ತಾರಕಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಭೂಪಾಲಾಃ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಸಂಯುತಾಃ
ತಾರಕನಂತೆ ಹಲವಾರು ರಾಜರು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.
ತಥಾವಿಧಾನ್ನೃಪಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೂಪಾನ್ಪಂಚಶತಾನ್ಬಲೀ
ಅಂತಹ ಐದು ನೂರು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜರನ್ನು ನೋಡಿ,
ಸರ್ವತೋ ವಧ್ಯಮಾನಂ ತಂ ಬಲಖಾನಿಂ ಸ ತಾರಕಃ
ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸೇನೆಯನ್ನು ತಾರಕನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದನು.
ಮಹೀರಾಜಸುತೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಖಡ್ಗಂ ತಥಾ ಗತಮ್
ರಾಜನ ಹಿರಿಯ ಮಗನು, ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ,
ಪರಾಜಿತೇ ನೃಪಬಲೇ ಬಲಖಾನಿರ್ಮಹಾಬಲಃ
ರಾಜನ ಸೇನೆ ಸೋಲಿದಾಗ, ಬಲಖಾನಿ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಾಂ ಗಚ್ಛಂತೀಂ ಸುತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗಜಸೇನೋ ಮಹೀಪತಿಃ
ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಜಸೇನ ಮಹಾರಾಜನು,
ಜಂಬುಕಘ್ನಂ ಮಹಾವೀರಂ ಮಾಯಯಾ ತಮಮೋಹಯತ್
ಜಂಬುಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮಹಾವೀರನನ್ನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು.
ನಿಗಡೈಸ್ತಂ ಬಬಂಧಾಶು ದೃಢೈರ್ಲೋಹಮಯೈ ರುಷಾ
ಕೋಪದಿಂದ, ಬಲವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದನು.
ಚಾಂಡಾಲಾಂಶ್ಚ ಸಮಾಹೂಯ ಕಠಿನಾಂಸ್ತತ್ರವಾಸಿನಃ 3.3.16.
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರೂರ ಚಂಡಾಳರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತೇ ರೌದ್ರಾಸ್ತಂ ಸಮಾಬಧ್ಯ ತಾಡಯಾಮಾಸುರೂಜ್ಜಿತಾಃ
ಆ ಕ್ರೂರರು ಅವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಡೆತಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತಸ್ತು ಚಂಡಾಲಾನ್ಬಲಖಾನಿರತಾಡಯತ್
ಆಮೇಲೆ ಬಲಖಾನಿ, ಚಂಡಾಳರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಮೃತೇ ಪಂಚಶತೇ ರೌದ್ರೇ ತಚ್ಛೇಷಾ ದುದ್ರುವುರ್ಭಯಾತ್
ಐದು ನೂರು ಕ್ರೂರರು ಸತ್ತಾಗ, ಉಳಿದವರು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋದರು.
ಸ ನೃಪಃ ಕಾರಣಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹಸ್ತಬದ್ಧೋ ಮಹಾಬಲೀ
ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ಭವಾನ್ಮಹಾಬಲೋ ವೀರ ಚಾಂಡಾಲೈರ್ಬಂಧನಂ ಗತಃ
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವೀರನೇ, ನೀನು ಚಂಡಾಳರಿಂದ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದೆ.
ಮತ್ಸುತಾ ಭವನೇ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ವಂ ಜೀವಿತಂ ಗತಃ ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಂ ವಾಕ್ಯಂ ತಂ ಪ್ರಶಸ್ಯ ತಥಾಕರೋತ್
ನನ್ನ ಮಗಳು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ; ನಿನ್ನ ಜೀವ ಉಳಿದಿರುವುದು ದೇವರ ದಯೆ. ಈ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡನು.
ಮಂಡಪೇ ವೇದಕರ್ಮಾಣಿ ವಿವಾಹಾರ್ಥಂ ಚಕಾರ ಸಃ
ಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ವೇದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ತದಾಜ್ಞಯಾ ಲಿಖಿತ್ವಾಸೌ ಗಜಸೇನೋಽಗ್ನಿಸೇವಕಃ
ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದಂತೆ, ಗಜಸೇನನು ಅಗ್ನಿಯ ಸೇವಕನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಮುಂದಾದನು.
ಬಲಖಾನೇರ್ವಿವಾಹೋಽತ್ರ ಭವಾನ್ಸೈನ್ಯಸಮನ್ವಿತಃ
ಇಲ್ಲಿ ಬಲಖಾನನ ವಿವಾಹವು ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು.
ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ನಿಶಿ ಜಾತಾಯಾಂ ಬಲಖಾನಿರ್ಮಹಾಬಲಃ 3.3.16.
ಹೀಗೆಂದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಲಖಾನ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು ಜನ್ಮತಾಳಿದನು.
ಗರಲಂ ತೇನ ಸಂಭುಕ್ತಂ ನ ಮಮಾರ ವರಾಚ್ಛುಭಾತ್ ಪುನರ್ಬಬಂಧ ನಿಗಡೈಸ್ತಾಡಯಾಮಾಸ ವೇತಸೈಃ
ಅವನು ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿದರೂ, ಶುಭವಾದ ವರದಿಂದ ಅವನು ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಬೆತ್ತಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು.
ವಿಷದೋಷಮಸೃಕ್ದ್ವಾರಾನ್ನಿಸ್ಸೃತಂ ಸರ್ವದೇಹತಃ
ವಿಷದ ಪ್ರಭಾವವು ಅವನ ದೇಹದ ರಕ್ತದ ಮೂಲಕ ಹೊರಬಂದಿತು.
ರಾಜನ್ಕಿಮೀದೃಶಂ ಜಾತಂ ತ್ವತ್ಸೈನ್ಯಂ ತಾಡನೇ ರತಮ್ ಯಾತನಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತದನೂದ್ವಾಹಿತೋ ಭವೇತ್
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸೇನೆಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ಏಕೆ? ಮೊದಲು ಅವನು ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಬಿಡಬೇಕು.
ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಸತಿ ಭೂಪಾಲೇ ಗಜಮುಕ್ತಾ ಸಮಾಗತಾ
ಇದನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಗಜಮುಖ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದಳು.
ನೃಪಃ ಪ್ರಾಹ ಸುತೇ ಶೀಘ್ರಂ ಯಾಹಿ ತ್ವಂ ನಿಜಮಂದಿರೇ
ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ, 'ನೀನು ಬೇಗನೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚೋ ಘೋರಂ ಬಲಖಾನಿರ್ಮಹಾಬಲಃ
ಈ ಭಯಾನಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬಲಖಾನ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ...
ಶೂರಾನ್ಪಂಚಶತಂ ತಂ ಚ ರುದ್ಧ್ವಾ ಶಸ್ತ್ರೈಃ ಸಮಂತತಃ
ಅವನು ಐನೂರು ಶೂರರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.
ಗಜಸೇನ ಸುತೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಸೂರ್ಯದ್ಯುತಿರುಪಾಗತಃ
ಗಜಸೇನನ ಹಿರಿಯ ಮಗನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದನು.
ತಥಾ ಗತಂ ಪತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗಜಮುಕ್ತಾ ಸುದುಃಖಿತಾ
ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡನು ಹೋದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಜಮುಖ್ತಾಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಯಿತು.
ಪತಿಂ ನಿಷ್ಕಾಸ್ಯ ರುದತೀ ವ್ಯಜನಂ ಪತಯೇ ದದೌ 3.3.16.
ಅವಳು ಅಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆದು, ಅವನಿಗೆ ವಾಳೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ವೀರಶ್ಚಾಹ್ಲಾದಃ ಸಪ್ತಲಕ್ಷಕೈಃ
ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಆಹ್ಲಾದ ಎಂಬ ವೀರನು ಏಳು ಲಕ್ಷ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದನು.