ಇದಂ ತು ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಮನುತ್ತಮಮ್ । ವಿದುಷಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನೇದಮಧ್ಯೇತವ್ಯಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ
ಈ ಪರಮ ಧರ್ಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಪಂಡಿತರ ಬುವೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದನ್ನು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಶಿಷ್ಯೇಭ್ಯಶ್ಚೈವ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯೇಭ್ಯ ಏವ ಹಿ । ಅಧ್ಯೇತವ್ಯಂ ನ ಚಾನ್ಯೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಂ ವಿನಾ । ಶ್ರೋತವ್ಯಮೇವ ಶೂದ್ರೇಣ ನಾಧ್ಯೇತವ್ಯಂ ಕದಾಚನ
ಇದನ್ನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಬೋಧಿಸಬೇಕು — ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಣಗಳಿಗೇ ಮಾತ್ರ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಗೂ ಇದು ಕಲಿಕೆಯಾಗಿ ಬರಬಾರದು, ಮತ್ತು ಶೂದ್ರನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದನ್ನು ಕಲಿಯಬಾರದು.
ದೇವಾರ್ಚಾಂ ಪುರತಃ ಕೃತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ನೃಪೋತ್ತಮ । ಶ್ರೋತವ್ಯಮೇವ ಶೂದ್ರೈಶ್ಚ ತಥಾನ್ಯೈಶ್ಚ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ
ಮೊದಲಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಕೇವಲ ಶ್ರೋತೃಗಳಾಗಿರಲು ಯೋಗ್ಯರು, ಹೀಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರೂ.
ಶ್ರೌತಂ ಸ್ಮಾರ್ತಂ ಹಿ ವೈ ಧರ್ಮಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮಸ್ಮಿನ್ನೃಪೋತ್ತಮ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛೂದ್ರೈರ್ವಿನಾ ವಿಪ್ರಾನ್ನ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಕಥಞ್ಚನ
ಓ ರಾಜಾ, ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ ಧರ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದಕಾರಣ ಶೂದ್ರರಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗದು.
ಇದಂ ಶಾಸ್ತ್ರಮಧೀಯಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸಂಶಿತವ್ರತಃ । ಮನೋವಾಗ್ದೇಹಜೈರ್ನಿತ್ಯಂ ಕರ್ಮದೋಷೈರ್ನ ಲಿಮ್ಪತೇ
ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ, ವ್ರತಧಾರಕನಾಗಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಗಹನವಾಗಿ ಮಲಿನನಾಗುವನಿಲ್ಲ.
ಶೃಣ್ವನ್ತಿ ಚಾಪಿ ಯೇ ರಾಜನ್ ಭಕ್ತ್ಯಾ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಯಃ । ಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಪಾತಕೈಃ ಸರ್ವೈರ್ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚ ದಿವಂ ಪ್ರಭೋ
ಮಹಾರಾಜರೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಭಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದಂತಾಗುತ್ತಾರೇ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವಿಗುಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಮಹಾಶಯರೆ.
ಶ್ರಾವಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಯೋ ವಿಪ್ರಃ ಸರ್ವಾನ್ವರ್ಣಾನ್ನೃಪೋತ್ತಮ । ಸ ಗುರುಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ತಾತ ವರ್ಣಾನಾಮಿಹ ಸರ್ವಶಃ
ಹೇ ರಾಜನಿಗೆ ಸುಪ್ರಭಾತ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನನ್ನು ಯಾವುದೇ ವರ್ಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗುರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.
ಸ ಪೂಜ್ಯಃ ಸರ್ವಕಾಲೇಷು ಸರ್ವೈರ್ವರ್ಣೈರ್ನರಾಧಿಪ । ಪೃಥಿವೀಂ ಚ ತಥೈವೇಮಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಮೇಕೋಽಪಿ ಸೋಽರ್ಹತಿ
ಹೆಸರಿಸಿಕೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕು, ಸರ್ವರಾಜಾ; ಇವನೇ ಒಬ್ಬನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯೋಗ್ಯನು.
ಇದಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಿದಂ ಬುದ್ಧಿವಿವರ್ಧನಮ್ । ಇದಂ ಯಶಸ್ಯಂ ಸತತಮಿದಂ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಂ ಪರಮ್
ಇದೆಂದರೆ ಶುಭಕರ ಅಧ್ಯಯನವೇ<U+200C> — ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು; ಇದು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ಸರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಖ್ಯಾತಿಯ ಮತ್ತು ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ಮಿನ್ಧರ್ಮೋಽಖಿಲೇನೋಕ್ತೋ ಗುಣದೋಷೌ ಚ ಕರ್ಮಣಾಮ್ । ಚತುರ್ಣಾಮಪಿ ವರ್ಣಾನಾಮಾಚಾರಶ್ಚಾಪಿ ಶಾಶ್ವತಃ
ಈ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಗುಣದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಚತುರ್ವರ್ಣಗಳ ಆಚಾರವೈಭವವೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ — ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಶಾಶ್ವತ.
ಆಚಾರಃ ಪ್ರಥಮೋ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರುತ್ಯುಕ್ತಶ್ಚ ನರೋತ್ತಮ । ತಸ್ಮಾದಸ್ಮಿನ್ಸಮಾಯುಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ಯಾದಾತ್ಮವಾನ್ದ್ವಿಜಃ
ಆಚಾರವೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಧರ್ಮ; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೇಳಲಾದ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂಥ ಪರಿಶೀಲಿತ ಆಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ದ್ವಿಜನು ಸ್ವಾನುಷ್ಠಾನದಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತಾನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಆಚಾರಾದ್ವಿಚ್ಯುತೋ ವಿಪ್ರೋ ನ ವೇದಫಲಮಶ್ನುತೇ । ಆಚಾರೇಣ ಚ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಫಲಭಾಕ್ಸ್ಮೃತಃ
ಉತ್ತಮ ಆಚಾರದಿಂದ ದೂರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೇದ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯನು; ಆದರೆ ಆಚಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲಭಾಗಿಯಾಗುವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಏವಮಾಚಾರತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಮುನಯೋ ಗತಿಮ್ । ಸರ್ವಸ್ಯ ತಪಸೋ ಮೂಲಮಾಚಾರಂ ಜಗೃಹುಃ ಪರಮ್
ಈ ರೀತಿಯ ಆಚಾರದಿಂದ ಆಳ್ವಿಕರಾದ ಋಷಿಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ತ್ಯಾಗದ ಮೂಲ ಆಚಾರವೇ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡರು; ಅವರು ಆ ಪ್ರಥಮ ಆಚಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅನ್ಯೇ ಚ ಮಾನವಾ ರಾಜನ್ನಾಚಾರಂ ಸಂಶ್ರಿತಾ ಸದಾ । ಏವಮಸ್ಮಿನ್ಪುರಾಣೇ ತು ಆಚಾರಸ್ಯ ತು ಕೀರ್ತನಮ್
ಹೇ ರಾಜಾ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನೊಳಗಿರುವ ಇತರರು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಚಾರವನ್ನು ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಚಾರದ ಸುವರ್ಣಗಾನ ಮತ್ತು ವಿವರವಿದೆ.
ವೃತ್ತಾನ್ತಾನಿ ಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತಥಾ ಚೋಕ್ತಾನಿ ಪಣ್ಡಿತೈಃ । ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಸ್ತು ಸಮುತ್ಪತ್ತಿಃ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಧಿರುತ್ತಮಃ । ಶ್ರವಣಂ ಚೇತಿಹಾಸಸ್ಯ ವಿಧಾನಂ ಕಥ್ಯತೇ ನೃಪ
ರಾಜನಿಗೆ ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಥಾ ವೃತಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ; ತ್ರಿಕೋಶಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ವಿಧಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಶ್ರವಣವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಹಾರಾಜರೇ.
ತಥಾಸ್ಮಿನ್ಕಥ್ಯತೇ ರಾಜನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವಾಚಕಸ್ಯ ತು । ವ್ರತಚರ್ಯಾಶ್ರಮಾಚಾರಾಃ ಸ್ನಾತಕಸ್ಯ ಪರೋ ವಿಧಿಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ — ಹೆಸರನ್ನು ವಂದಿಸುವವನ ಮಹತ್ವ: ವ್ರತಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವುದು, ಆಶ್ರಮಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಚಾರವಾಚಾರಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗಿವೆ.
ದಾರಾದಿಗಮನಂ ಚೈವ ವಿವಾಹಾನಾಂ ಚ ಲಕ್ಷಣಮ್ । ಪುಂಸಾಂ ಚ ಲಕ್ಷಣಂ ರಾಜನ್ಯೋಷಿತಾಂ ಚಾತ್ರ ಕಥ್ಯತೇ
ಗೃಹಸ್ಥರ ಸಂಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು—ವೇಯಿಯರುರ ಭೇಟಿ-ವಿದಾಯಗಳು, ವಿವಾಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ರಾಜರೊಡನೆ ಅಂಗೀಕೃತರ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಗುರುತುಗಳು—ಇವೆ ಇಲ್ಲಿ ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಯಜ್ಞವಿಧಾನಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲ್ಪಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣಂ ತಾತ ದೇವಾರ್ಚಾಯಾಃ ಸುಲಕ್ಷಣಮ್
ಮಹಾ ಯಾಗಗಳ ಆದೇಶವೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶಾಶ್ವತ ಯೋಜನೆಯೂ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹೇ ಪುತ್ರ, ಭೂಮಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸುಲಭ ವಿಧಾನಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ವೃತ್ತೀನಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಚೈವ ಸ್ನಾತಕಸ್ಯ ವ್ರತಾನಿ ಚ । ಭಕ್ಷ್ಯಾಭಕ್ಷ್ಯಂ ಚ ಶೌಚಂ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಶುದ್ಧಿರೇವ ಚ
ವೃತ್ತಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಸ್ನಾತಕನ ವ್ರತಗಳು, ಏನು ತಿನ್ನಬೇಕು ಮತ್ತು ಏನು ದೂರವಿರಬೇಕು, ಶುದ್ಧತೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಮuchಿತ ಸ್ಥಿತಿ—all ಈ ಎಲ್ಲವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿವೆ.
ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮಯೋಗಸ್ತಾಪಸ್ಯಂ ಮೋಕ್ಷಃ ಸಂನ್ಯಾಸ ಏವ ಚ । ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ಧರ್ಮೋ ಹ್ಯಖಿಲಃ ಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಚ ವಿನಿರ್ಣಯಃ
ಮಹಿಳೆಯ ಧರ್ಮವು ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆ; ಮುಕ್ತಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿರ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ; ರಾಜನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮವೂ ಕಾರ್ಯವಿವರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದೇ ಮುಖ್ಯ.
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಸವಿತುಶ್ಚಾತ್ರ ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಚ ವಿಶಾಮ್ಪತೇ । ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತಥಾ ರುದ್ರಸ್ಯ ಕಥ್ಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ ಸವಿತ್ರನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹತ್ವ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾರಾಯಣನ ಮತ್ತು ರುದ್ರನ ಮಹಿಮೆ ಕೂಡ ಪಠ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಭಾಗ್ಯಂ ಚ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಪುಸ್ತಕಸ್ಯ ಚ । ದುರ್ಗಾದೇವ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಚೋಕ್ತಂ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಚ ಮಹಾಮತೇ
ಶ್ರವ್ಯವಾದ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಹಾದೈವವನ್ನು, ಗ್ರಂಥದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಏ ಕೇಶವ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಸಂವಿಧಾನಂ ಚ ಧರ್ಮಂ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸಯೋರಪಿ । ವಿಭಾಗಂ ಧರ್ಮದ್ಯೂತಂ ಚ ಕಥಕಾನಾಂ ಚ ಶೋಧನಮ್
ಮಹಿಲೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ (ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ), ಕರ್ಮಬದ್ಧ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಕಥಾಕಾರರ ಶುದ್ಧಿಮಾರ್ಗಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನಿಯಮನಿರ್ದೇಶನ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ವೈಶ್ಯಶೂದ್ರೋಪಚಾರಂ ಚ ಸಂಕೀರ್ಣಾನಾಂ ಚ ಸಂಭವಮ್ । ಆಪದ್ಧರ್ಮಂ ಚ ವರ್ಣಾನಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿಂ ತಥಾ
ವೈಶ್ಯ ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರ ಸೇವೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಮಿಶ್ರಜನ್ಮಗಳ ಉದ್ಭವವಿವರಣೆ, ತುರ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಹಾರಯಜ್ಞಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಂ ಪ್ರೇತಶುದ್ಧಿಂ ಸ್ನಾನತರ್ಪಣಯೋರ್ವಿಧಿಮ್ । ವೈಶ್ವದೇವವಿಧಿಂ ಚಾಪಿ ತಥಾ ಭೋಜ್ಯವಿಧಿಂ ನೃಪ
ಸಂಧ್ಯಾ ವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು, ಮರಣೋತ್ತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ತರ್ಪಣೆ ಯಜ್ಞಗಳು, ವೈಶ್ವದೇವ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಆಹಾರಪಾಲನೆಯ ನಿಯಮಗಳೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿವೆ.
ಲಕ್ಷಣಂ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಸ್ಯ ಚರಣವ್ಯೂಹಮುತ್ತಮಮ್ । ಸಂಸಾರಗಮನಂ ಚೈವ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮಸಮ್ಭವಮ್
ದುತ್ತರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಆಸನವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಸಾಸ್ವತ ಜೀವನದ ಪಥತ್ರಯವೇ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈಃಶ್ರೇಯಸಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ಚ ಗುಣದೋಷಪರೀಕ್ಷಣಮ್ । ದಾರಾಣಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ತಥಾ ಪಾತ್ರಪರೀಕ್ಷಣಮ್
ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗಗಳು, ದೋಷ-ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸೂತಿಂ ಚಾಪಿ ಗರ್ಭಸ್ಯ ತಥಾ ಕರ್ಮಫಲಂ ನೃಪ । ಜಾತಿಧರ್ಮಾನ್ಕುಲಧರ್ಮಾನ್ವೇದಧರ್ಮಾಂಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ
ಭ್ರೂಣದ ಜನನ ಮತ್ತು ಜನನಾನಂತರ ಸವರ್ಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯೆ ಫಲಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಜೊತೆಗೆ ವರ್ಣ, ವಂಶ ಹಾಗೂ ರಾಜರೂಪಿಯ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಧಿತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೂ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೈತಾನವ್ರತಿಕಾನಾಂ ಚ ತಥಾಸೌ ಪ್ರೋಕ್ತವಾನ್ವಿಭುಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕುರುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಂಕರಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ
ರಾಜನು ಸಹ ವೈತಾನ ವ್ರತಿಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕುರುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಶಂಕರನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಶಂಕರೇಣ ತಥಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಥಿತಂ ಕುರುನನ್ದನ । ವಿಷ್ಣುನಾಪಿ ಪುನಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಾರದಾಯ ಮಹೀಪತೇ
ಶಂಕರನು ಕುರುವಂಶದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಂಶಸ್ಥನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ಹೇಳಿದ; ಹಾಗೂ ನಾರದನಿಗೂ, ರಾಜಾ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕುರಿತು ಈ ವಿಷಯಗಳು ವಚನವಾಗಿತೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.