ವರ್ಣಸ್ಯ ಶಬಲತ್ವಾಚ್ಚ ಯಮಃ ಕಲ್ಮಾಷ ಉಚ್ಯತೇ
ತನಗೆ ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಿತ ರೂಪವಿರುವುದರಿಂದ ಯಮನು 'ಕಲ್ಮಷ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಸ್ಥಿತೋ ದಕ್ಷಿಣತ ತಸ್ಯ ದಂಡಹಸ್ತಸಮನ್ವಿತಃ
ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ಕುಬೇರೋ ಧನದೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಹಸ್ತಿರೂಪೋ ವಿನಾಯಕಃ ಕುಬೇರಃ ಕುಶರೀರತ್ವಾತ್ಸ ನಾಮ್ನಾ ಧನದಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಕುಬೇರನು, ಧನವನ್ನು ಕೊಡುವವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದು, ಅವನು ಹಸ್ತಿಯ ಮುಖದ ವಿನಾಯಕನಂತೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಕುಬೇರನು ತನ್ನ ಕುಸಿತ ದೇಹದಿಂದ 'ಧನದ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
ನಾಯಕಃ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವಾನಾಂ ತೇನ ನಾಯಕ ಉಚ್ಯತೇ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಾಯಕನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಾಯಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ರೈವತಶ್ಚೈವ ದಿಂಡಿಶ್ಚ ತೌ ರವೇಃ ಪೂರ್ವತಃ ಸ್ಥಿತೌ 1.124.
ರೈವತ ಮತ್ತು ಡಿಂಡಿ ಎಂಬವರು ಸೂರ್ಯನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ಲುತಂ ಗಚ್ಛತ್ಯಸೌ ಯಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಃ
ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಡೀಙ್ಗತಾವಸ್ಯ ವೈ ಧಾತೋರ್ದಿಂಡಿಶಬ್ದೋ ನಿಪಾತ್ಯತೇ
'ಡಿಂಗ್' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ 'ಡಿಂಡಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಬಂದಿದೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ಪ್ರವರಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಧಾತ್ವರ್ಥಾ ನೈಗಮೈಃ ಶುಭೈಃ
ಹೀಗೆ, ಈ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣರು ಧಾತುಗಳ ಅರ್ಥದಿಂದ ಶುಭ ಪರಂಪರೆಯವರು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅಶ್ವಿನೌ ತೌ ತತೋ ಜ್ಞೇಯೌ ದಂಡನಾಯಕಪಿಂಗಲೌ
ಆದುದರಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನೀದೇವರನ್ನು ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ರೇವತಶ್ಚೈವ ದಿಂಡಿಶ್ಚ ಇತ್ಯೇತೇ ಪ್ರವರಾ ಮಯಾ
ರೈವತ ಮತ್ತು ಡಿಂಡಿ—ಈ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣರನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಇತ್ಯೇಭಿರ್ನಾಮಭಿಸ್ತ್ವನ್ಯೇ ದಾನವಾನಾಂ ಜಿಘಾಂಸಯಾ
ಈ ಹೆಸರಗಳಿಂದ, ಇತರರು ದಾನವರು ನಾಶವಾಗಲೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—
ಸರೂಪಾಶ್ಚಾನ್ಯರೂಪಾಶ್ಚ ವಿರೂಪಾಃ ಕಾಮರೂಪಿಣಃ
ಕೆಲವರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ರೂಪ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ವಿಕಲರೂಪಿಗಳು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುವವರು.
ಧಾತುರ್ದಿವಿತಿ ವೈ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಕ್ರೀಡಾಯಾಂ ಸ ತು ಉಚ್ಯತೇ
ದಿವ್ ಎಂಬ ಧಾತುವನ್ನು ಆಟ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಋಚೋ ಯಜೂಂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ಯಾನ್ಯುಕ್ತಾನೀಹ ವೈ ಮಯಾ
ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದದ ಮಂತ್ರಗಳು—
ತೇ ಶ್ರುತ್ವಾರಾಧ್ಯ ದೇವೇಶಂ ಸಂಸಿದ್ಧಾ ದಿವಿ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।। 1.124.
ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳಾದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಪರ್ವಣಿ ಸಪ್ತಮೀಕಲ್ಪೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಸಂವಾದೇ ಪ್ರವರವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಯುತ್ತರಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಬ್ರಾಹ್ಮ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮೀ ಕಲ್ಪದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರವರವರ್ಣನ' ಎಂಬ ಶತಚತುರ್ವಿಂಶತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯ.
ವ್ಯಾಸಾಗಮನವರ್ಣನಮ್ ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ ಶ್ರೀಸರಸ್ವತ್ಯೈ ನಮಃ ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ ಕಲ್ಯಾಣಾನಿ ದದಾತು ವೋ ಗಣಪತಿರ್ಯಸ್ಮಿನ್ನತುಷ್ಟೇ ಸತಿ ಕ್ಷೋದೀಯಸ್ಯಪಿ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಭವಿತುಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ಜಿಹ್ಮಾಯತೇ
ವ್ಯಾಸರ ಆಗಮನ. ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತ್ಯೈ ನಮಃ. ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ. ಗಣಪತಿ ನಿಮಗೆ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡಲಿ; ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ, ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ತಡೆಯಲು ಶಕ್ತಿಯಿರದು.
ಶಶ್ವತ್ಪುಣ್ಯಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭರಸನಾಸಿಂಹಾಸನಾಧ್ಯಾಸಿನೀ ಸೇಯಂ ವಾಗಧಿದೇವತಾ ವಿತರತು ಶ್ರೇಯಾಂಸಿ ಭೂಯಾಂಸಿ ವಃ
ಯುಗಯುಗಾಂತರವೂ ಪವಿತ್ರಳಾದ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭದ ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವಾಗ್ದೇವತೆ ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಭಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿ.
ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ವಿಶ್ವೋದಯವಿಲಯರಕ್ಷಾಪ್ರಕೃತಯೇ ಶಿವಾಯ ಕ್ಲೇಶೌಘಚ್ಛಿದುರಪದ್ ಪದ್ಮಪ್ರಣತಯೇ
ಆ ವಿಶ್ವದ ಉದಯ, ಲಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನಾದ, ದುಃಖಗಳ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಪದ್ಮಪಾದಾರವಿಂದಕ್ಕೆ ಶರಣಾದವರಿಗೆ ಪೂಜ್ಯನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಯಸ್ಯ ಗಣ್ಡತಲೇ ಭಾತಿ ವಿಮಲಾ ಷಟ್ಪ ದಾವಲೀ
ಯಾರ ಗಂಡದ ಮೇಲೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಆರು ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಾಲು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ—
ಓಂ ನಮೋ ವಾಸುದೇವಾಯ ಸಶಾರ್ಙ್ಗಾಯ ಸಕೇತವೇ
ಓಂ ನಮೋ ವಾಸುದೇವಾಯ, ಶಾರಂಗ ಧಾರಿಯಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಸೋಮಾಯ ಸಗಣಾಯ ಸಸೂನವೇ
ಶಿವನಿಗೆ, ಸೋಮನಿಗೆ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಗಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಶಿವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಹರಿಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪರಮೇ ಷ್ಠಿನಮ್
ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ—
ಛತ್ರಾಭಿಷಿಕ್ತಂ ಧರ್ಮಜ್ಞಂ ಧರ್ಮಪುತ್ರಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್
ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ, ರಾಜಚತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ—
ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಃ ಸಮಾಣ್ಡವ್ಯಃ ಶಾಣ್ಡಿಲ್ಯಃ ಶಾಕಟಾಯನಃ
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಸಮಾಣ್ಡವ್ಯ, ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಕಟಾಯನ—
ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೋ ಭರದ್ವಾಜೋ ಭೃಗು ರ್ಭಾಗುರಿರೇವ ಚ 4.1.
ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ, ಭರದ್ವಾಜ, ಭೃಗು ಮತ್ತು ಭಾಗುರಿ ಕೂಡ—
ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಪುಲಹೋ ದಾಲ್ಭ್ಯೋ ಬೃಹದಶ್ವಃ ಸಲೋಮಶಃ
ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ದಾಲ್ಭ್ಯ, ಬೃಹದಶ್ವ ಮತ್ತು ಸಲೋಮಶ—
ತಾನೃಷೀನಾಗತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೇದವೇದಾಙ್ಗಪಾರಗಾನ್
ಆಗಮಿಸಿದ, ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಆ ಋಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ—
ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ಸಮುತ್ಥಾಯಾಭಿವಾದ್ಯ ಚ
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ಉಪವಿಷ್ಟೇಷು ತೇಷ್ವೇವ ತಪಸ್ವಿಷು ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ
ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು—