ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ಮಹಾಕಾಲ್ಯೈ ವಿಷ್ಣುಮಾಯೇ ನಮೋನಮಃ
ಆ ಮಹಾಕಾಲಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಷ್ಣುಮಾಯೆಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
ತಾನ್ನೋ ವದ ಮಹಾಭಾಗ ಸರ್ವಜ್ಞೋಽಸ್ತಿ ಭವಾನ್ಸದಾ
ಮಹಾಭಾಗನೆ, ನೀವು ಸದಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು; ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ.
ವಲೀಗಢಂ ಮಹಾರಮ್ಯಂ ಯಾದವೈ ರಕ್ಷಿತಂ ಪುರಮ್
ವಲೀಗಢ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನಗರವನ್ನು ಯಾದವರು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ವೀರಸೇನಸ್ಯ ವೈ ಪೌತ್ರಂ ಭೂಪಸೇನಂ ನೃಪೋತ್ತಮಮ್
ವೀರಸೇನನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಭೂಪಸೇನು, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ಭೂಪಾ ನಾನಾದೇಶ್ಯಾಃ ಸಮಾಗತಾಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದರು.
ಸಹೋದ್ದೀನಸ್ತು ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪುನರಾಗತ್ಯ ದೇಹಲೀಮ್
ಸಹೋದ್ಧೀನನು ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿಗೆ ನಿಂತನು.
ತತ್ಪಶ್ಚಾದ್ಬಹುಧಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾ ಇಹಾಗತ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ
ಆ ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದರು.
ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತಿ ದೇಶೇಽಸ್ಮಿಞ್ಛತವರ್ಷಾನ್ತರೇ ಹಿ ತೇ
ಇಂದಿನಿಂದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರು—
ಮ್ಲೇಚ್ಛಭೂಪಾ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತಸ್ಮಾದ್ಯೂಯಂ ಮಯಾ ಸಹ
ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಆ ವಿದೇಶಿ ರಾಜರು—ಆದುದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನೊಡನೆ—
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ವಚನಂ ದುಃಖಾತ್ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ನೈಮಿಷಮ್
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದುಃಖದಿಂದ ಅವರು ನೈಮಿಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು.
ತತ್ರ ಸರ್ವೇ ಸಮಾಧಿಸ್ಥಾ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಸರ್ವಮಯಂ ಹರಿಮ್ 3.4.6.೧
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿರುವ ಹರಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ವರ್ಣಿತಂ ಚ ಮಯಾ ತುಭ್ಯಂ ಕಿಮನ್ಯಚ್ಛ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಸಿ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛೆ ಇದೆ?
ಅಹಂ ಮಾಯಾಭವೋ ಜಾತೋ ಭವಾನ್ವೇದಭವೋ ಭುವಿ
ನಾನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೇದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದವನು.
ಅವಿದ್ಯಯಾ ಚ ಸಕಲಂ ಮಮ ಜ್ಞಾನಂ ಸಮಾಹೃತಮ್
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನನ್ನೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಕೃಪಯಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಾಂ ಮಂದಭಾಗಿನಮ್
ಪರಬ್ರಹ್ಮನು ದಯೆಯಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಪುಣ್ಯವಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಂಡನು.
ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಮುನೀಂದ್ರಾಯ ವೇದವ್ಯಾಸಾಯ ಸಾಕ್ಷಿಣೇ
ಆ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸನಿಗೆ, ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಪುನರನ್ಯಚ್ಚ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಸೂತಾದ್ಯೈಃ ಕಿಂ ಕೃತಂ ಮುನೇ
ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಸೂತನು ಮತ್ತು ಇತರರು ಏನು ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಅಹಂಕಾರೋ ಹಿ ಜೀವಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಃ ಸ್ಯಾತ್ಕೋಟಿಹೀನಕಃ
ಅಹಂಕಾರವೇ ಜೀವಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲರೂ ಅನೇಕರು, ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪುರಾಣೋಽಣೋರಣೀಯಾಂಶ್ಚ ಷೋಡಶಾತ್ಮಾ ಸನಾತನಃ
ಪುರಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಹದಿನಾರು ರೂಪಗಳಿರುವ, ಶಾಶ್ವತವಾದದು.
ಜ್ಞೇಯೋ ಜೀವಃ ಶರೀರೇಽಸ್ಮಿನ್ಸ ಈಶಗುಣಬಂಧಿತಃ
ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವನು ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಬುದ್ಧಿರ್ಮನಶ್ಚ ವಿಷಯಾ ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ತಥೈವ ಚ 3.4.6.
ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು, ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕೂಡ—
ಜೀವೋ ನಾರಾಯಣಸ್ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛಂಕರೇಣ ವಿಮೋಹಿತಃ
ಜೀವನೇ ನಾರಾಯಣನು, ಆದರೆ ಶಂಕರನಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಕಾಲಾತ್ಮಾ ಭಗವಾನೀಶೋ ಮಹಾಕಲ್ಪಸ್ವರೂಪಕಃ ಈಶನೇತ್ರಾಣಿ ತಾನ್ಯೇವ ಬನ್ಧಕಲ್ಪಶ್ಚತುರ್ಥಕಃ
ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನು, ಮಹಾಕಲ್ಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವನು. ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳೇ ಆ ನಿಯಂತ್ರಣಶಕ್ತಿಗಳು; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಬಂಧನಕಾಲದ ಚಕ್ರ.
ವಾಯುಕಲ್ಪೋ ವಹ್ನಿಕಲ್ಪೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೋ ಲಿಂಗಕಲ್ಪಕಃ
ಅಲ್ಲಿ ವಾಯುಚಕ್ರ, ಅಗ್ನಿಚಕ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಚಕ್ರಗಳಿವೆ.
ಭವಿಷ್ಯಕಲ್ಪಶ್ಚ ತಥಾ ತಥಾ ಗರುಡಕ ಲ್ಪಕಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಭವಿಷ್ಯಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗರುಡಚಕ್ರವೂ ಇವೆ.
ವಾಮನಶ್ಚ ನೃಸಿಂಹಶ್ಚ ವರಾಹೋ ಮತ್ಸ್ಯಕೂರ್ಮಕೌ
ಅಲ್ಲದೆ ವಾಮನ, ನರಸಿಂಹ, ವರಾಹ, ಮತ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮ ಚಕ್ರಗಳೂ ಇವೆ.
ಅಷ್ಟಾದಶದಿನೇಷ್ವೇವ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ
ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ದಿನಗಳಷ್ಟೇ ಇವೆ.
ಕೂರ್ಮಕಲ್ಪಶ್ಚ ತತ್ರಾದ್ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯಕಲ್ಪೋ ದ್ವಿತೀಯಕಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಕೂರ್ಮಚಕ್ರ, ಎರಡನೆಯದು ಮತ್ಸ್ಯಚಕ್ರ.
ದ್ವಿಧಾ ಚ ಭಗವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಃ ಸ್ಥೂಲೋಽಗುಣೋ ಗುಣೀ
ಭಗವಂತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ—ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥೂಲ; ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವನು ಮತ್ತು ಗುಣವಂತನೂ ಹೌದು.
ನಿರ್ಗುಣೋವ್ಯಯರೂಪಶ್ಚಾವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮಾ ಸ್ವಭೂಃ ಸ್ವಯಮ್
ಅವನು ಗುಣರಹಿತನು, ಕ್ಷಯವಾಗದ ರೂಪದವನು, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಸ್ವತಃ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಇರುವವನು.