ಗೌರೀ ಮೇ ಪ್ರೀಯತಾಂ ನಿತ್ಯಮಘನಾಶಾಯ ಮಂಗಲಾ
ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಶುಭಕರಿ ಗೌರಿ ಸದಾ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ.
ಸಂವತ್ಸರಾಂತೇ ಲವಣಂ ಗುಡಕುಂಭಂ ಸಮರ್ಜಿತಮ್ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಂ ಹೈಮಂ ತದ್ವದಿಕ್ಷುಫಲೈರ್ಯುತಮ್ ।। 4.27.
ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದ ಬೆಲ್ಲದ ಕುಂಭ, ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರರ ಚಿನ್ನದ ವಿಗ್ರಹ, ಹಾಗೂ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಸ್ತರಾವರಣಂ ಶಯ್ಯಾಂ ಸವಿಶ್ರಾಮಾಂ ನಿವೇದಯೇತ್
ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇರುವ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಆರ್ದ್ರಾನನ್ದಕರೀ ನಾಮ ತೃತೀಯೈಷಾ ಸನಾತನೀ
ಇದು ಆರ್ದ್ರಾನಂದಕರಿ ಎಂಬ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮೂರನೇ ವ್ರತ.
ಇಹ ಲೋಕೇ ಯಮಾನಂದಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಧನಸಂಚಯಾತ್
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನಾರೀ ವಾ ಕುರುತೇ ಯಾ ತು ಕುಮಾರೀ ವಿಧವಾ ತಥಾ
ಹೆಣ್ಣು, ಕನ್ಯೆ ಅಥವಾ ವಿಧವೆ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ,
ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಮುಪೋಷ್ಯೈವಂ ಮಂತ್ರಾರ್ಚನವಿಧಾನತಃ
ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ದಿನ ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಮಂತ್ರಾರ್ಚನೆಯ ವಿಧಾನದಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಯ ಇದಂ ಶೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಶ್ರಾವಯೇದ್ವಾಪಿ ಮಾನವಃ
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳಿಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ—
ಆನಂದದಾಂ ಸಕಲದುಃಖಹರಾಂ ತೃತೀಯಾಂ ಯಾ ಸ್ತ್ರೀ ಕರೋತಿ ವಿಧಿವತ್ಸಧವಾಧವಾ ಚ
ಮೂರನೆಯ ಹೆಂಡತಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಗಂಡನಿಗೂ ವಿಧವೆಗೋ ಸಹ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಚೈತ್ರಭಾದ್ರಪದಮಾಘವರ್ಣನಮ್ ತೃತೀಯಾತ್ರಯಮೇತನ್ಮೇ ಕೃಷ್ಣ ಕಸ್ಮಾನ್ನ ಕೀರ್ತಿತಮ್
ಚೈತ್ರ, ಭಾದ್ರಪದ ಮತ್ತು ಮಾಘ ತಿಂಗಳುಗಳ ವರ್ಣನೆ. ಕೃಷ್ಣಾ, ನಾನು ಈ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ತೃತೀಯಿಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲವೋ?
ಕಿಮಹಂ ಭಕ್ತಿರಹಿತಸ್ತ್ರಯೀಮಾರ್ಗಾತಿಗೋ ನರಃ
ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಮೂರು ವೇದಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದೇನಾ?
ಭವಾನ್ಸರ್ವಾರ್ಥಾನುಕೂಲಃ ಸರ್ವಜ್ಞ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ ವ್ರತಂ ಚೈತಜ್ಜಗತ್ಖ್ಯಾತಂ ನಾಖ್ಯಾತಂ ತೇನ ತೇ ಮಯಾ
ನೀನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತಕರನೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತವನೂ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನಗಿದೆ. ಈ ವ್ರತವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದರೂ, ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.
ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಶ್ರವಣೇ ಬುದ್ಧಿಃ ಶ್ರೂಯತಾಂ ಪಾಣ್ಡುನನ್ದನ
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೆ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರಾ, ಕೇಳು.
ಜಯಾ ಚ ವಿಜಯಾ ಚೈವ ಉಮಾಯಾಃ ಪರಿಚಾರಿಕೇ
ಜಯಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಎಂಬುವರು ಉಮಾದೇವಿಯ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭವತ್ಯೌ ಸರ್ವದಾ ದೇವ್ಯಾಶ್ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿವಿದೌ ಕಿಲ ಪೂಜಿತಾ ತುಷ್ಟಿಮಭ್ಯೇತಿ ಮಂತ್ರೈ ಕೈಶ್ಚ ವರಾನನೇ
ಈ ಇಬ್ಬರೂ ದೇವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ತಾಸಾಂ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜಯಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಸಾದರಮ್ ವ್ರತಮುತ್ಸವಸಂಯುಕ್ತಂ ನರನಾರೀ ಮನೋರಮಮ್
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜಯಾ ಗೌರವದಿಂದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವ ಹಬ್ಬದೊಡನೆ ಇರುವ ಒಂದು ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಳು.
ಚೈತ್ರೇ ಸಿತತೃತೀಯಾಯಾಂ ದನ್ತಧಾವನಪೂರ್ವಕಮ್
ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯಂದು, ಹಲ್ಲು ತೊಳೆದು ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ,
ಸಕುಂಕುಮಂ ಸತಾಂಬೂಲಂ ಸಿನ್ದೂರಂ ರಕ್ತವಾಸಸೀ
ಕುಂಕುಮ, ತಾಂಬೂಲ, ಸಿಂಧೂರ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು,
ವಿಧವಾ ಯಾತಿ ಮಾರ್ಗೇಣ ಕುಮಾರೀ ತು ಯದೃಚ್ಛಯಾ 4.28.
ವಿಧವೆಯು ನಿಯಮಿತವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಕನ್ಯೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ನೇತ್ರಪಟ್ಟಪಟೀವಸ್ತ್ರೈರ್ವಸ್ತ್ರಮಣ್ಡಪಿಕಾಂ ಶುಭಾಮ್
ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಬಟ್ಟೆಯ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮಂಟಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ,
ಪ್ರವಾಲಲಂಬಿತವ್ರಾತಾಮಂತರ್ದಿವ್ಯವಿತಾನಿಕಾಮ್
ಅಲ್ಲದೆ, ಹಾರಗಳು ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿರುವಂತೆ, ಒಳಗೆ ದಿವ್ಯವಾದ ಆವರಣವನ್ನು ಹಾಕಿ,
ಪುರತಃ ಕಾರಯೇತ್ಕುಣ್ಡಂ ಹಸ್ತಮಾತ್ರಂ ಸಮೇಖಲಮ್
ಮುಂದೆ ಕೈಗಾಲದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಸಮವಾದ ಅಂಚಿನ ಕುಂಡವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.
ದೇವಾನ್ಪಿತೄನ್ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ತತೋ ದೇವೀಗೃಹಂ ವ್ರಜೇತ್
ಮುದಲು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ದೇವಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.
ತತ್ಕಾಲಪ್ರಭವೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ಗನ್ಧಾಲಿ ಬಕುಲಾಕುಲೈಃ
ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹೂವುಗಳು, ಸುಗಂಧ ಬಕುಳ ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಚಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು,
ಏವಂ ಸಂಪೂಜ್ಯ ವಿಧಿವತ್ಸದ್ಧೂಪೇನಾಧಿವಾಸಯೇತ್ ಉಮಾ ಸತೀ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ನಾಮಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ಮಯಾ
ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಧೂಪದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಉಮಾ, ಸತೀ ಮತ್ತು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಂಟು ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.
ಲಡ್ಡುಕೈಃ ಖಣ್ಡವೇಷ್ಟೈಶ್ಚ ಗುಡಕೈಃ ಸಿಂಹಕೇಸರೈಃ
ಲಡ್ಡು, ಸಕ್ಕರೆ ತುಂಡುಗಳು, ಬೆಲ್ಲದ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಕಾರದ ಮಿಠಾಯಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಘೃತಪಕ್ವೈರ್ಬಹುವಿಧೈಃ ಸುಪಕ್ವಫಲಕಲ್ಪಿತೈಃ ೧. ಇಕ್ಷುದಂಡಾನೈಕ್ಷವಂ ಚ ಹರಿದ್ರಾರ್ದ್ರಾನ್ಪುರೋ ನ್ಯಸೇತ್
ನಾನಾ ವಿಧವಾಗಿ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನಪಾನಗಳನ್ನೂ, ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬಿನ ದಂಡಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಅರಿಶಿಣದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
ನಾರಿಕೇಲಾನಾಮಲಕಾನ್ಮಾತುಲುಂಗಾನ್ಸದಾಡಿಮಾನ್ 4.28.
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಮಾವಿನಹಣ್ಣು, ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಕಾಲೋದ್ಭವಾನಿ ಚಾನ್ಯಾನಿ ಫಲಾನಿ ವಿನಿವೇದಯೇತ್
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಇತರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ನೇತ್ರಾಂಜನಶಲಾಕಾಶ್ಚ ನಖರೇ ಚನಕಾನಿ ಚ
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಂಜನದ ಕಡ್ಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ನೇಗಿಲಿಗೆ ಕಡಲೆಕಾಳುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.