ರಮಿತ್ವಾ ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಪುನಃ ಸ್ವರ್ಗಗತಿಂ ಲಭೇತ್ ದುರ್ಲ್ಲಭೋ ಯೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಭದ್ರಮಸ್ತು ತೇ
ಬಹುಕಾಲ ಆನಂದಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರೂಪ. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
ಅಂಗಾರಕೇಣ ಸಹಿತಾ ತು ಸಿತಾ ಚತುರ್ಥೀ ಶಸ್ತಾ ಸುರಾರ್ಚ್ಚನವಿಧೌ ಪಿತೃಪಿಣ್ಡದಾನೇ
ಅಂಗಾರಕ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನವು ದೇವರ ಪೂಜೆಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಎಳ್ಳಿನ ಬಲಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ವಿನಾಯಕಸ್ನಪನಚತುರ್ಥೀವ್ರತವರ್ಣನಮ್ ತತ್ಕೇನ ಕಾರಣೇನೈತತ್ಪೃಷ್ಟೋ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಮಾಧವ
ವಿನಾಯಕನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದೂ, ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದೂ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಣಾನಾಮಾಧಿಪತ್ಯೇ ಚ ರುದ್ರೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತಥಾ
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಏಕೆ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ, ಗಣಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಹೇಳು, ಮಾಧವ.
ತೇನೋಪಸೃಷ್ಟೋ ಯಸ್ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ನಿಬೋಧತ
ಅವನು ಹತ್ತಿಕೊಂಡವನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು.
ಕಾಷಾಯವಾಸಸಶ್ಚೈವ ಕ್ರವ್ಯಾದಾಂಶ್ಚಾಧಿರೋಹತಿ
ಅವನು ಕಾಶಾಯ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ವ್ರಜಮಾನಸ್ತಥಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯತೇ ತು ಗತಂ ಪರೈಃ
ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಇತರರು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪಾತಕೀ ವಿಹೀನಚ್ಛಾಯೋ ಮ್ಲಾನತ್ವಹೇತುಲಕ್ಷಣಃ
ಪಾಪಿ ತನ್ನ ನೆರಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಒಣಗುವ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯಾತುಧಾನಾಶ್ರಿತಂ ಯಾನಂ ಶ್ಮಶಾನಸ್ಯಾಂತಿಕಂ ನೃಪ ತೈಲಾರ್ದ್ರಮಾತ್ರಂ ಸ್ವಂ ದೇಹಂ ಕರವೀರವಿಭೂಷಿತಮ್
ರಾಜನೇ, ಅವನು ಬಳಸುವ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಅದು ಶ್ಮಶಾನದ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಅವನ ದೇಹ ತೈಲದಿಂದ ತೊಯ್ದಿದ್ದು, ಕರವೀರ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೇನೋಪಸೃಷ್ಟೋ ಲಭತೇ ನ ರಾಜ್ಯಂ ರಾಜನಂದನಃ
ಅವನ ಹತ್ತಿಕೊಂಡ ರಾಜಕುಮಾರನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.
ಆಚಾರ್ಯತ್ವಂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಶ್ಚ ನ ಶಿಷ್ಯೋಽಧ್ಯಯನಂ ತಥಾ
ಅವನು ಗುರು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು, ಶಿಷ್ಯನೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾರನು.
ಸ್ನಪನಂ ತಸ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪುಣ್ಯೇಽಹ್ನಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ 4.32.
ಅವನಿಗೆ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ವೌಷಧೈಃ ಸರ್ವಗನ್ಧೈರ್ವಿಲಿಪ್ತಶಿರಸಸ್ತಥಾ
ಅವನ ತಲೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು.
ಪುಷ್ಯೇ ಚ ವೀರನಕ್ಷತ್ರೇ ತಸ್ಯೈವ ಪುರತೋ ನೃಪ
ರಾಜನೇ, ಪುಷ್ಯ ಅಥವಾ ವೀರ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಚತ್ವಾರ ಋಗ್ಯಜುಃ ಸಾಮಾಥರ್ವಣಪ್ರವಣಾಸ್ತತಃ
ನಂತರ ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವಣವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತ ನಾಲ್ವರು ಪುರೋಹಿತರು ಇರಬೇಕು.
ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಪಿತರಂ ಚಾಥ ಅವತಾರಂ ಸಿತಂ ತಥಾ ವಿಧುಂತುದಂ ಬಾಹುಲೇಯಂ ನಂದಕಸ್ಯ ಚ ಧಾರಿಣಮ್
ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ತಂದೆ, ಬಿಳಿ ಅವತಾರ, ವಿಧುಂತುದ, ಬಾಹುಲೇಯ ಮತ್ತು ನಂದಕದ ಧಾರಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಅಶ್ವಸ್ಥಾನಾದ್ಗಜಸ್ಥಾನಾದ್ವಲ್ಮೀಕಾತ್ಸಂಗಮಾದ್ಹ್ರದಾತ್
ಕುದುರೆಗಳ ಸ್ಥಳದಿಂದ, ಆನೆಗಳ ಸ್ಥಳದಿಂದ, ಹುಳಿಯ ಗುಡ್ಡಿಯಿಂದ, ಸಂಗಮದಿಂದ, ಸರೋವರದಿಂದ ನೀರು ತರಬೇಕು.
ಯದಾಹೃತಂ ಹ್ಯೇಕವರ್ಣೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಕಲಶೈರ್ಹ್ರದಾತ್
ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದ ನಾಲ್ಕು ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರೋವರದಿಂದ ನೀರು ತರುವಾಗ,
ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ಶತಧಾರಮೃಷಿಭಿಃ ಪಾವನಂ ಕೃತಮ್
ಸಹಸ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ, ನೂರಾರು ಹರಿವಿನಂತೆ, ಋಷಿಗಳು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆ ನೀರು,
ಓಂ ಭಗಂ ತೇ ವರುಣೋ ರಾಜಾ ಭಗಂ ಸೂರ್ಯೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ಓಂ, ವರుణ ರಾಜನು ನಿನಗೆ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕೂಡ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ.
ಯತ್ತೇ ಕೇಶೇಷು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯಂ ಸೀಮಂತೇ ಯಚ್ಚ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ
ನಿನ್ನ ಕೂದಲಲ್ಲಿ, ಸೀಮಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವು,
ಸ್ನಾತಸ್ಯ ಸಾರ್ಷಪಂ ತೈಲಂ ಸ್ರುವೇಣೌದುಂಬರೇಣ ತು 4.32.
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅರಳಿನ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸ್ರುವೆಯಿಂದ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು.
ಮಿತಶ್ಚ ಸಮ್ಮಿತಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಶಾಲಕಟಂಕಟೋ
ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತಹವುಗಳೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲಕಟಂಕಟವೂ.
ನಾಮಭಿರ್ಬಲಿಮನ್ತ್ರೈಶ್ಚ ನಮಸ್ಕಾರಸಮನ್ವಿತೈಃ
ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಬಲವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸಿ.
ಕೃತಾಕೃತಾಂಸ್ತಂಡುಲಾಂಶ್ಚ ಪಲ ಲೌದನಮೇವ ಚ
ಬೆಂದ ಮತ್ತು ಬೆಂದಿಲ್ಲದ ಅಕ್ಕಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಲ ಮತ್ತು ಲೌದನವೂ.
ಪುಷ್ಪಾನ್ವಿತಂ ಸುಗನ್ಧಂ ಚ ಸುರಾಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಾಮಪಿ
ಹೂವುಗಳಿಂದ, ಸುಗಂಧ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಮೂರು ವಿಧದ ಮದ್ಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ.
ದಧ್ಯನ್ನಂ ಪಾಯಸಂ ಚೈವ ಗುಡವೇಷ್ಟಿತಮೋದಕಮ್ ದೂರ್ವಾಸರ್ಷಪ ಪುಷ್ಪಾಣಾಂ ದತ್ತ್ವಾರ್ಘ್ಯಂ ಪೂರ್ಣಮಞ್ಜಲಿಮ್
ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನ, ಪಾಯಸ, ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ಮೋದಕ, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಸಾಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಾರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ರೂಪಂದೇಹಿ ಜಯಂ ದೇಹಿ ಭಗಂ ಭವತಿ ದೇಹಿ ಮೇ
ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಡು, ಜಯವನ್ನು ಕೊಡು, ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೊಡು, ಅಮ್ಮ.
ಪ್ರಬಲಂ ಕುರು ಮೇ ದೇವಿ ಬಲವಿಖ್ಯಾತಿಸಮ್ಭವಮ್ ಭೋಜಯೇದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ದದ್ಯಾದ್ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮಂ ಗುರೋರಪಿ
ದೇವಿ, ನನಗೆ ಬಲದಿಂದ ಬರುವ ಖ್ಯಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ಕೊಡು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸಿ, ಗುರುಗಿಂತಲೂ ಇಬ್ಬರು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೊಡು.
ಏವಂ ವಿನಾಯಕಂ ಪೂಜ್ಯ ಗ್ರಹಾಂಶ್ಚೈವ ವಿಧಾನತಃ
ಹೀಗೆ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.