ಅಗ್ನ ಆಯಾಹಿ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಪಾದೌ ದೇವಸ್ಯ ಪೂಜಯೇತ್
'ಅಗ್ನೇ ಆಯಾಹಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ದೇವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಯೋಗಯೋಗತಿ ಮಂತ್ರೇಣ ಮುಕ್ತಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್
'ಯೋಗಯೋಗತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಹೂವಿನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಇಮಂ ಮೇ ಗಂಗೇತಿ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಮನೇನಾಪಿ ಚ ಭೂಧರ
'ಇಮಂ ಮೇ ಗಂಗೆ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಪರ್ವತನೇ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸ್ನಾಪಯೇತ್ಪಯಸಾ ಕೃಷ್ಣ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವೇತಿ ಮನ್ತ್ರತಃ
'ಕೃಷ್ಣ ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
ತೇಜೋಽಸಿ ಶುಕ್ರಮಿತಿ ಚ ಘೃತೇನ ಸ್ನಪನಂ ಪರಮ್
'ತೇಜೋಸಿ ಶುಕ್ರಮ್' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
ಉದ್ವರ್ತಯೇತ್ತತೋ ದ್ವಿಪದಾಭಿಃ ಸುರಾಧಿಪ
ಆಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯೇ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು.
ವಿಷ್ಣೋರರಾಟಮನ್ತ್ರೇಣ ಸ್ನಾಪಯೇದ್ಗನ್ಧವಾರಿಣಾ
'ವಿಷ್ಣೋರರಾಟ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ ಸುಗಂಧ ಜಲದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
ಇದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಚಕ್ರಮೇ ಮಂತ್ರೇಣಾರ್ಘ್ಯಂ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್
'ಇದಂ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಚಕ್ರಮೇ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಬೃಹಸ್ಪತೇತಿ ಮನ್ತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾದ್ವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಭಾನವೇ
'ಬೃಹಸ್ಪತಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ ಭಾನುಗೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
ಧೂರಸೀತಿ ಚ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಧೂಪಂ ದದ್ಯಾತ್ಸಗುಗ್ಗುಲಮ್
'ಧೂರಸಿ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಗುಗ್ಗುಳದೊಂದಿಗೆ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಯುಞ್ಜಾನೀತಿ ಚ ಮಂತ್ರೇಣ ಭಾನುಂ ರೋಚನಯಾರ್ಚಯೇತ್
'ಯುಂಜಾನ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ ಭಾನುವನ್ನು ರೋಚನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷೋ ರವಿಂ ಸರಸಿ ಪೂಜಯೇತ್
'ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ರವಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುರಿತ್ಯೇವಂ ಭಾನೋರ್ದೇಹಂ ಸಮಾಲಭೇತ್
'ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುಃ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭಾನು ದೇವರ ದೇಹವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಪರ್ವಣಿ ಸಪ್ತಮೀಕಲ್ಪೇ ಸೌರಧರ್ಮ ಆದಿತ್ಯಪೂಜಾವಿಧಿವರ್ಣನಂ ನಾಮ ದ್ವ್ಯಧಿಕದ್ವಿಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಬ್ರಾಹ್ಮ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮೀ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸೌರಧರ್ಮದ ಆದಿತ್ಯಪೂಜಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಎರಡನೇ ಶತದ್ವಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಭಾಸ್ಕರಾರಾಧನವಿಧಿವರ್ಣನಮ್ ವ್ಯೋಮಪೂಜಾವಿಧಿಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸಮಾಸಾಚ್ಚತುರಾನನ
ಭಾಸ್ಕರನ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಅಷ್ಟಶೃಂಗಂ ಯಥಾ ವ್ಯೋಮ ಪೂಜಯಂತಿ ಮನೀಷಿಣಃ
ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವವನೇ, ಆಕಾಶಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಸೌವರ್ಣಂ ರಾಜತಂ ತಾಮ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಚಾಶ್ಮಮಯಂ ತಥಾ
ಮೇಧಾವಿಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಎಂಟು ಶೃಂಗಗಳಿರುವಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಥಮಂ ಪೂಜಯೇದ್ಭಾನುಂ ಮಧ್ಯೇ ಮಂತ್ರೇಣ ಸುವ್ರತ
ಮೊದಲು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೇ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾನು ದೇವರನ್ನು ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ತ್ರಾತಾರಮಿಂದ್ರಂ ಮಂತ್ರೇಣ ಸರ್ವಶೃಂಗಂ ಸದಾರ್ಚಯೇತ್
ರಕ್ಷಕನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಶೃಂಗಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತೆ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಆಯಂ ಗೌರಿತಿ ಮನ್ತ್ರೇಣ ನೈರ್ಋ(ಕೃ)ತಂ ಶೃಂಗಮರ್ಚಯೇತ್
‘ಆಯಂ ಗೌಃ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಶೃಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಇನ್ದ್ರಸೋಮಾಂತಪತಯೇ ಹ್ಯಥ ವಾನೇನ ಪೂಜಯೇತ್
ಇಂದ್ರ, ಸೋಮ ಮತ್ತು ತಪತಿ ದೇವರನ್ನು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಏವಂ ಭಾನುಂ ಚ ಪರಿತಃ ಪೂಜಯಂತಿ ಸದಾಚ್ಯುತ
ಹೀಗೆಯೇ, ಅಚ್ಯುತನೇ, ಅವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸದಾ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಮೋಽಸ್ತು ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ವ್ಯೋಮಪೀಠಂ ಸದಾರ್ಚಯೇತ್
ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಇರಲಿ; ಆಕಾಶಾಸನವನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ತ್ವಮೇಕೋ ರುದ್ರಾಣಾಂ ವಸೂನಾಂ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ತೇನ ಪೂಜಯೇತ್
ನೀನು ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ; ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಏವಂ ಭಾನುಂ ಗ್ರಹೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಪೂಜಯಂತಿ ಸದಸ್ಪತೇ
ಹೀಗೆಯೇ, ಸಭಾಧಿಪತಿಯಾದವರೇ, ಅವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಮಲೇ ವಾಸಸೀ ದತ್ತ್ವಾ ಗುರವೇ ಸಪವಿತ್ರಕೇ
ಗುರುವಿಗೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ತಂತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ,
ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾಣಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಾನ್ಯನೇಕಶಃ ಬಹುಪುತ್ರೋ ಬಹುಧನಃ ಸ ನರೋ ಭವ್ಯವಾನ್ಭವೇತ್
ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಹೂವುಗಳು, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನು, ಅವನು ಬಹುಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಬಹುದನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಉತ್ತರೇ ಚಾಯನೇ ಯಸ್ತು ಸೋಪವಾಸೋರ್ಚಯೇದ್ರವಿಮ್
ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು,
ಕೃತ್ವೋಪವಾಸಂ ವಿಷುವೇ ಯಸ್ತು ಪೂಜಯತೇ ರವಿಮ್
ವಿಷುವಿನಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು,
ಕೃತ್ವೋಪವಾಸಂ ಗ್ರಹಣೇ ವಿಧಿವಚ್ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯಯೋಃ
ಗ್ರಹಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನೂ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.