ದರಿದ್ರೋ ಭಿಕ್ಷುಕಶ್ಚಾಸ್ತಿ ಭವಾನ್ದೈವೇನ ಮೋಹಿತಃ
ಸ್ವಾಮಿ, ನೀವು ಬಡವರು ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷುಕರು; ವಿಧಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ.
ಇತ್ಯುಕ್ತವಂತಂ ಯತಿನಂ ವಿಷ್ಣು ಶರ್ಮಾ ತದಾಬ್ರವೀತ್
ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯತಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಯತಿನಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಕಂಟಕಾನ್ಬಹೂನ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಯತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ತದಾ ತು ಸ ಯತೀ ವಿಪ್ರಂ ನತ್ವಾ ಪ್ರೋವಾಚ ನಮ್ರಧೀಃ ತತಃ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಶುಭಂ ರತ್ನಂ ತತ್ತು ತದ್ದರ್ಶನೇನ ವೈ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯತಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು; ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ರತ್ನವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಸ್ಪರ್ಶಕೋ ಬಹುಧಾ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮಯಾ ಲೋಭಾತ್ಮನಾ ದ್ವಿಜ
ದ್ವಿಜನೇ, ನಾನು ಲೋಭದಿಂದ ಆ ಸ್ಪರ್ಶಕವನ್ನು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮಾ ಸಹಸ್ರಾಬ್ದಮುಷಿತ್ವಾ ಜಗತೀತಲೇ
ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು.
ಸ ದ್ವಿಜೋ ವೈಷ್ಣವಂ ತೇಜೋ ಧೃತ್ವಾ ವೈ ಮಾಸಿ ಫಾಲ್ಗುನೇ
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೈಷ್ಣವ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
ಸೂತ ಉವಾಚ ಫಾಲ್ಗುನೇ ಮಾಸಿ ತಂ ಸೂರ್ಯಂ ಸಮಾರಾಧ್ಯ ಸುಖೀ ಭವ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಿ.
ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಗುರುಣಾ ದೇವೋ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಸರ್ವಮಯಂ ಹರಿಮ್ 3.4.10.
ಗುರುವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ದೇವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.
ತದಾ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭಗವಾನ್ಸಮಭೂತ್ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಾತ್ ಪಶ್ಯತಾಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಶಕ್ರದೇಹಮುಪಾಗಮತ್
ಆಗ ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಎದುರಲ್ಲೇ ಶಕ್ರನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ತತ್ತೇಜಸಾ ತದಾ ಶಕ್ರಃ ಸ್ವಾನ್ತರ್ಲೀಯ ಸ್ವಕಂ ವಪುಃ ।। । ಅಯೋನಿಸ್ಸ ದ್ವಿಜೋ ಭೂತ್ವಾ ಶಚೀ ದೇವೀ ತಥೈವ ಸಾ
ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಕ್ರನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು; ಆ ದ್ವಿಜನು ಜನನವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದನು, ಶಚಿದೇವಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
ತದಾ ತೌ ಮಿಥುನೀಭೂತೌ ವೈಷ್ಣವಾಗ್ನಿಪ್ರಪೀಡಿತೌ
ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದಂಪತಿಗಳಾಗಿ, ವೈಷ್ಣವ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದರು.
ಅಧಾದ್ಗರ್ಭಂ ತದಾ ದೇವೀ ಶಚೀ ತು ದ್ವಿಜರೂಪಿಣೀ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಚಿದೇವಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು.
ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುರ್ಧೃತ್ವಾ ಸರ್ವ ಕಲಾಂ ಹರಿಃ
ಆಗ ವಿಷ್ಣುವೇ ಸ್ವಯಂ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ತದಾ ರುದ್ರಾಶ್ಚ ವಸವೋ ವಿಶ್ವೇದೇವಾ ಮರುದ್ಗಣಾಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು, ವಸುಗಳು, ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಣಗಳು—
ರಮಣಂ ಮುನಿಭಿರ್ವಿಧಿಶಂಭುಯುತಂ ಪ್ರಣಮಾಮ ವಯಂ ಭವಭೀತಿಹರಮ್
ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಂಕರನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ವಿಧಿಪತಿಗೆ, ಭವಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.
ದರಚಕ್ರಗದಾಮ್ಬುಜಮಾನಧರಃ ಸುರಶತ್ರುಕಠೋರಶರೀರಹರಃ
ಅವನು ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನೂ, ಕಮಲವನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ; ದೇವತೆಗಳ ಭಯಾನಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅವನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ನಮಸ್ತೇ ಶಚೀನಂದನಾನನ್ದಕಾರಿನ್ಮಹಾಪಾಪಸನ್ತಾಪದುರ್ಲಾಪಹಾರಿನ್
ಶಚೀಪುತ್ರನಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವವನಿಗೆ, ಮಹಾಪಾಪ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ತ್ವಯಾ ಹಂಸರೂಪೇಣ ಸತ್ಯಂ ಪ್ರಪಾಲ್ಯಂ ತ್ವಯಾ ಯಜ್ಞರೂಪೇಣ ವೇದಃ ಪ್ರರಕ್ಷ್ಯ 3.4.10.
ನೀನು ಹಂಸರೂಪದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಯಬೇಕಾಗಿದೆ; ಯಜ್ಞರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಅನರ್ಪಿತಚರೋಚಿರಾತ್ಕರುಣಯಾವತೀರ್ಣಃ ಕಲೌ ಸಮರ್ಪಯಿತುಮುನ್ನತೋಜ್ವಲರಸಾಂ ಸ್ವಭಕ್ತಿಶ್ರಿಯಮ್
ಇಂತಹ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೀಡದವನು, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಉಜ್ಜ್ವಲ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವತರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ವಿಸರ್ಜತಿ ನರಾನ್ಭವಾನ್ಕರುಣಯಾ ಪ್ರಪಾಲ್ಯ ಕ್ಷಿತೌ ನಿವೇದಯಿತುಮುದ್ಭವಃ ಪರಾತ್ಪರಂ ಸ್ವಕೀಯಂ ಪದಮ್
ನೀನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಕಳುಹಿಸುತ್ತೀಯೆ; ನಿನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರಲು ನೀನು ಸ್ವತಃ ಅವತರಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ಮಾಧುರ್ಯ್ಯೈರ್ಮಧುಭಿಸ್ಸುಗಂಧವದನಃ ಸ್ವರ್ಣಾಂಬುಜಾನಾಂ ವನಂ ಕಾರುಣ್ಯಾ ಮೃತನಿರ್ಝರೈರುಪಚಿತಃ ಸತ್ಪ್ರೇಮಹೇಮಾಚಲಃ
ಮಧುರತೆ ಮತ್ತು ಜೇನುಗಂಧದಿಂದ ಅವನ ಮುಖವು ಚಿನ್ನದ ಕಮಲವನದಂತೆ; ಕರುಣೆಯ ಹರಿವಿನಿಂದ ಅವನು ಸತ್ಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ದೇವಾರಾತಿಜನೈರಧರ್ಮಜನಿತೈಸ್ಸಪೀಡಿತೇಯಂ ಮಹೀ ಸಂಕುಚ್ಯಾಶು ಕಲೌ ಕಲೇವರಮಿದಂ ಬೀಜಾಯ ಹಾ ವರ್ತತೇ
ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಶೀಘ್ರ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ, ದೇಹವು ಕೇವಲ ಬೀಜವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಬೃಹಸ್ಪತಿಮುಪಾಗಮ್ಯ ದೇವಾ ವಚನಮಬ್ರುವನ್
ದೇವತೆಗಳು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ವಯಂ ರುದ್ರಾ ಮಹಾಭಾಗ ಇಮೇ ಚ ವಸವೋಽಶ್ವಿನೌ ತತ್ಸರ್ವಂ ಕೃಪಯಾ ದೇವ ವಕ್ತು ಮರ್ಹತಿ ನೋ ಭವಾನ್
ನಾವು ರುದ್ರರು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು, ಇವರು ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಗಳು; ದೇವತೆ, ದಯೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
ಪುರಾ ಪೂರ್ವಭವೇ ಚಾಸೀನ್ಮೃಗವ್ಯಾಧೋ ದ್ವಿಜಾಧಮಃ
ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮೃಗವ್ಯಾಧನು, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನವನು ಇದ್ದನು.
ಹತ್ವಾ ದ್ವಿಜಾನ್ಮಹಾಮೂಢಸ್ತೇಷಾಂ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಕಮ್
ಆ ಮಹಾಮೂಢನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕೊಂದು, ಅವರ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಚ ಯದ್ದ್ರವ್ಯಂ ಸುಧೋಪಮಮನುತ್ತಮಮ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶುದ್ಧವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಧನವನ್ನು—
ಶೂದ್ರಸ್ಯ ವಸ್ತು ರುಧಿರಮಿತಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದ್ವಿಜಾ ಧಮಃ 3.4.10.
ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕುವದು ರಕ್ತವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೋ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನವನೆ—
ದ್ವಿಜನಾಶಾತ್ಸುರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಭಯಭೀತಾಸ್ಸಮಂತತಃ
ದ್ವಿಜರ ನಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಭೀತರಾಗಿದರು.