ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ವಿಪ್ರ ಯಥಾ ಜೀವನಭಾಷಿತಮ್
ಹೀಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆನು.
ಕಾವ್ಯವಿದ್ಯಾಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ರಸಿಕಃ ಕಾಮಿನೀಪ್ರಿಯಃ
ಅವನು ಸದಾ ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ರಸಿಕನಾಗಿದ್ದ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು.
ಕುಂಭರಾಶಿಂ ಮಯಿ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗಂಗಾದ್ವಾರೇ ಮಹೋತ್ಸವಃ
ಸೂರ್ಯನು ಕುಂಭರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯಿತು.
ತತ್ರೋತ್ಸವೇ ನರಾ ನಾರ್ಯ್ಯೋ ಬಹುಭೂಷಣಭೂಷಿತಾಃ
ಆ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದರು.
ಮಿತ್ರಶರ್ಮಾ ತು ಸ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಾಮಸೇನಸ್ಯ ವೈ ಸುತಾಮ್
ಮಿತ್ರಶರ್ಮನು ಕಾಮಸೇನನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಸ್ಯ ಭೂಪಸ್ಯ ತನಯಾಂ ಮಧುರಾನನಾಮ್ 3.4.7.
ಅವಳು ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜನ ಮಗಳು, ಮಧುರಾನನಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು.
ಸಾ ತು ತಂ ಚಿತ್ರಿಣೀ ನಾಮ್ನಾ ಮಿತ್ರಶರ್ಮಾಣಮುತ್ತಮಮ್
ಆಕೆ ಚಿತ್ರಿಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಿತ್ರಶರ್ಮನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು.
ಸ್ವಗೇಹಂ ಪುನರಾಗತ್ಯ ಚಿತ್ರಿಣೀ ಭಾಸ್ಕರಂ ಪ್ರಭುಮ್
ಚಿತ್ರಿಣಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ, ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಳು.
ಮಿತ್ರಶರ್ಮಾ ತು ತತ್ಸ್ಥಾನೇ ಗಂಗಾಕೂಲೇ ಮನೋಹರೇ
ಮಿತ್ರಶರ್ಮನು ಆ ಮನೋಹರವಾದ ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
ಸ್ತೋತ್ರಮಾದಿತ್ಯಹೃದಯಮಜಪತ್ಸೂರ್ಯತತ್ಪರಃ
ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಆದಿತ್ಯಹೃದಯ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಮಾಸಾನ್ತೇ ಭಗವಾನ್ಸೂರ್ಯೋ ದದೌ ತಸ್ಮೈ ಹಿ ತಂ ವರಮ್
ಮಾಸಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಚಿತ್ರಿಣೀ ತು ವರಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವಾಂಛಿತಂ ಲೋಕಭಾಸ್ಕರಾತ್
ಚಿತ್ರಿಣಿಯೂ ಕೂಡ ಲೋಕದ ಬೆಳಕಾಗಿರುವ ಭಾಸ್ಕರನಿಂದ ತಾನು ಬಯಸಿದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಳು.
ಮಿತ್ರಶರ್ಮಾಣಮಾಹೂಯ ವರಯಾಮಾಸತುಃ ಸುತಾಮ್
ಮಿತ್ರಶರ್ಮನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಅವನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕೇಳಿದರು.
ತೌ ತು ಚಕ್ರಂ ಮುದಾವಿಷ್ಟೌ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಸೂರ್ಯದೇವತಮ್
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈಜತೂ ರಕ್ತಕುಸುಮೈರ್ವ್ರತಂ ಕೃತ್ವಾ ರವಿಪ್ರಿಯಮ್
ಅವರು ಕೆಂಪು ಹೂಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರು.
ಶತಾಬ್ದವಪುಷೌ ಚೋಭೌ ನಿರ್ಜರೌ ಶ್ರಮವರ್ಜಿತೌ 3.4.7.
ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ದೇಹವಿತ್ತು, ವಯಸ್ಸಾಗುವುದೂ, ದಣಿವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ರವೇರ್ಗಾಥಾಂ ವೈಶಾಖ್ಯಾಂ ದೇವರಾಟ್ ಸ್ವಯಮ್
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ವೈಶಾಖ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು—
ಭಕ್ತಿನಮ್ರಾನ್ಸುರಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಗವಾಂಸ್ತಿಮಿರಾಪಹಃ ಮಮಾಂಶಾತ್ತನಯೋ ಭೂಮೌ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಸುರೋತ್ತಮ
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಪವಿತ್ರನಾದ, ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಸೂರ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನ ಭಾಗದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿ, ಉತ್ತಮ ದೇವತೆಯಾಗುವನು.'
ಸಮುತ್ಪಾದ್ಯ ಕೃತಃ ಕಾಶ್ಯಾಂ ರಾಮಾನಂದಸ್ತತೋಭವತ್
ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮಾನಂದನಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾದನು.
ದೇವಲಸ್ಯ ಚ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜಸ್ಯ ವೈ ಸುತಃ ಪಿತ್ರಾ ಮಾತ್ರಾ ಪರಿತ್ಯಕ್ತೋ ರಾಘವಂ ಶರಣಂ ಗತಃ
ಕನ್ಯಾಕುಬ್ಜದ ಪಂಡಿತನಾದ ದೇವಳನ ಮಗನು, ತಂದೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ತೊರೆದವನಾಗಿ, ರಾಘವನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ತದಾ ತು ಭಗವಾನ್ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಚತುರ್ದಶಕಲೋ ಹರಿಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿ, ನೇರವಾಗಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಇತಿ ತೇ ಕಥಿತಂ ವಿಪ್ರ ಮಿತ್ರದೇವಾಂಶತೋ ಯಥಾ
ಹೇ ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಿತ್ರದೇವನ ಭಾಗದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಅರ್ಯಮಾ ನಾಮ ವೈ ವಿಪ್ರಃ ಪುರಾ ಸತ್ಯಯುಗೇ ಹ್ಯಭೂತ್
ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಮಾ ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಯೊಬ್ಬನು ಇದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಪಿತೃಮತೀ ಶ್ರಾದ್ಧಯಜ್ಞಸ್ಯ ಭೂಪತೇಃ ಅರ್ಯಮ್ಣೋ ಜನಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಪರಾಯಣನ್
ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪಿತೃಮತಿ, ಪಿತೃಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಳಾಗಿ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಆರ್ಯಮಣನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ಏಕದಾ ಸ ದ್ವಿಜೋ ಧೀಮಾನ್ವಿಚಾರ್ಯ್ಯ ಬಹುಧಾ ಹೃದಿ
ಒಂದು ದಿನ ಆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು.
ಪ್ರಭಾತೇ ಶ್ವೇತಕುಸುಮೈಶ್ಚನ್ದನಾದಿಭಿರರ್ಚನೈಃ 3.4.7.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಬಿಳಿ ಹೂಗಳು, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು.
ಮಾಸಮಾತ್ರಂ ತು ವಿಧಿನಾ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಭಾಸ್ಕರಮ್
ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವಿಧಿಯಂತೆ ಭಾಸ್ಕರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ತನ್ಮಣೇಶ್ಚ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಪ್ರಸ್ಥಮಾತ್ರಂ ಚ ಕಾಂಚನಮ್
ಆ ರತ್ನದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ವಾಪೀಕೂಪತಡಾಗಾನ್ಹಿ ತಥಾ ಹರ್ಮ್ಯಾಣಿ ಭೂತಲೇ
ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು, ಬಾವಿಗಳು, ಹೊಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಭವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಸಹಸ್ರಾಬ್ದ ವಪುರ್ಭೂತ್ವಾ ನಿರ್ಜರೋ ನಿರುಪದ್ರವಃ ಉಷಿತ್ವಾ ತತ್ರ ಲಕ್ಷಾಬ್ದಂ ಸೂರ್ಯರೂಪೋ ಬಭೂವ ಹ
ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ವಯಸ್ಸಾಗದವನು, ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನಂತನಾದನು.