ಬಲಖಾನಿರ್ಗತೋ ಗರ್ತೇ ರುರೋಧ ನಗರೀಂ ತದಾ
ಬಲಖಾನನು ಗುಂಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಆಗ ನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸಿದನು.
ತ್ರಿಲಕ್ಷೈಶ್ಚ ಹಯೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸೂರ್ಯದ್ಯುತಿರುಪಾಯಯೌ
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ, ಅವನು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದನು.
ತಯೋಶ್ಚಾಸೀನ್ಮಹದ್ಯುದ್ಧಮಹೋರಾತ್ರಂ ಹಿ ಸೈನ್ಯಯೋಃ
ಆ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮಹಾ ಯುದ್ಧವು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯಿತು.
ದ್ವಿತೀಯೇಽಹ್ನಿ ಸಮಾಯಾತೇ ಗಜಸೇನೋ ಮಹಾಬಲಃ ದಾಹಯಾಮಾಸ ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ತಾಲನಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಪಾಲಿತಮ್
ಎರಡನೇ ದಿನ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಗಜಸೇನನು, ತಾಳನ ಮತ್ತು ಇತರರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.
ಭಸ್ಮೀಭೂತಂ ಬಲಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಲನಃ ಶತ್ರುಸಮ್ಮುಖೇ
ತಾನು ನೇತೃತ್ವವಿದ್ದ ಪಡೆ ಬೂದಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತಾಳನನು ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ನಿಂತನು.
ಮೂರ್ಛಿತಂ ನೃಪಮಾಜ್ಞಾಯ ಸೂರ್ಯದ್ಯುತಿರುಪಾಯಯೌ
ರಾಜನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸೂರ್ಯದ್ಯುತಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ಶೂರೌ ದೇವೌ ಚಾಹ್ಲಾದಕೃಷ್ಣಕೌ
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶೂರರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಅಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಕ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದುಹೋದರು.
ಸುಬದ್ಧಂ ಭ್ರಾತರಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹಯಂ ಕಾಂತಾಮಲೋಽರುಹತ್ ಗೃಹೀತ್ವಾ ತಂ ಸ ಕೃಷ್ಣಾಂಶಂ ತಸ್ಯ ತೇಜಃ ಸಮಾಹರತ್
ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕೃಷ್ಣಾಂಶನು ಸುಂದರವಾದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು.
ಸಪ್ತಲಕ್ಷಬಲಂ ಸರ್ವಂ ವಹ್ನಿಭೂತಮಭೂತ್ತದಾ 3.3.16.
ಆಗ ಏಳು ಲಕ್ಷ ಸೇನೆಯೆಲ್ಲಾ ಬೆಂಕಿಯಂತಾಯಿತು.
ಗಜಸೇನಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಸೈನ್ಯಂ ತೈಶ್ಚ ಸರ್ವೈರ್ವಿನಾಶಿತಮ್ ।। ವಿಜಯಂ ನೃಪತಿಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಹರ್ಷಿತೋ ಗೇಹಮಾಯಯೌ
ಅವರು ಗಜಸೇನನ ಅರ್ಧ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು; ರಾಜನು ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
ವಹ್ನಿಭೂತಂ ಚ ಕೃಷ್ಣಾಂಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಹ್ಲಾದಃ ಸುದುಃಖಿತಃ
ಕೃಷ್ಣಾಂಶನು ಬೆಂಕಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಹ್ಲಾದನು ತುಂಬಾ ದುಃಖಪಡಿದನು.
ತದಾ ದೇವೀ ವಚಃ ಪ್ರಾಹ ವತ್ಸ ತೇ ಪುತ್ರ ಏವ ಚ
ಆಗ ದೇವಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: 'ಮಗನೇ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ಮಗನೇ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ವಚನೇ ದೇವ್ಯಾ ಇನ್ದುಲೋ ವಾಸವಾಜ್ಞಯಾ ವಡವಾಮೃತಮಾರುಹ್ಯ ಹಯಂ ತತ್ರ ಸಮಾಗತಃ
ದೇವಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ವಾಸವನು ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಇಂದುಲೋ ದೇವತೆ ವಡವಾಮೃತ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.
ತದಙ್ಗಾದುದ್ಧೃತಾ ವಾಹಾ ಮೇಘಾ ಇವ ಸಮನ್ತತಃ
ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಕುದುರೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಹರಡಿದವು.
ಶಮೀಭೂತೇ ತದಾ ವಹ್ನೌ ಸ್ವಮುಖಾತ್ಸಹಯೋ ಮುದಾ
ಆಗ ಬೆಂಕಿ ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.
ಜೀವಿತೇ ಸಪ್ತಲಕ್ಷೇ ತು ಶಮೀಭೂತೇ ಹಿ ಪಾವಕೇ
ಏಳು ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಶಾಂತವಾದಾಗ,
ಲಕ್ಷಂ ಸೈನ್ಯಂ ತು ಯೇ ಶಿಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇಽಪಿ ಭಯಾತುರಾಃ
ಉಳಿದ ಲಕ್ಷ ಸೇನಿಕರೆಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು.
ಕೇಚಿತ್ಸಂನ್ಯಾಸಿನೋ ಭೂತ್ವಾ ಕೇಚಿದ್ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ
ಕೆಲವರು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಾದರು, ಕೆಲವರು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾದರು.
ಬದ್ಧ್ವಾ ತಾನ್ಗಜಸೇನಾದೀಂಸ್ತ್ರೀಞ್ಛೂರಾನ್ಸ ಚ ತಾಲನಃ 3.3.16.
ತಾಳನನು ಗಜಸೇನ ಮತ್ತು ಇತರ ಶೂರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು.
ಬಲಖಾನಿಂ ಚ ನಿಷ್ಕಾಸ್ಯ ತಾಲನಸ್ತದನಂತರಮ್ ತಾನ್ವೀರಾಂಸ್ತಾಡಯಾಮಾಸ ವೇತಸೈಃ ಸ್ತಂಭಬಂಧನೈಃ
ಸೇನೆಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ತಾಳನನು ಆ ವೀರರನ್ನು ಬೆತ್ತಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದನು.
ಗಜಮುಕ್ತಾಜ್ಞಯಾ ವಿಪ್ರ ಸೇನಾಪತರಿರುದಾರಧೀಃ ಬಲಖಾನಿರ್ಹಯಾರೂಢೋ ಗಜಮುಕ್ತಾ ಚ ಮಂಡಪೇ
ಗಜಮುಖ್ತೆಯ ಆದೇಶದಿಂದ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಯುದ್ಧರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿದನು. ಗಜಮುಖ್ತೆಯೂ ಮಂದಪದಲ್ಲಿದ್ದಳು.
ಗಜಸೇನಸ್ತದಾ ದಿವ್ಯೈರ್ಭೋಜನೈಸ್ತಾನಭೋಜಯತ್ ಲಕ್ಷಶೂರಾನ್ಸ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಸ್ವಯಂ ರುದ್ರಪುರಂ ಯಯೌ
ಆಗ ಗಜಸೇನನು ದೇವತೆಯಂತೆ ರುಚಿಯಾದ ಭೋಜನವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿನ್ನಿಸಿದನು, ಲಕ್ಷ ಯೋಧರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಾನೇ ರುದ್ರಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ತೇ ರಾತ್ರೌ ಲೋಹದುರ್ಗೇಷು ಹ್ಯುಷಿತ್ವಾ ಯತ್ನತೋ ಬಲಾತ್ ದ್ವಾರಮುದ್ಘಾಟಯಾಶು ತ್ವಂ ನೋ ಚೇತ್ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಜಿಷ್ಯಸಿ
ಅವರು ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಉಳಿದರು. ಬಾಗಿಲು ಬೇಗ ತೆರೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಇತಿ ಸೇನಾಪತಿಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಕ್ಷಶೂರಾನ್ಸಮಾದಿಶತ್
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಲಕ್ಷ ಯೋಧರಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದನು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ತೇ ಶೂರಾಃ ಶತಘ್ನ್ಯಸ್ತೈಃ ಸುರೋಪಿತಾಃ
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ವೀರರು ಶತಘ್ನಿ ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು.
ಹತೇ ದಶಸಹಸ್ರೇ ತು ಕೃಷ್ಣಾಂಶೋ ಬಿಂದುಲಂ ಹಯಮ್
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಹತರಾದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನ ಭಾಗವಾದ ಬಿಂದುಳನು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿದನು.
ಹತಶೇಷಾ ಭಯಾರ್ತಾಶ್ಚ ಸಹಯಾಶೀತಿಸಮ್ಮಿತಾಃ
ಉಳಿದವರು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗಿದ್ದವರೊಡನೆ ಎಣಿಸಿದರೆ ಎಂಭತ್ತು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರು.
ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಯಾತುರೋ ರಾಜಾ ಸ್ವಸುತಾಭ್ಯಾಂ ಸಮನ್ವಿತಃ ಸ್ವಪಾಪಂ ಕ್ಷಾಲಯಾಮಾಸ ದತ್ತ್ವಾ ಕನ್ಯಾಂ ವಿಧಾನತಃ
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಯಭೀತನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದು, ವಿಧಿಯನುಸಾರ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಷೋಡಶೋಷ್ಟ್ರಾಣಿ ಸ್ವರ್ಣಾನಿ ಗೃಹೀತ್ವಾಹ್ಲಾದ ಏವ ಸಃ 3.3.16.
ಹದಿನಾರು ಒಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗೇಹಮಾಹ್ಲಾದೇ ದೇವೀ ಸ್ವರ್ಣವತೀ ಸ್ವಯಮ್
ಮನೆಗೆ ಸಂತೋಷ ಬಂದಾಗ, ರಾಣಿ ಸ್ವತಃ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.