ಗುಡೋದಕೇನ ನೈವೇದ್ಯಂ ನಿವೇದ್ಯಂ ಪ್ರೀತಯೇ ರವೇಃ ಜಪನ್ಭೌಮಂ ಪರಂ ಜಾಪ್ಯಂ ವಿನಿದ್ರಃ ಸತತಂ ಬುಧಃ।।೪ ಶತಾನೀಕ ಉವಾಚ ಕಿಂ ತತ್ಪರಂ ಭಗವತಃ ಪ್ರಿಯಂ ಜಾಪ್ಯಮನುತ್ತಮಮ್ । । ೫ ಜಪ್ತವ್ಯೋ ಯತ್ಪರೈರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಭಾನುಸ್ತಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ನರೈಃ । ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ತಥಾ ಮನ್ತ್ರಾನ್ಧೂಪದೀಪಾನ್ವಿಶೇಷತಃ । । ಯೇನಾಹಂ ತಂ ಜಪಞ್ಜಪ್ಯಂ ಪೂಜಯಾಮಿ ದಿವಾಕರಮ್ । । ೬ ಸುಮನ್ತುರುವಾಚ ವಚ್ಮಿ ತೇ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮಾಸಾನ್ನ ತು ವಿಸ್ತರಾತ್ । । ೭ ಷಡಕ್ಷರೇಣ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಕುರ್ಯಾತ್ಸರ್ವಂ ಸಮಾಹಿತಃ । ಜಪಂ ಹೋಮಂ ತಥಾ ಪೂಜಾಂ ಶತಜಪ್ತೇನ ಸರ್ವದಾ । । ೮ ಸಾವಿತ್ರ್ಯಾ ಚ ಜಪಂ ಪೂರ್ವಂ ಕೃತ್ವಾ ಶತಸಹಸ್ರಶಃ । ಪಶ್ಚಾತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಜಪಾದಿಕಮನಾಕುಲಮ್ । । ೯ ಓಂ ಭೋಃ ಸಾವಿತ್ರಿ ಭಾಸ್ಕರಾಯ ಸಹಸ್ರರಶ್ಮಿ ಧೀಮಹಿ । ತೇನ ಸೂರ್ಯಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । । 1.210.೧೦ ಜಪ ಏವ ಪರಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಭಾನುನಾ ಸ್ವಯಮ್ । ಜಪ್ತ್ವಾ ಸಕೃದ್ಭವೇತ್ಪೂತೋ ಮಾನವೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ । । ೧೧ ಪ್ರಭಾತೇ ತ್ವಥ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಜಪನ್ನಿಯತಮಾನಸಃ । ಪೂಜಯೇದ್ಭಾನ್ಕರಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ನೃಪ । । ೧೨ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಭೋಜಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಞ್ಛಕ್ತಿತೋ ನೃಪ । ದಿವ್ಯಾನ್ಭೋಗಾಂಶ್ಚ ವಿಧಿವದ್ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯೈರನೇಕಶಃ । । ೧೩ ವಿತ್ತಶಾಠ್ಯಂ ನ ಕುರ್ವೀತ ಭೋಜಕಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಭೋಜಯೇತ್ । ನ ಭೋಜಯೇತ್ತಥಾಽಸೌರಾನ್ಸೌರಾನ್ಯತ್ನೇನ ಭೋಜಯೇತ್ । । ೧೪ ಶತಾನೀಕ ಉವಾಚ ಕೇ ಭೋಜ್ಯಾ ಕೇ ನ ವಾ ಭೋಜ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮ । ಕೇಷು ಚಿತ್ತೇಷು ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ದೇವದೇವೋ ದಿವಾಕರಃ । । ೧೫ ಘಟೀಭೋಜ್ಯೋ ಭವೇದ್ವಿಪ್ರಃ ಸಪ್ತಮೀಂ ಕುರುತೇ ಚ ಯಃ । ಸೌರಭಿನ್ನೇಷ್ವಭೋಜ್ಯೋ ಯೋ ಯಶ್ಚ ಭುಕ್ತೋ ದಿವಾಕರೇ । । ೧೬ ಏತೇ ಭೋಜ್ಯಾ ದ್ವಿಜಾ ರಾಜನ್ನಾದಿತ್ಯೇನ ಸಮಾಸತಃ । ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಕುರುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠ ತಥಾಽಭೋಜ್ಯಾಞ್ಛೃಣುಷ್ವ ವೈ । । ೧೭ ಸಭಾರ್ಯಃ ಸಪತಿರ್ಯಸ್ತು ಕುಷ್ಠರೋಗೈರ್ಹತಶ್ಚ ಯಃ । ಯಶ್ಚಾನ್ಯದೇವತಾಭಕ್ತಸ್ತಥಾ ನಕ್ಷತ್ರಸೂಚಕಃ । । ೧೮ ಪರಾಪವಾದನಿರತೋ ಯಶ್ಚ ದೇವಲಕಸ್ತಥಾ । ಏತೇಽಭೋಜ್ಯಾಃ ಸವಿತ್ರಾ ತು ಸ್ವಯಂ ದೇವೇನ ಚಿನ್ತಿತಾಃ । । ೧೯ ಶತಾನೀಕ ಉವಾಚ ಯೇ ಭೋಜ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಯೇ ಚಾಭೋಜ್ಯಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಏತೇಷಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವೈ ಸಮಾಹಿತಃ । । 1.210.೨೦ ಸುಮನ್ತುರುವಾಚ ಸಾಧು ಪೃಷ್ಠೋಽಸ್ಮಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಕೀರ್ತಯಾಮ್ಯೇವ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ । ಪಠತಾಂ ತು ತ್ರಯೀ ವಿದ್ಯಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಕದಮ್ಬಕಃ । । ೨೧ ಘಟೇತ್ಯುಕ್ತಾ ತು ಸಾ ರಾಜನ್ಸ್ವಯಂ ದೇವೇನ ಭಾನುನಾ । ಸಾ ಘಟಾ ವಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಸ ಘಟೀತ್ಯುಚ್ಯತೇ ದ್ವಿಜೈಃ । । ೨೨ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರವಿಶಾಂ ವೀರ ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಚ ಕದಮ್ಬಕಃ । ಶೃಣ್ವತಾಂ ವಿಧಿವತ್ಪುಣ್ಯಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕವಾಚನಮ್ । । ೨೩ ಇತಿ ಮಾಸೇ ನಿಬದ್ಧಸ್ಯ ಹೋಮಸ್ಯೇತಿ ಚ ಭಾನುನಾ । ಕಥಿತಂ ಕುರುಶಾರ್ದೂಲ ಸ್ವಯಮಾಕಾಶಗಾಮಿನಾ । । ೨೪ ಯಸ್ಯಾಃ ಕರ್ತಾ ಭವೇದ್ಯಸ್ತು ಮಮ ಸ್ಯಾತ್ಕರಕೋ ಮತಃ । ಸ ವಿಪ್ರೋ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ ಸದೇಷ್ಟೋ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು । । ೨೫ ಜಯೋಪಜೀವೀ ವ್ಯಾಸಶ್ಚ ಸಮಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜೀವಕಸ್ತಥಾ । ಯಾನ್ಯೇತಾನಿ ಪುರಾಣಾನಿ ಸೇತಿಹಾಸಾನಿ ಭಾರತ । । ಜಯೇತಿ ಕಥಿತಾನೀಹ ಸ್ವಯಂ ದೇವೇನ ಭಾಸ್ವತಾ । । ೨೬ ಏಕಂ ನಿವಾಸಯನ್ಯಸ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ತೂಪಜೀವತಿ । ಜಯೋಪಜೀವೀ ಸ ಜ್ಞೇಯೋ ವಾಚಕಶ್ಚ ತಥಾ ನೃಪ । । ೨೭ ಆರುಣೇಯಾದಿಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸಪ್ತಾಶ್ವತಿಲಕಂ ತಥಾ । ಯಶ್ಚ ಜಾನಾತಿ ಸೌರಾಣಿ ವಿಪ್ರಃ ಸೌರಸ್ಸ ತತ್ತ್ವವಿತ್ । । ೨೮ ಪೂಜಯೇತ್ಸತತಂ ಯಸ್ತು ಭಾಸ್ಕರಂ ನೃಪಸತ್ತಮ । ಭೋಜಕಾಂಶ್ಚ ತಥಾ ರಾಜನ್ಯಥಾ ದೇವಂ ದಿವಾಕರಮ್ । । ೨೯ ಸ ಜ್ಞೇಯೋ ಭಾಸ್ಕರೇ ಭಕ್ತೋ ಭೋಜನೀಯಃ ಪ್ರಯತ್ನತಃ 1.210.
ಬೆಲ್ಲದ ನೀರಿನಿಂದ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಾ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಭೌಮನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ವೃಷಲೀ ಯಸ್ಯ ವೈ ಭಾರ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೃಷಳಿಯಾದ ಹೆಂಡತಿ ಇದ್ದಾಳೋ,
ದೈವೇನ ನಿಹತಃ ಕುಷ್ಠೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕಃ
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ದೈವದಿಂದ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾನೋ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನೋ,
ಜ್ಞೇಯೋನ್ಯದೇವಭಕ್ತೋಸೌ ಸ ವಿಪ್ರಃ ಕುರುನಂದನ
ಹೇ ಕುರುಕುಲದವನೇ, ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಜಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ನಾದಿತ್ಯಂ ಪೂಜಯೇದ್ಯಸ್ತು ಸ ಭೋಜ್ಯೋ ನ ಕದಾಚನ
ಯಾರು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಊಟ ನೀಡಬಾರದು.
ಯಸ್ಯ ಯಾತಿ ಗೃಹೇ ರಾಜನ್ಭೋಜಕೋ ಮಾನವಸ್ಯ ತು
ರಾಜನೇ, ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಬಂದು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ,
ರಕ್ಷೋಭೂತಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಯೋಗಿನ್ಯೋಪಿ ಪಲಾಯಿತಾಃ
ರಾಕ್ಷಸರು, ಭೂತಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗಿನಿಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಓಡಿ ಹೋದರು.
ಸಪ್ತಸಂವತ್ಸರಂ ಯಾವತೃಪ್ತೋ ಭವತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ ಯಸ್ತು ತಾನ್ನಿಂದತೇ ವಿಪ್ರಃ ಸ ನ ಭೋಜ್ಯಃ ಕದಾಚನ
ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾಸ್ಕರನು ತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಊಟ ಕೊಡಬಾರದು.
ನಿಜಂ ಭರ್ತಾರಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಸ್ವೈರಂ ಯಾನ್ಯತ್ರ ಗಚ್ಛತಿ
ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೋ—
ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಂ ರೋಚತೇ ರಾಜನ್ಯಾ ನಾರೀ ಭವದೋಷತಃ
ರಾಜವಂಶದ ಹೆಂಗಸು ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಯೋಽಸ್ಯಾಂ ರತೋ ಭವೇದ್ವಿಪ್ರಃ ಸ ಜ್ಞೇಯಃ ಸ್ವೈರಿಣೀರತಃ 1.210.
ಅಂತಹ ಹೆಂಗಸಿನ ಜೊತೆ ಆನಂದಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ವೈಚ್ಛಿಕ ಮಹಿಳೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವವನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ರಂಗೋಪಜೀವೀ ರಾಜೇಂದ್ರ ತಥಾ ಚ ಬಹುಯಾಚಕಃ ಕೃತೇನಾನೇನ ಯಾದೃಕ್ಚ ಉದ್ವೃತ್ತಃ ಕುರುನಂದನ
ರಾಜನೇ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವನು ಹಾಗೂ ಅನೇಕರಿಂದ ಬೇಡುವವನು, ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಗರ್ವಿತರಾಗುತ್ತಾನೆ, ಕುರುಕುಲದವನೇ.
ಯಃ ಸ್ತುತಿಂ ಗಾಯತೇ ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರೋಚ್ಚೈಸ್ತು ಜನಸಂಸದಿ
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜನರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಸ್ತುತಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೋ—
ಸೂಚನಂ ಕಥನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಭಾರತ
ಈ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಭಾರತ.
ವೇದಾಂಗಂ ಜ್ಯೋತಿಃಶಾಸ್ತ್ರಂ ತು ಷಷ್ಠಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಮನೀಷಿಭಿಃ
ವೇದದ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆರನೆಯದಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಷಡಂಗೋ ನ ಭವೇತ್ತೇನ ರಹಿತೇನ ದ್ವಿಜೇನ ಚ
ಅದು ಇಲ್ಲದೆ ದ್ವಿಜನು ಆರು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭೋಜ್ಯೋಽಖಣ್ಡಂ ಯಯೌ ವಿಪ್ರೋಽನರ್ಥಕೇನ ತ್ವನರ್ಥಕಮ್
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಊಟ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಯ ಜೀವ್ಯಮಿದಂ ಜ್ಞೇಯಮಂಗಂ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ವೈ ಭವೇತ್
ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಜೀವನೋಪಾಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸಾಂವತ್ಸರೇಣ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಜ್ಞಾನನಕ್ಷತ್ರಸೂಚಕಃ
ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ನಿಷ್ಕಾರಣಂ ಪರಾಣಾಂ ಚ ಪರೋಕ್ಷಂ ದೋಷಕೀರ್ತನಮ್
ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇತರರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು—
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಸ್ತು ರಾಜೇಂದ್ರ ವೃತ್ತ್ಯಾ ಕರ್ಮ ಕರೋತಿ ವೈ 1.210.
ರಾಜನೇ, ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು—
ಆಧಿಪತ್ಯಂ ಭಕ್ಷಣಂ ಚ ನೈವೇದ್ಯಸ್ಯ ಪರಂತಪ
ಆಧಿಪತ್ಯ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವವನೇ—
ನಾಧಿಕಾರಸ್ತು ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಭೌಮಾನಾಂ ದೇವಪೂಜನೇ
ಭೂಮಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.
ಯಸ್ತು ಪೂಜಯತೇ ದೇವೀಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದ್ರವ್ಯಲೋಭತಃ
ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಧನದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ—
ದೇವಾಲಯೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯಂ ಚ ಸುವ್ರತ
ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನೇ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯಗಳು—
ದೇವಾಲಯೇಷು ಸರ್ವೇಷು ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಶಿವಾಲಯಮ್
ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ—
ಅಧಿಕಾರಃ ಸ್ಮೃತೋ ರಾಜನ್ಭೋಜಕಾನಾಂ ನ ಸಂಶಯಃ
ರಾಜನೇ, ಈ ಹಕ್ಕು ಪೂಜಾರರಿಗೇ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ನೈವೇದ್ಯಂ ಭುಞ್ಜತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ಭೋಜಯಂತಿ ಚ ಭಾಸ್ಕರಮ್
ಅವರು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಭಾಸ್ಕರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ತು ವೈ ದೇವಾನ್ನೈವೇದ್ಯಂ ಭಕ್ಷ್ಯ ಚ ಪ್ರಭೋಃ
ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ಚಾಪಿ ತಂ ಬ್ರೂಯಾ ತ್ತೀಕ್ಷ್ಣೇ ಸತಿ ಮಹಾಮತೇ
ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ, ಯಾರಾದರೂ ಹಠಪಡಿಸಿದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.