ಆಚಾರಃ ಪ್ರಥಮೋ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರುತ್ಯುಕ್ತಶ್ಚ ನರೋತ್ತಮ । ತಸ್ಮಾದಸ್ಮಿನ್ಸಮಾಯುಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ಯಾದಾತ್ಮವಾನ್ದ್ವಿಜಃ
ಆಚಾರವೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಧರ್ಮ; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೇಳಲಾದ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂಥ ಪರಿಶೀಲಿತ ಆಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ದ್ವಿಜನು ಸ್ವಾನುಷ್ಠಾನದಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತಾನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಆಚಾರಾದ್ವಿಚ್ಯುತೋ ವಿಪ್ರೋ ನ ವೇದಫಲಮಶ್ನುತೇ । ಆಚಾರೇಣ ಚ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಫಲಭಾಕ್ಸ್ಮೃತಃ
ಉತ್ತಮ ಆಚಾರದಿಂದ ದೂರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೇದ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯನು; ಆದರೆ ಆಚಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲಭಾಗಿಯಾಗುವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಏವಮಾಚಾರತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಮುನಯೋ ಗತಿಮ್ । ಸರ್ವಸ್ಯ ತಪಸೋ ಮೂಲಮಾಚಾರಂ ಜಗೃಹುಃ ಪರಮ್
ಈ ರೀತಿಯ ಆಚಾರದಿಂದ ಆಳ್ವಿಕರಾದ ಋಷಿಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ತ್ಯಾಗದ ಮೂಲ ಆಚಾರವೇ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡರು; ಅವರು ಆ ಪ್ರಥಮ ಆಚಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅನ್ಯೇ ಚ ಮಾನವಾ ರಾಜನ್ನಾಚಾರಂ ಸಂಶ್ರಿತಾ ಸದಾ । ಏವಮಸ್ಮಿನ್ಪುರಾಣೇ ತು ಆಚಾರಸ್ಯ ತು ಕೀರ್ತನಮ್
ಹೇ ರಾಜಾ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನೊಳಗಿರುವ ಇತರರು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಚಾರವನ್ನು ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಚಾರದ ಸುವರ್ಣಗಾನ ಮತ್ತು ವಿವರವಿದೆ.
ವೃತ್ತಾನ್ತಾನಿ ಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತಥಾ ಚೋಕ್ತಾನಿ ಪಣ್ಡಿತೈಃ । ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಸ್ತು ಸಮುತ್ಪತ್ತಿಃ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಧಿರುತ್ತಮಃ । ಶ್ರವಣಂ ಚೇತಿಹಾಸಸ್ಯ ವಿಧಾನಂ ಕಥ್ಯತೇ ನೃಪ
ರಾಜನಿಗೆ ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಥಾ ವೃತಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ; ತ್ರಿಕೋಶಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ವಿಧಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಶ್ರವಣವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಹಾರಾಜರೇ.
ತಥಾಸ್ಮಿನ್ಕಥ್ಯತೇ ರಾಜನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವಾಚಕಸ್ಯ ತು । ವ್ರತಚರ್ಯಾಶ್ರಮಾಚಾರಾಃ ಸ್ನಾತಕಸ್ಯ ಪರೋ ವಿಧಿಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ — ಹೆಸರನ್ನು ವಂದಿಸುವವನ ಮಹತ್ವ: ವ್ರತಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವುದು, ಆಶ್ರಮಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಚಾರವಾಚಾರಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗಿವೆ.
ದಾರಾದಿಗಮನಂ ಚೈವ ವಿವಾಹಾನಾಂ ಚ ಲಕ್ಷಣಮ್ । ಪುಂಸಾಂ ಚ ಲಕ್ಷಣಂ ರಾಜನ್ಯೋಷಿತಾಂ ಚಾತ್ರ ಕಥ್ಯತೇ
ಗೃಹಸ್ಥರ ಸಂಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು—ವೇಯಿಯರುರ ಭೇಟಿ-ವಿದಾಯಗಳು, ವಿವಾಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ರಾಜರೊಡನೆ ಅಂಗೀಕೃತರ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಗುರುತುಗಳು—ಇವೆ ಇಲ್ಲಿ ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಯಜ್ಞವಿಧಾನಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲ್ಪಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣಂ ತಾತ ದೇವಾರ್ಚಾಯಾಃ ಸುಲಕ್ಷಣಮ್
ಮಹಾ ಯಾಗಗಳ ಆದೇಶವೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶಾಶ್ವತ ಯೋಜನೆಯೂ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹೇ ಪುತ್ರ, ಭೂಮಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸುಲಭ ವಿಧಾನಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ವೃತ್ತೀನಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಚೈವ ಸ್ನಾತಕಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ ಚ । ಭಕ್ಷ್ಯಾಭಕ್ಷ್ಯಂ ಚ ಶೌಚಂ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಶುದ್ಧಿರೇವ ಚ
ವೃತ್ತಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಸ್ನಾತಕನ ವ್ರತಗಳು, ಏನು ತಿನ್ನಬೇಕು ಮತ್ತು ಏನು ದೂರವಿರಬೇಕು, ಶುದ್ಧತೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಮuchಿತ ಸ್ಥಿತಿ—all ಈ ಎಲ್ಲವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿವೆ.
ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮಯೋಗಸ್ತಾಪಸ್ಯಂ ಮೋಕ್ಷಃ ಸಂನ್ಯಾಸ ಏವ ಚ । ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ಧರ್ಮೋ ಹ್ಯಖಿಲಃ ಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಚ ವಿನಿರ್ಣಯಃ
ಮಹಿಳೆಯ ಧರ್ಮವು ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆ; ಮುಕ್ತಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿರ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ; ರಾಜನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮವೂ ಕಾರ್ಯವಿವರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದೇ ಮುಖ್ಯ.
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಸವಿತುಶ್ಚಾತ್ರ ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಚ ವಿಶಾಮ್ಪತೇ । ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತಥಾ ರುದ್ರಸ್ಯ ಕಥ್ಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ ಸವಿತ್ರನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹತ್ವ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾರಾಯಣನ ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಮಹಿಮೆ ಕೂಡ ಪಠ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಭಾಗ್ಯಂ ಚ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಪುಸ್ತಕಸ್ಯ ಚ । ದುರ್ಗಾದೇವ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಚೋಕ್ತಂ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಮಹಾಮತೇ
ಶ್ರವ್ಯವಾದ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಹಾದೈವವನ್ನು, ಗ್ರಂಥದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಏ ಕೇಶವ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಸಂವಿಧಾನಂ ಚ ಧರ್ಮಂ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸಯೋರಪಿ । ವಿಭಾಗಂ ಧರ್ಮದ್ಯೂತಂ ಚ ಕಥಕಾನಾಂ ಚ ಶೋಧನಮ್
ಮಹಿಲೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ (ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ), ಕರ್ಮಬದ್ಧ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಕಥಾಕಾರರ ಶುದ್ಧಿಮಾರ್ಗಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನಿಯಮನಿರ್ದೇಶನ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ವೈಶ್ಯಶೂದ್ರೋಪಚಾರಂ ಚ ಸಂಕೀರ್ಣಾನಾಂ ಚ ಸಂಭವಮ್ । ಆಪದ್ಧರ್ಮಂ ಚ ವರ್ಣಾನಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿಂ ತಥಾ
ವೈಶ್ಯ ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರ ಸೇವೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಮಿಶ್ರಜನ್ಮಗಳ ಉದ್ಭವವಿವರಣೆ, ತುರ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಹಾರಯಜ್ಞಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಂ ಪ್ರೇತಶುದ್ಧಿಂ ಸ್ನಾನತರ್ಪಣಯೋರ್ವಿಧಿಮ್ । ವೈಶ್ವದೇವವಿಧಿಂ ಚಾಪಿ ತಥಾ ಭೋಜ್ಯವಿಧಿಂ ನೃಪ
ಸಂಧ್ಯಾ ವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು, ಮರಣೋತ್ತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ತರ್ಪಣೆ ಯಜ್ಞಗಳು, ವೈಶ್ವದೇವ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಆಹಾರಪಾಲನೆಯ ನಿಯಮಗಳೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿವೆ.
ಲಕ್ಷಣಂ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಸ್ಯ ಚರಣವ್ಯೂಹಮುತ್ತಮಮ್ । ಸಂಸಾರಗಮನಂ ಚೈವ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮಸಮ್ಭವಮ್
ದುತ್ತರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಆಸನವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಸಾಸ್ವತ ಜೀವನದ ಪಥತ್ರಯವೇ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈಃಶ್ರೇಯಸಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ಚ ಗುಣದೋಷಪರೀಕ್ಷಣಮ್ । ದಾರಾಣಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಥಾ ಪಾತ್ರಪರೀಕ್ಷಣಮ್
ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗಗಳು, ದೋಷ-ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸೂತಿಂ ಚಾಪಿ ಗರ್ಭಸ್ಯ ತಥಾ ಕರ್ಮಫಲಂ ನೃಪ । ಜಾತಿಧರ್ಮಾನ್ಕುಲಧರ್ಮಾನ್ವೇದಧರ್ಮಾಂಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ
ಭ್ರೂಣದ ಜನನ ಮತ್ತು ಜನನಾನಂತರ ಸವರ್ಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯೆ ಫಲಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಣ, ವಂಶ ಹಾಗೂ ರಾಜರೂಪಿಯ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಧಿತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೂ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೈತಾನವ್ರತಿಕಾನಾಂ ಚ ತಥಾಸೌ ಪ್ರೋಕ್ತವಾನ್ವಿಭುಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕುರುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಂಕರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ
ರಾಜನು ಸಹ ವೈತಾನ ವ್ರತಿಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕುರುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಶಂಕರನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಶಂಕರೇಣ ತಥಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಥಿತಂ ಕುರುನನ್ದನ । ವಿಷ್ಣುನಾಪಿ ಪುನಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಾರದಾಯ ಮಹೀಪತೇ
ಶಂಕರನು ಕುರುವಂಶದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಂಶಸ್ಥನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ಹೇಳಿದ; ಹಾಗೂ ನಾರದನಿಗೂ, ರಾಜಾ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕುರಿತು ಈ ವಿಷಯಗಳು ವಚನವಾಗಿತೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾರದಾತ್ಪ್ರಾಪ್ತವಾಞ್ಛಕ್ರಃ ಶಕ್ರಾದಪಿ ಪರಾಶರಃ । ಪರಾಶರಾತ್ತತೋ ವ್ಯಾಸೋ ವ್ಯಾಸಾದಪಿ ಮಯಾ ವಿಭೋ
ನಾರದನು ಇದನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅನಂತರ ಶಕ್ನರ—ಇಂದ್ರನು ಪಡೆದನು; ಶಕ್ರನಿಂದ ಪಶಾರದ ಅವನಿಗೆ ತಲುಪಿದ; ಪುನಃ ಪಶಾರದರಿಂದ ವೇದ್ಯಾ; ವೇದ್ಯಾರಿಂದ ವಿವೇಚನೆಯಂತೆ, ಮಹಾರಾಜ, ಇವು ನನ್ನೊಡನೆ ಬಂದವು.
ಏವಂ ಪರಮ್ಪರಾಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪುರಾಣಮಿದಮುತ್ತಮಮ್ । ಶೃಣು ತ್ವಮಪಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಮತ್ಸಕಾಶಾತ್ಪರಂ ಹಿತಮ್
ಈ ವೃತ್ತಾಂತ ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಕೇಳು ಮಹಾರಾಜಾ, ನೀವೂ ಕೇಳು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕವೂ ಮತ್ತು ಯಾತನಾರ್ಧರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೂ ಆಗಿದೆ.
ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಪುರಾಣಾನಿ ಸಂಜ್ಞೇಯಾನಿ ನರರ್ಷಭ । ದ್ವಾದಶೈವ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾನೀಹ ಮನೀಷಿಭಿಃ
ಮಾನವರೇಷ್ಠರಾದವರೇ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುರಾಣಗಳನ್ನಚ್ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಹಹೆಗೊಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಅವುಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ದ್ವಾದಶಸಹಸ್ರ ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪುನರ್ವೃದ್ಧಿಂ ಗತಾನೀಹ ಆಖ್ಯಾನೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ವೃಷ । ಯಥಾ ಸ್ಕಾನ್ದಂ ತಥಾ ಚೇದಂ ಭವಿಷ್ಯಂ ಕುರುನನ್ದನ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಓ ಕುರುವಂಶವಂಶಜ, ಇಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಭೋತನೆಯ ಅನೇಕ ಕಥಾ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ — έτσι ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ತದನಂತರ ಷೇದನ ಕಥಾನಕವು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕಾನ್ದಂ ಶತಸಹಸ್ರಂ ತು ಲೋಕಾನಾಂ ಜ್ಞಾತಮೇವ ಹಿ । ಭವಿಷ್ಯಮೇತದೃಷಿಣಾ ಲಕ್ಷಾರ್ದ್ಧಂ ಸಂಖ್ಯಯಾ ಕೃತಮ್
ಸ್ಕಂದನು ಶೇಕಡಾ ಲಕ್ಷ ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದು; ಭವಿಷ್ಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕುರಿತ ಈ ವಿವರಣೆ ದೃಷ್ಟರು ದೇವರು ಹಲವು ಹಸಗೆಯ ಸಾವಿರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪುರುಷೋ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಇದಂ ಫಲಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಋದ್ಧಿರ್ವೃದ್ಧಿಸ್ತಥಾ ಶ್ರೀಶ್ಚ ಭವನ್ತಿ ತಸ್ಯ ನಿಶ್ಚಿತಮ್
ಈವರೆಗೂ ಭಕ್ತಿ ಭಾವದಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಇದರಿಂದ ಫಲವನ್ನು ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗದೆ ಪೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ: ನಿರ್ಭಂದವಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೆರುಗು ಅವನನ್ನು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಸುಮನ್ತುರುವಾಚ ಶೃಣುಷ್ವೇದಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪುರಾಣಂ ಪಞ್ಚಲಕ್ಷಣಮ್ । ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ರಾಜನ್ಪುರುಷೋ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಯಾ
ಸುಮನ್ತು ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಈ ಮಹಾಬಾಹು ಪುರಾಣವನ್ನು ಕೇಳು; ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ರಾಜನೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಾನವನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದಲೂ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪರ್ವಾಣಿ ಚಾತ್ರ ವೈ ಪಞ್ಚ ಕೀರ್ತಿತಾನಿ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ । ಪ್ರಥಮಂ ಕಥ್ಯತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಆ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವನು ಐದೇ ವಿಧದ ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: ಪ್ರಥಮೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮ, ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ಎಂಬುದು.
ತೃತೀಯಂ ಶೈವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಚತುರ್ಥಂ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಮುಚ್ಯತೇ । ಪಞ್ಚಮಂ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಾಖ್ಯಂ ಸರ್ವಲೋಕೈಃ ಸುಪೂಜಿತಮ್
ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಶೈವ, ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ತ್ವಷ್ಠ್ರ ಎಂದು ನಾಮಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಐದನೆಯದು ಪ್ರತಿಸರ್ಗ ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರಾಗಿದೆ.
ಏತಾನಿ ತಾತ ಪರ್ವಾಣಿ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ನಿಬೋಧ ಮೇ । ಸರ್ಗಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಶ್ಚ ವಂಶೋ ಮನ್ವನ್ತರಾಣಿ ಚ
ಹೇ ಪಿತಾಮಹ, ಈ ಪರ್ವಗಳ ಗುರುತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಚನೆ ಮರುರಚನೆ, ವಂಶವೃದ್ದಿ ಹಾಗೂ ಮನುವರ್ತಮಾನಗಳು ಎನ್ನುತ್ತವೋ ಅವವನ್ನು ತಿಳಿಸು.