ರಾಜನ್ಪುಣ್ಯಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ನಾನಾಜನನಿಷೇವಿತೇ
ರಾಜನೇ, ವಿವಿಧ ಜನರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಪುಣ್ಯದ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ—
ಸತ್ಯಪ್ರಕಾಶಸ್ತನ್ಮಂತ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚಾಮಾತ್ಯಕಾಮಿನೀ
ಅವನ ಮಂತ್ರಿಯು ಸತ್ಯಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಯ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ.
ಆನಂದಃ ಕತಿಧಾ ಲೋಕೇ ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಸತ್ತಮ
ಮಹಾನुभಾವನೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧದ ಆನಂದವಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮೇ ಯೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದೋ ಮಹೋತ್ತಮಃ
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಾನಪ್ರಸ್ಥೇ ಮಹಾರಾಜ ಸ ಧರ್ಮಾನಂದಕೋಽಧಮಃ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಧರ್ಮಾನಂದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದು ಕಡಿಮೆ.
ಸಂನ್ಯಸ್ತೇ ತು ಶಿವಾನಂದಸ್ಸ ಹಿ ಸರ್ವೋತ್ತಮೋತ್ತಮಃ
ಸಂನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿವಾನಂದವೇ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು.
ಸ್ತ್ರಿಯಂ ವಿನಾ ಸುಖಂ ನಾಸ್ತಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕೇ ನೃಪ
ರಾಜನೇ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ.
ಪತ್ನೀಮನ್ವೇಷಯಾಮಾಸ ಸ್ವಯೋಗ್ಯಾಂ ಧರ್ಮತತ್ಪರಾಮ್
ಅವನು ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಧರ್ಮಪರವಾದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು.
ಸ ಭೂಪೋ ಮಂತ್ರಿಣಂ ಪ್ರಾಹ ನಾರೀಮನ್ವೇಷಯಾದ್ಯ ಭೋಃ 3.2.11.
ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗೆ, 'ಇಂದು ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹುಡುಕು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಯೌ ಮಂತ್ರೀ ದೇಶಾದ್ದೇಶಾಂತರಂ ಪ್ರತಿ ತುಷ್ಟಾವ ಮನಸಾ ಸಿಂಧುಂ ಸರ್ವತೀರ್ಥಪತಿಂ ಶುಭಮ್
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಂತ್ರಿ ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಸಿಂಧುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
ಅಹಂ ತೇ ಶರಣಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ
ನಾನು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಆಶ್ರಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನೇ.
ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಂ ದೇಹಿ ರಾಜ್ಞೋಽರ್ಥೇ ನೋ ಚೇತ್ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಜಾಮ್ಯಹಮ್
ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ರತ್ನಸಮಾನ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಕೊಡು, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಜಲೇ ವೃಕ್ಷಂ ಸುವರ್ಣಾಂಗಂ ಪತ್ರವಿದ್ರುಮಕಂ ಮಹತ್
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪವಳಿನಂತೆ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಮರವೊಂದು ನಿಂತಿತ್ತು.
ತಸ್ಯೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಾ ಬಾಲಾ ಸುಕುಮಾರೀ ಮನೋರಮಾ
ಆ ಮರದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರವಾದ, কোমಲವಾದ ಬಾಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು.
ಇತಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾಶ್ಚರ್ಯಂ ನೃಪಾಂತಿಕಮುಪಾಯಯೌ
ಅದ್ಭುತವಾದ ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ತಥಾವಿಧಂ ನೃಪೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಾಗರಾಂತಮುಪಾಯಯೌ
ಅಂತಹ ಘಟನೆ ನೋಡಿದ ರಾಜನು ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ಹೋದನು.
ತಾಂ ನಾರೀಂ ಪ್ರಾಹ ನಮ್ರಾತ್ಮಾ ತ್ವದರ್ಥೇಽಹಂ ಸಮಾಗತಃ
ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ನೋಡಿ, "ನಿನ್ನ خاطر ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ವಿಹಸ್ಯ ಸಾಽಽಹ ತಂ ಭೂಪಂ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷೇ ಚತುರ್ದಶೀ 3.2.11.
ಆಕೆ ನಗುತ್ತಾ, "ರಾಜನೇ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಧಶಿಯಂದು..." ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ ನೃಪತಿಸ್ತದ್ದಿನೇ ಸ್ಮರವಿಹ್ವಲಃ
ಇದು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಆ ದಿನವೇ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತಲ್ಲೀನನಾದನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ತತ್ರ ರಾಕ್ಷಸೋ ಬಕವಾಹನಃ
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಕವಾಹನ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಬಂದನು.
ಕಾಮಾಂಧೋ ರಾಕ್ಷಸಂ ಹತ್ವಾ ಸ್ವಪತ್ನೀಂ ಪ್ರಾಹ ನಿರ್ಭಯಾಮ್
ಕಾಮದಿಂದ ಅಂಧನಾದವನು ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದು, ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸಾಹ ಭೋಃ ಶೃಣು ಭೂಪಾಲ ವಿದ್ಯಾಧರಸುತಾ ಹ್ಯಹಮ್
ಆಕೆ ಹೇಳಿದಳು: "ಓ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು! ನಾನು ವಿದ್ಯಾಧರನ ಮಗಳು."
ನಾಗತಾ ಭೋಜನೇ ಕಾಲೇ ಪಿತೃಮಾತ್ರೋಶ್ಚ ಮಂದಿರೇ
ಓಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಊಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ, ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹೋಗಿಲ್ಲ.
ಅದ್ಯ ಕೃಷ್ಣಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ತ್ವಾಂ ಭಜಿಷ್ಯತಿ ರಾಕ್ಷಸಃ
ಇಂದು ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಧಶಿಯಂದು ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬರುತ್ತಾನೆ.
ತದಾಹಂ ರೋದನಂ ಕೃತ್ವಾ ಬ್ರವೀಮಿ ಪಿತರಂ ಪ್ರತಿ
ಆಗ ನಾನು ಅಳುತ್ತಾ, ತಂದೆಗೆ ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ.
ಸ ಹೋವಾಚ ಕುಮಾರಿ ತ್ವಂ ವೀರಭುಕ್ತಾ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಮಗಳೆ, ನೀನು ವೀರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗವಾಗುವೆ."
ತ್ವದಾಜ್ಞಯಾಹಂ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಭೋ ರಾಜನ್ಪಿತೃಮಂದಿರೇ
ನಿನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನಾನು ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಗೃಹಂ ವಿದ್ಯಾಧರಸ್ಯ ತತ್ 3.2.11.
ನೀನು ಜೊತೆಗೆ ಬಂದರೆ, ನಾನು ವಿದ್ಯಾಧರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ತದಾ ತು ನಗರೇ ತಸ್ಮಿನ್ನೃಣಾಂ ಜಾತೋ ಮಹೋತ್ಸವಃ ಪಞ್ಚತ್ವಮಗಮತ್ತೂರ್ಣಂ ಕುತೋ ಹೇತೋರ್ಹಿ ತದ್ವದ
ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಏಕಾಏಕಿ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಹೇಳು.
ನೃಪಂ ಸ ಹೃದಿ ಸಂಧ್ಯಾತ್ವಾ ರಾಜ್ಯಭಂಗಭಯಾತುರಃ
ಅವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ್ಯಭಂಗದ ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡನು.