ವಧೂಸ್ತವ ಮಹಾರಾಜ್ಞಿ ವೇಲಾ ನಾಮ ಸುರೂಪಿಣೀ
ಮಹಾರಾಣಿ, ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಗೆ ಇರುವ ಸುಂದರ ರೂಪದ ವೇಳಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದಾಸಿಯಿದ್ದಾಳೆ.
ಕುಜಾತಿಶ್ಚೈವ ಕೃಷ್ಣಾಂಶಃ ಶ್ರುತೋ ರಾಜ್ಞಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ಅತೋ ಮದ್ವಚನಂ ಮತ್ವಾ ಕುರು ಕಾರ್ಯಂ ತವ ಪ್ರಿಯಮ್
ಅವಳು ಕೆಳ ಜಾತಿಯವಳು, ಕಪ್ಪು ಮೈಯವಳು ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ಕೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿ.
ಮಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ತವ ಸುತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದೋ ಮಹಾಬಲಃ
ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದನು—
ಮಹೀರಾಜಮುಪಾಗಮ್ಯ ಪತ್ನೀಂ ಶೀಘ್ರಮವಾಪ್ಸ್ಯತಿ
—ಭೂಮಿಯ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ಸಾ ರಾಜ್ಞೀ ಮೋಹಿತಾ ದೇವಮಾಯಯಾ ಕಥಯಾಮಾಸ ವೈ ಸರ್ವಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭೂಪೋಽಬ್ರವೀದಿದಮ್
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಣಿ ದೇವಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದಳು. ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಮಹೀಪತಿರ್ಮಹಾಧೂರ್ತೋ ಮದ್ವಿನಾಶಾಯ ಚೋದ್ಯತಃ
ಆ ಮಹಾಧೂರ್ತನಾದ ರಾಜನು ನನ್ನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ಮಲನಾ ರಾಜಾನಂ ಕೋಪಸಂಯುತಮ್ ವಚನಂ ಕುರು ಮೇ ರಾಜನ್ನೋ ಚೇತ್ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಜಾಮ್ಯಹಮ್
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಲನಾ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದಳು: 'ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತವಾದಿನೀಂ ರಾತ್ರೌ ತದಾ ಪರಿಮಲೋ ನೃಪಃ
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಪರಿಮಳನಾಮಕ ರಾಜನು—
ಮಾತುರಾಜ್ಞಾಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಮಾತುಲೇನ ಸಮನ್ವಿತಃ 3.3.31.
—ತಾಯಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮಾವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು—
ಪ್ರಾತಃಕಾಲೇ ಚ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಹರಿನಾಗರಮಾಸ್ಥಿತಃ
—ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹರಿನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
ಸಾಯಂಕಾಲೇ ತು ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಮಹೀರಾಜಸ್ಯ ಮಂದಿರೇ
ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ರಾಜನ ಅರಮನೆಗೆ ತಲುಪಿದನು.
ಅಗಮಾ ಚ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಪರಂ ಹರ್ಷಮುಪಾಯಯೌ ಶ್ಯಾಲಾನಾಂ ಯೋಷಿತಃ ಸಪ್ತ ದದರ್ಶ ರುಚಿರಾನನಾ
ಅವನು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಶ್ಯಾಲರ ಹೆಂಡತಿಯರಾದ ಏಳು ಸುಂದರ ಮುಖದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಂಡನು.
ತಿಸ್ರೋ ನಾರ್ಯಶ್ಚ ವಿಧವಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ಧವಸಂಯುತಾಃ
ಆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ವಿಧವೆಗಳು, ನಾಲ್ವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು.
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಮಹಾಭಾಗ ಸಾವಧಾನಂ ವಚಃ ಶೃಣು ಸಂಜಹಾರ ಧವಾನೇವ ನೋ ವಯಂ ತು ಸುದುಃಖಿತಾ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಮಹಾಭಾಗ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು: ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ನಾವು ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ಸಾಪತ್ನ್ಯಮಸ್ತು ತತ್ತಸ್ಯಾ ಗೃಹಾಣಾಸ್ಮಾನ್ಮನೋಹರ
ಅವಳಿಗೆ ಸಹಪತ್ನಿಯಾಗಲಿ; ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸು, ಮನೋಹರನೆ.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಾಸಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದೋ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
ಪುರಾ ಸತ್ಯಯುಗೇ ನಾರೀ ಚೋತ್ತಮಾ ಚ ಪತಿವ್ರತಾ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಉನ್ನತರು ಮತ್ತು ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು.
ಅಧಮಾ ಹಿ ಕಲೌ ನಾರೀ ಪರಪುಂಸೋಪಭೋಗಿನೀ ದೇವಲೇನ ಶುಭಃ ಪ್ರೋಕ್ತಶ್ಚಾಸಿತೇನ ಸ್ವಯಂ ಸ್ಮೃತೌ
ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಕೆಳಮಟ್ಟದವರು, ಇತರ ಪುರುಷರ ಜೊತೆ ಸಂಭೋಗಿಸುವವರು; ಇದನ್ನು ದೇವಲನು ಹಾಗೂ ಅಸಿತನು ಕೂಡ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸತೀ ಸತ್ಯೇ ತು ಸಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಪತಿಭಸ್ಮಗಾ ।।3.3.31.
ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು 'ನಿಷ್ಠಾವಂತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಗಂಡನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವವಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಸತೀ ಸಾ ಮಧ್ಯಮಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದ್ವಾಪರೇ ವಿಧವಾ ಸತೀ
ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮಧ್ಯಮ ಗುಣದವಳಾಗಿ, ವಿಧವೆಯಾಗಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಉಳಿದಳು.
ಅತೋ ಯೂಯಂ ಮಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಭುಂಕ್ಷಧ್ವಮಮಲಂ ಸುಖಮ್
ಆದುದರಿಂದ, ನೀವು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ.
ಕೃತ್ವಾ ಶೃಂಗಾರ ರೂಪಾಣಿ ಭೂಷಣಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ
ನೀವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಲನಾಪುತ್ರೋ ವಚನಂ ಪ್ರಾಹ ನಿರ್ಭಯಃ
ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಲನಾ ಪುತ್ರನು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೀಗೆಂದನು.
ಯುಷ್ಮಾಭಿಃ ಪತಯೋ ಮುಕ್ತಾ ಯೇ ಚ ಮದ್ಬಂಧುನಾ ಹತಾಃ
ನಿಮ್ಮ ಗಂಡಸರನ್ನು ನನ್ನ ಬಂಧುವು ಕೊಂದಿದ್ದಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಅವರಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ.
ಯುಷ್ಮಾನತೋ ನ ಗೃಹ್ಣೀಯಾಂ ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್
ಆದುದರಿಂದ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿಜ, ನಿಜವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಮಹೀರಾಜನ್ತಮಾಗಮ್ಯ ರುರುದುರ್ಭೃಶದುಃಖಿತಾಃ ದಂಡಂ ದೇಹಿ ಚ ಧೂರ್ತಾಯ ನೋ ಚೇತ್ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಜಾಮ್ಯಹಮ್
ಅವರು ಭೂಮಿಯ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಅತ್ತರು: 'ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದರು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹೀರಾಜೋ ಬ್ರಹ್ಮಾನನ್ದಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭೂಮಿಯ ರಾಜನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ಪರಸ್ತ್ರಿಯಂ ಚ ಯೋ ಭುಂಕ್ತೇ ಸ ಯಾತಿ ಯಮಮಂದಿರಮ್
ಯಾರು ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಶ್ರುತ್ವಾ ವಚೋ ಘೋರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದೋ ಮಹಾಬಲಃ 3.3.31.
ಈ ಭಯಾನಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದನು—
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಯಾತುರೋ ರಾಜಾ ಚಾಮುಂಡಾನ್ತಮುಪಾಯಯೌ
ರಾಜನು ಭಯದಿಂದ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಚಾಮುಂಡೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.