಮನ್ತ್ರಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಕಾಮಚಾರಿಣೀ
ಅವನು ಶುಭಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೂ, ಇಚ್ಛಾಪೂರಕ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ಪಿತರೌ ನತ್ವಾ ಸ್ವಗೇಹೇ ನಿವಸನ್ನಿಶಿ ।। 3.2.17.
ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಅವನು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದನು.
ಪ್ರತಿಬೋಧಿವನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತಚ್ಛಿಷ್ಯತ್ವಮುಪಾಯಯೌ
ಅವನು ಪ್ರತಿಬೋಧಿವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನಾದನು.
ನ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಯೋಗಿನೀ ದೇವೀ ತದಾ ಚಿನ್ತಾತುರೋ ಽಭವತ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿನಿ ದೇವಿ ಬಾರದ ಕಾರಣ, ಅವನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದನು.
ಪುನರಾಹ ಕಥಂ ದೇವೀ ನ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಯಕ್ಷಿಣೀ ಪ್ರಿಯಾ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಕೇಳಿದನು: 'ದೇವಿ, ಪ್ರಿಯ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಏಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ?'
ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮ ಭೋ ವಿಪ್ರ ಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥೇ ಸಾಧಕಾಯ ವೈ
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳಿವೆ.
ಸುನ್ದರಾಂಗಕೃತಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪುನರ್ವಾಕ್ಕಾಯಸಂಭವಮ್
ಸುಂದರ ಅಂಗದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನೂ, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಪರತ್ರ ಚ ಭುವರ್ಲೋಕೇ ಪಿಣ್ಡದೇಹಕೃತಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಮತ್ತೊಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಪಿತೃಲೋಕದಲ್ಲಿ, ದೇಹದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮನೋವಾಕ್ಕಾಯಸಂಭೂತಮಿಹ ಜನ್ಮನಿ ಸಿದ್ಧಿದಮ್
ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದವು ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಕರ್ತವ್ಯಮೇವೇಹ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮ ಸಾಧಕೈಃ ಅತೋಽನ್ಯಜನ್ಮನಿ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯಕ್ಷತ್ವಂ ತತ್ಪರೋ ದ್ವಿಜಃ
ಆದಕಾರಣ ಸಾಧಕರು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ದ್ವಿಜನು ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ತು ವೈತಾಲಃ ಪ್ರಸನ್ನವದನೋಽಭವತ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ವೈತಾಳನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಸಿದನು.
ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ ತಂ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಸದ್ವಾಕ್ಯೈಃ ಸಮಪೂಜಯತ್ 3.2.17.
'ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನನ್ನು ಸದುಪದಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದನು.
ಸುದಕ್ಷೋ ನಾಮ ನೃಪತಿರ್ವಸನ್ಕಂಬಲಕೇ ಪುರೇ
ವಸಂಕಂಬಲಕ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುದಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.
ನ್ಯಾಯವಾನ್ಧರ್ಮವಾಞ್ಛೂರೋ ದಾತಾ ಶಿವಪರಾಯಣಃ
ಅವನು ನ್ಯಾಯವಂತ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ದಾನಶೂರ ಮತ್ತು ಶಿವಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.
ತನಯಾ ಸುನ್ದರೀ ತಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ಧನವತೀ ಶುಭಾ
ಅವನ ಸುಂದರವಾದ ಮಗಳು ಧನವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಕಿಯತಾ ಚೈವ ಕಾಲೇನ ಮೋಹಿನೀ ತತ್ಸುತಾಭವತ್
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮೋಹಿನಿ ಅವನ ಮಗಳಾಗಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.
ತದಾ ಧನವತೀ ರಂಡಾ ನಿಧನಾ ಪಿತುರಂತಿಕೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧನವತಿ ವಿಧವೆ ಆಯಿತು; ಅವಳ ತಂದೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದನು.
ನ್ಯಾಯಶರ್ಮಾ ದ್ವಿಜಃ ಕಶ್ಚಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಸ್ಯಾಪಹಾರಕಃ
ನ್ಯಾಯಶರ್ಮ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವವನ್ನು ಕದ್ದುಕೊಳ್ಳುವವನಾಗಿದ್ದನು.
ಅಕಸ್ಮಾದ್ವೈಶ್ಯಜಾ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ತತ್ಕರಂ ಸಾ ತದಾಸ್ಪೃಶತ್
ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಯು ಬಂದಳು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕೈ ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ತಟ್ಟಿತು.
ಹಾ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾನಿರುದ್ಧೇತಿ ಪುನಃಪುನಃ
ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ 'ಹಾ ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
ದ್ವಿಜ ಆಹ ಚ ವಿಪ್ರೋಽಹಂ ತ್ರ್ಯಹಂ ಶೂಲ್ಯಾಂ ನಿರೂಪಿತಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ವಿಪ್ರನು; ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.'
ಶ್ರುತ್ವಾ ಧನವತೀ ತಸ್ಮಾ ಉದ್ವಾಹ್ಯ ಮೋಹಿನೀಂ ಸುತಾಮ್ 3.2.18.
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧನವತಿ ತನ್ನ ಮಗಳು ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಳು.
ದ್ವಿಜಃ ಪ್ರಾಹ ಶೃಣು ವ್ಯಂಗೇ ಯದಾ ತೇ ಹೃಚ್ಛಯೋ ಭವೇತ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಸುಂದರಿಯೆ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಕೇಳು.'
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಮರಣಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯಮಲೋಕಂ ಗತೋ ದ್ವಿಜಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಮಾತುರ್ಗೃಹೇ ತು ಸಾ ನಾರೀ ಮೋಹಿನೀ ಯೌವನಾನ್ವಿತಾ
ಮೋಹಿನಿ ಯುವತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಳು.
ಕೇ ಭೋಗಾಶ್ಚ ಕಿಮಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಕೋ ಜಾಗರ್ತಿ ಶಯೀತ ಕಃ
ಯಾವ ಆನಂದಗಳು ಇವೆ, ಯಾವ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿವೆ, ಯಾರು ಜಾಗ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಇತಿ ಶ್ಲೋಕಂ ದ್ವಿಜಾನಾಹ ನೋತ್ತರಂ ಚ ದದುರ್ದ್ವಿಜಾಃ
ಹೀಗೆ ಆ ದ್ವಿಜರು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
ತಾಮುವಾಚ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಶೃಣು ಮೋಹಿನಿ ಸುಂದರಿ ಶಯ್ಯಾ ಚ ಭೂಷಣಂ ಜ್ಞೇಯೋ ಭೋಗೋ ಹ್ಯಷ್ಟವಿಧೋ ಬುಧೈಃ
ಆಕೆಗೆ ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಮೋಹಿನಿ, ಸುಂದರಿ, ಕೇಳು; ಹಾಸಿಗೆ, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಭೋಗವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಂಟು ವಿಧಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.'