( ಇತ್ಯಶ್ವತ್ಥಮಂತ್ರಃ) ಗಾಂ ದದ್ಯಾತ್ತು ತತೋ ದೇವೀಂ ಸವತ್ಸಾಂ ಸಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಮ್
(ಇದು ಅಶ್ವತ್ಥ ಮಂತ್ರ:) ನಂತರ, ಒಬ್ಬಳು ಹಸುವನ್ನು, ಆಕೆಯ ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಸುತ್ತಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸರ್ವದೇವಮಯೇ ದೇವಿ ದೈವತೈಸ್ತ್ವಂ ಸುಪೂಜಿತಾ
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇವಿ, ನೀನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.
( ಇತಿ ಗೋಮಂತ್ರಃ) ಏವಂ ಮಂತ್ರಂ ಪಠನ್ಪಾರ್ಥ ಭಕ್ತಿಭಾವೇನ ಭಾವಿತಃ
(ಇದು ಹಸುವಿನ ಮಂತ್ರ:) ಹೀಗೆ, ಪಾರ್ಥಾ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತಾ ತೇನ ಪೃಥಿವೀ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಹೀಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಚ ಮೃದಾ ಪಾದೌ ಆಹಿತಾಽಗ್ನಿಗೃಹಂ ವಿಶೇತ್
ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅಗ್ನಿಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.
ಶರ್ವಾಯ ಶರ್ವಪುತ್ರಾಯ ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಗೋಃ ಸುತಾಯ ಚ ಭೂಯೋಭೂಯೋಯಮಾಹುತ್ಯಾ ಹುತ್ವಾಹುತ್ವಾ ಜುಹೋತಿ ವೈ
ಶರ್ವ, ಶರ್ವನ ಮಗ, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಮಗನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೋಮ ಮಾಡಿ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಓಂಕಾರಪೂರ್ವಕೈರ್ಮಂತ್ರೈಃ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಾಂತಯೋಜಿತೈಃ
ಓಂ ಎಂಬುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬುದರಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಏಭಿಮಂತ್ರಪದೈರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶಕ್ತ್ಯಾ ವಾ ಕಾಮಮೇವ ವಾ
ಈ ಮಂತ್ರಪದಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
ಭಕ್ಷ್ಯೈರ್ನಾನಾವಿಧೈರನ್ಯೈಃ ಶಕ್ತ್ಯಾ ವಾ ಮಂತ್ರವಿದ್ವಶೀ
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಅಥವಾ ತಾನು ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ನಪನಂ ಕೇಚಿದಿಚ್ಛಂತಿ ಸಗುಡೇ ತಾಮ್ರಭಾಜನೇ 4.31.
ಕೆಲವರು ಬೆಲ್ಲ ಹಾಕಿದ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣಾಗರುಮಯಂ ಚೈವ ಶ್ರೀಖಣ್ಡಘಟಿತಂ ಪುನಃ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಪ್ಪು ಅಗರು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ಚಂದನದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ.
ಅನ್ಯೈರಾಲೋಹಿತೈಃ ಪಾರ್ಥ ಪುಷ್ಪೈರ್ವಸ್ತ್ರೈಃ ಫಲೈಃ ಶುಭೈಃ
ಪಾರ್ಥ, ಇನ್ನೂ ಕೆಂಪು ಹೂವುಗಳು, ಶುಭಕರ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ.
ಯಾವದ್ಧಿ ಶಕ್ಯತೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿತ್ತವಾನ್ಭಕ್ತಿಭಾವಿತಃ
ಯಾವಷ್ಟು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವೋ, ಧನವಂತನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ.
ಕಿಞ್ಚಿತ್ತಾಮ್ರಮಯೇ ಪಾತ್ರೇ ವಂಶಜೇ ಮೃನ್ಮಯೇಪಿ ವಾ
ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಬಿದಿರು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ.
( ಓಂ ಅಂಗಾರಕಾಯ ನಮಃ ಶಿರಸಿ ಓಂ ಭೌಮಾಯ ನಮಃ ಸ್ಕಂಧಯೋಃ ಓಂ ರಕ್ತಾಯ ನಮಃ ಉರಸಿ ಓಂ ಆರಾಯ ನಮಃ ಜಂಘಯೋಃ ಏಷಾಷ್ಟಪುಷ್ಪಿಕಾ ಗುಗ್ಗುಲಂ ಘೃತಸಂಯುಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣಾಗರುಸಮನ್ವಿತಮ್
ಓಂ ಅಂಗಾರಕನಿಗೆ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ; ಓಂ ಭೌಮನಿಗೆ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ; ಓಂ ರಕ್ತನಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ; ಓಂ ಆರನಿಗೆ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ; ಇದು ಎಂಟು ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆ: ಗುಗ್ಗುಳನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ, ಕಪ್ಪು ಅಗರು ಸೇರಿಸಿ.
ಹೋಮಂ ಕುರ್ವೀತ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈರ್ಮಂತ್ರೈರ್ಮಂಗಲಸಂ ಜ್ಞಿತೈಃ
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮಂಗಳಕರ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ನಿಷ್ಪಾವಕಂ ಭೋಜನಂ ವಾ ದದ್ಯಾಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ಸದಕ್ಷಿಣಮ್
ಅಥವಾ, ತಾನು ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ಪಲ್ಯ ಇಲ್ಲದ ಭೋಜನವನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.
ಪಶ್ಚಾದ್ಭುಞ್ಜೀತ ಮೌನೇನ ಭೂಮಿಂ ಕೃತ್ವಾ ತು ಭಾಜನಮ್
ನಂತರ, ಮೌನದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸರ್ವೌಷಧಿರಸಾವಾಸೇ ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವ ದಾಯಿನಿ
ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ ಉಪೋಷ್ಯಾ ಕತಿಮಾತ್ರಾ ಸಾ ಕಿಮೇಕಾ ವದ ಯಾದವ ।। 4.31.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಉಪವಾಸದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? ಅದು ಒಂದೇನಾ? ಹೇಳು ಯಾದವ.
ಚತುರ್ಥೀ ಚ ಚತುರ್ಥೀ ಚ ಯದಾಂಗಾರಕಸಂಯುತಾ ವಿತ್ತಹೀನಾಃ ಪ್ರತೀಕ್ಷಂತೇ ಯಾವದ್ವಿತ್ತೋಪಲಂಭನಮ್
ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕನ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಧನವಿಲ್ಲದವರು ಧನ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ.
ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಚ ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಚ ವಿಧಾನಂ ಶೃಣು ಪಾಣ್ಡವ ದಶ ಸೌವರ್ಣಿಕಂ ಮುಖ್ಯಂ ದಶಾರ್ದ್ಧಾರ್ದ್ಧಮಥಾಪಿ ವಾ
ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು ಪಾಂಡವ; ಹತ್ತು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹತ್ತರ್ದರಷ್ಟು ಕೊಟ್ಟರೂ ಸಾಕು.
ವಿಂಶತ್ಪಲಾನಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ವಿಂಶತ್ಯರ್ದ್ಧಪಲಾನಿ ಚ
ಪಾತ್ರೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ತೂಕದಷ್ಟು, ಅಥವಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅರ್ಧ ತೂಕದಷ್ಟು ಕೊಡಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಕುಜಂ ಮಂತ್ರೈರ್ವಸ್ತ್ರೈಃ ಸಂಪರಿವೇಷ್ಟಿತಮ್
ಕುಜನನ್ನು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.
ತತ್ರ ಸಂಪೂಜಯೇದ್ದೇವಂ ಪೂರ್ವಮಂತ್ರೈರ್ವಿಧಾನತಃ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ, ಹೇಳಿದ ಮಂತ್ರಗಳಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ವಸ್ತ್ರೈಃ ಪ್ರಾವರಣೈರ್ಯಾನೈಃ ಶಯ್ಯೋಪಾನದ್ವರಾಸನೈಃ
ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಹೊದಿಕೆಗಳು, ವಾಹನಗಳು, ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಚಪ್ಪಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸನಗಳೊಂದಿಗೆ.
ತತೋ ವಿಪ್ರ ಪರೀಕ್ಷೇತ ವ್ರತಶೌಚಸಮನ್ವಿತಮ್
ಆಮೇಲೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
ಅಂಗಾರಕವಿಧಿಂ ಯಶ್ಚ ಸಮ್ಯಗ್ಜಾನಾತಿ ಶಾಸ್ತ್ರತಃ
ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನೂ ಇರಬೇಕು.
ಸಂಪೂಜ್ಯ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣೈಸ್ತಸ್ಮೈ ದೇಯಃ ಕುಜೋತ್ತಮಃ
ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿ, ಮಂಗಳದ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
ವಿತ್ತಸಾರೇಣ ತುಷ್ಯ ತ್ವಂ ಮಮ ಭೌಮ ಭವೋದ್ಭವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ಚಾಪ್ಯಸೌ ವಿದ್ವಾನ್ಮಂತ್ರಮೇತಮುದಾಹರೇತ್ ।। 4.31.
ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ, ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭೌಮನೇ, ನೀನು ಸಂತೋಷವಾಗು; ಆ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಲಿ.