ಸ ಪಂಚಶಬ್ದಂ ಗಜಮಾರುರೋಹ ತ್ರಿಲಕ್ಷಸೈನ್ಯೈಸ್ತರಸಾ ಜಗಾಮ
ಅವನು ಐದು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊರಡುವ ಆನೆಗೆ ಏರಿ, ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟನು.
ಸ್ವಪಂಚಲಕ್ಷೈಃ ಪ್ರಬಲೈಶ್ಚ ಶೂರೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ರುರೋಧಾಶು ರಿಪೋಶ್ಚ ಸೇನಾಮ್
ತನ್ನ ಐದು ಲಕ್ಷ ಬಲಿಷ್ಠ ಶೂರರೊಂದಿಗೆ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆದನು.
ತ್ರಿಯಾಮ ಮಾತ್ರೇಣ ಹತಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ದ್ವಯೋಶ್ಚ ಪಕ್ಷಾ ಬಲಶಾಲಿನಶ್ಚ
ಮೂರು ಯಾಮಗಳೊಳಗೆ, ಎರಡೂ ಪಾಳಯಗಳ ಬಲಿಷ್ಠ ಯೋಧರು ಎಲ್ಲರೂ ಹತರಾದರು.
ಸ ಧುಂಧುಕಾರಶ್ಚ ತದಾಜಗಾಮ ರಥ ಸ್ಥಿತಂ ಲಕ್ಷಣಮುಗ್ರವೀರಮ್
ಆಗ ಧುಂಧುಕಾರನು, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ಭಯಾನಕ ವೀರನು, ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬಂದನು.
ಸ ಪಂಚಶಬ್ದಂ ಗಜಮಾಸ್ಥಿತೋ ವೈ ಗತಃ ಸ ಏವಾಶು ಜಗಾಮ ಭೂಪಮ್
ಅವನು ಐದು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊರಡುವ ಆನೆಗೆ ಏರಿ, ಬೇಗನೆ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ಗಜಂ ಪ್ರಮತ್ತಂ ಶಿವದತ್ತಮುಗ್ರಮಾಹ್ಲಾದಹನ್ತಾರಮುವಾಚ ವಾಕ್ಯಮ್
ಅವನು ಉಗ್ರ, ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಶಿವದತ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆನೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಸ ಮಂಡಲೀಕೋ ರಣದುರ್ಮದಶ್ಚ ರಾಮಾಂಶ ಆಹ್ಲಾದ ಇತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ 3.3.32.
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕನಾದ ಆನೆಯನ್ನು ಮಂಡಲೀಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ರಾಮಾಂಶ ಆನಂದ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತೋ ನೃಪತಿಂ ಸ ಹಸ್ತೀ ವಚಸ್ತಮಾಹಾಶು ಶೃಣುಷ್ವ ರಾಜನ್
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆನೆ ರಾಜನಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು: 'ರಾಜನೇ, ಕೇಳಿ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತವಂತಂ ಚ ಗಜಂ ಪ್ರಮತ್ತಂ ಸ ಪಂಚಶಬ್ದಶ್ಚ ತದಾ ಸ್ವದಂತೈಃ
ಅವನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಮದಮತ್ತ ಆನೆ ತನ್ನ ದಂತಗಳಿಂದ ಪಂಚಶಬ್ದನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು.
ಸ ರುದ್ರದತ್ತಶ್ಚ ಗಜಃ ಪ್ರಮತ್ತೋ ರುಷಾನ್ವಧಾವತ್ತರಸಾ ಗಜೇಂದ್ರಮ್
ಆ ರುದ್ರದತ್ತ ಎಂಬ ಮದಮತ್ತ ಆನೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಗಜೇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಹೋದನು.
ಅವಾಪ ಮೂರ್ಛಾಂ ಚ ಸ ಪಂಚಶಬ್ದಸ್ತದಾಶು ಭೂಪಂ ಪ್ರತಿ ಮಂಡಲೀಕಃ ಜಗಾಮ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಸ ರಿಪುಪ್ರಮಾಥೀ ಯತ್ರ ಸ್ಥಿತಶ್ಚೇನ್ದುಲ ಉಗ್ರಧನ್ವಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಡಲೀಕನು ಐದು ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಕಾಲದೇಶದ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾದ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಚೆಂದುಲನು ನಿಂತಿದ್ದನು.
ಉತ್ಥಾಪ್ಯ ಪುತ್ರಂ ಚ ವಿಲಪ್ಯಮಾನಾಂ ಪತ್ನೀಂ ಸ್ವಕೀಯಾಂ ಪ್ರತಿ ಚಾಜಗಾಮ
ಅವನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ಸ ಲಕ್ಷಣಃ ಖಡ್ಗವರೇಣ ಬಾಣಾನ್ರಿಪೋಶ್ಚ ಛಿತ್ತ್ವಾ ನಿಜವೈಷ್ಣವಾಸ್ತ್ರಮ್
ಆ ಲಕ್ಷಣನು ತನ್ನ ಉತ್ತಮವಾದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ರಾಜನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ತನ್ನ ವೈಷ್ಣವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದನು.
ಹತೇ ಚ ತಸ್ಮಿನ್ನಿಜಮುಖ್ಯಬಂಧೌ ಸಭೂಮಿರಾಜಶ್ಚ ಗೃಹೀತಚಾಪಃ
ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಬಂಧುವನ್ನು ಕೊಂದಾಗ, ಭೂಮಿಯ ರಾಜನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು.
ಸ ಮೂರ್ಛಿತಃ ಶುಕ್ಲ ಕುಲೇಷು ಸೂರ್ಯಸ್ತದೋದಯೋ ವೈ ಭಗದತ್ತಮೇವ
ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಭಗದತ್ತನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
ಭಯಾನ್ವಿತಸ್ತಂ ಚ ವಿಲೋಕ್ಯ ರಾಜಾ ಜವೇನ ದುದ್ರಾವ ಚ ರಕ್ತಬೀಜಮ್
ಅವನಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ರಕ್ತದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಬೀಜದೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದನು.
ಬಾಣೇನ ಶೀಘ್ರಂ ಸ ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛಯಿತ್ವಾ ಪುನಶ್ಚ ದೇವಂ ಚ ಸ ಮೂರ್ಛಯಿತ್ವಾ 3.3.32.
ಅವನು ಬಾಣದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊಡೆದು ಅವನನ್ನು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು; ಮತ್ತೆ ದೇವರನ್ನು ಕೂಡ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು.
ಪ್ರಧಾಯ ಚಾಪೇ ಚ ಸ ವೈಷ್ಣವಾಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಚೋದಯಾಮಾಸ ಚ ರಕ್ತಬೀಜೇ ಭಯಾನ್ವಿತಃ ಸ್ವೈಶ್ಚ ಯುತೋ ಯಯೌ ವೈ ಯತ್ರ ಸ್ಥಿತಾ ಭೂಪತಯಃ ಸಕೋಪಾಃ
ಅವನು ವೈಷ್ಣವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ರಕ್ತಬೀಜನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸಿದನು. ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ತನ್ನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ವಿಲೋಕ್ಯ ಶತ್ರುಂ ಚ ಸ ರತ್ನಭಾನೋಃ ಸುತೋ ಯಯೌ ವೈ ಶಿಬಿರಾಣಿ ಯುಕ್ತಃ ಪ್ರಾತಶ್ಚ ಕಾಲೇ ಸ ಚ ಚಂದ್ರವಂಶೀ ವಿಲೋಕ್ಯ ಶುಕ್ಲಾನ್ವಯಮಾಹ ಭೂಪಮ್
ಶತ್ರುವನ್ನು ನೋಡಿ, ರತ್ನಭಾನು ಪುತ್ರನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚಂದ್ರವಂಶೀಯನು ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಅಯೇ ಗು್ರ್ಜರದೇಶೀಯ ಮೂಲವರ್ಮನ್ಸುತೈಃ ಸಹ
ಓ ಗುರ್ಜರದೇಶದವರೇ, ನೀವು ಮೂಲವರ್ಮನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ—
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಸ ತು ಭೂಪಾಲೋ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಮುಪಾಯಯೌ
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಹೊರಟನು.
ದಶಪುತ್ರಾನ್ವಿತೋ ಯುದ್ಧೇ ಸೈನ್ಯ ಲಕ್ಷೇಣ ಸಂಯುತ್ಃ
ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಲಕ್ಷದ ಸೇನೆಯ ಸಹಿತ, ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಹತೇಷು ತೇಷು ಸರ್ವೇಷು ತೌ ನೃಪೌ ಸಸುತೈರ್ಬಲೌ
ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಹತರಾದಾಗ, ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಉಳಿದರು.
ಮಾರ್ಗಕೃಷ್ಣಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪ್ರಭಾತೇ ವಿಮಲೇ ರವೌ ಲಕ್ಷಣಾನುಜ್ಞಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಯುಧಿ ಭಯಾನಕೇ
ಮಾರ್ಗಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ಧಶಿಯ ಬೆಳಗಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ, ಲಕ್ಷಣನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ಮದ್ರಕೇಶಸ್ತದಾ ರಾಜಾ ದಶಪುತ್ರಸಮನ್ವಿತಃ ಪರಸ್ಪರಂ ಹತಾಃ ಸರ್ವೇ ದಿನಾನ್ತೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ರಣೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮದ್ರದೇಶದ ರಾಜನು ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು. ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು.
ಪುನಃ ಪ್ರಭಾತೇ ವಿಮಲೇ ಭಗದತ್ತೋ ಮಹಾಬಲೀ
ಮತ್ತೆ ಮುಂಜಾನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭಗದತ್ತನು—
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ಲಕ್ಷಣೋ ವೀರಸ್ತ್ರಿಲಕ್ಷಬಲಸಂಯುತಃ 3.3.32.
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಲಕ್ಷಣ ಎಂಬ ವೀರನು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
ಅಪರಾಹ್ಣೇ ಹತಾಃ ಸರ್ವೇ ಸೈನಿಕಾ ನೃಪಯೋಸ್ತದಾ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರ ಎಲ್ಲಾ ಸೈನಿಕರೂ ಹತರಾದರು.
ಲಕ್ಷಣೋ ರಥಮಾರುಹ್ಯ ಸ್ವಪಿತುಃ ಶತ್ರುಜಂ ನೃಪಮ್
ಲಕ್ಷಣನು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ ರಾಜನ ಎದುರು ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ ನಿಂತನು.
ಭಗದತ್ತಸ್ತದಾ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಿರಥಂ ತಂ ಚಕಾರ ಹ ಹತ್ವಾ ಹಯಾಂಸ್ತಥಾ ಸೂತಂ ಭಗದತ್ತಮುಪಾಯಯೌ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗದತ್ತನು ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ರಥದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕೊಂದು, ಅವನನ್ನು ರಥವಿಲ್ಲದವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಭಗದತ್ತನ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದನು.