ಯೋಗಸ್ಥಾಪನದೇವಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನವರ್ಣನಮ್ ದೇವಾದಿಸಂಸ್ಥಾಪನಮಾ ಹುರತ್ರ ಯಾವನ್ನ ಸುಪ್ತೋ ಮಧುಸೂದನಶ್ಚ
ಯೋಗ, ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು, ಮಧುಸೂದನನು ನಿದ್ರಿಸದವರೆಗೆ, ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾರೇ ಭೃಗೋರ್ದೇವಗುರೋರ್ಬುಧಸ್ಯ ಸೋಮಸ್ಯ ಸರ್ವಾಃ ಶುಭದಾ ಭವಂತಿ
ಭೃಗು, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು, ಬುಧ ಮತ್ತು ಸೋಮನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಶುಭಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಶುದ್ಧಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಚ ತಥಾ ತೃತೀಯಾ ತ್ರಯೋದಶೀ ಚಾಪಿ ತಥೈವ ವಿಪ್ರಾಃ
ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರನೇ ಚಂದ್ರ ದಿನಗಳು ಕೂಡ ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.
ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಚ ಜಲಾಶಯಾದೇರೇತಾಃ ಪ್ರಶಸ್ತಾಸ್ತಿಥಯೋ ಭವಂತಿ
ಜೀವಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಅಥವಾ ಜಲಾಶಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಈ ದಿನಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿವೆ.
ಷಡಶೀತಿಲೋಕಾಪ್ಯಯನದ್ವಯೇನ ಯುಗಾದಿಕೇ ಪುಣ್ಯಾದಿನೇ ಶುಭೇ ಚ
ಎಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ ದಿನ, ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸುಚಾರು ಈಷತ್ಪ್ರವಣೇ ಚ ದೇಶೇ ಸುವರ್ತುಲಃ ಷೋಡಶಹಸ್ತಮಂಡಪಃ
ಸುಂದರವಾದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಜಾರಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ಹದಿನಾರು ಕೈ ಉದ್ದದ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ಪೂರ್ವಾದಿದ್ವಾರೇಷು ಚತುಷ್ಟಯೇಷು ಪ್ಲಕ್ಷಾದಿಭಿಸ್ತೋರಣಕೈಃ ಸುರೇಶಃ
ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನು ಪ್ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಮರಗಳಿಂದ ತೋರಣಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಬೇಕು.
ಊರ್ಧ್ವೇ ಚ ಹಸ್ತಾನಮಿತಾನಿ ಯಾನಿ ವಿಚಿತ್ರಮಾಲ್ಯಾಂಬರಭೂಷಿತಾನಿ
ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹೂಮಾಲೆ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕೈಗಳು ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು.
ಸರ್ವತ್ರ ಯಾಗೇಪಿ ಹಿ ಮಂಡಪಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾ ಧ್ವಜಾ ದಿಕ್ಷು ವಿದಿಕ್ಷು ಶುಭ್ರಾಃ
ಪ್ರತಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ಮಂಡಪದ ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಳೆಯುವ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
ಧ್ವಜಾಶ್ಚ ಯಸ್ಮಿನ್ದಶಹಸ್ತಸಮ್ಮಿತಾಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಪತಾಕಾ ಅಪಿ ಪಞ್ಚಹಸ್ತಾಃ 2.2.18.
ಆ ಧ್ವಜಗಳು ಹತ್ತು ಕೈಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಾಕಿಗಳು ಐದು ಕೈಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು.
ದ್ವಾರೇ ಚ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ನಿರೂಪಿತಾ ವಾ ರಂಭಾ ಸುಪುಷ್ಪಾ ಸುಖಶಾಡ್ವಲಾಶ್ಚ
ಆ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೂವಿರುವ ರಂಭಾ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸುಖಕರವಾದ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು.
ಮುಂಜೋದ್ಭವೈರ್ಬರ್ಹಿಸಮುದ್ಭವೈರ್ವಾ ಸುರಂಜಿತಶ್ಚೇತ್ತ್ರಿತಪದ್ಮಪಲ್ಲವೈಃ
ಮಂಜು ಹುಲ್ಲು, ದರ್ಭ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ತ್ರಿಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೂವಿನ ತಾವರೆ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ವೇದಿಸ್ತಥಾ ಮಂಡಪ ಮಧ್ಯಭಾಗೇ ಕಾರ್ಯಾ ಚ ಕೋಣೇಸ್ಥಿತುಷಾದಿಹೀನಾ
ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಡಪದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿರಬಾರದು.
ವೇದ್ಯಾಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ದಶಾಂಗುಲಾನಿ ಐಶಾನ್ಯತ ಸ್ತ್ರೀಣಿ ತಥಾ ಪರಾಣಿ
ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಹತ್ತು ಬೆರಳಷ್ಟು ದೂರ ಬಿಟ್ಟು, ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂರು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು.
ಪ್ರಾಸಾದೇ ಚ ತಡಾಗೇ ಚ ಮಹಾರಾಮೇ ತಥೈವ ಚ
ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ತೋಟದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ,
ಕುಂಡಂ ಚಾಪಿ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಯಥಾಭ್ಯನ್ತರಮೇಖಲಮ್
ಒಬ್ಬನು ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ಕೂಡ ಅದರೊಳಗಿನ ಗಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ಕುಂಡಾನಿ ಕುರ್ಯಾನ್ನವ ಕುಂಡಪಕ್ಷೇ ವೇದ್ಯಾಸ್ತಥೋಚ್ಚೈರವಿದಿಕ್ಷು ಚೈವ। ಸರ್ವಾಣಿ ಸರ್ವತ್ರ ಚ ಮೇಖಲಾನಿ ಷಡಸ್ರಪಂಚಾಸ್ರಸಮೇಖಲಾನಿ
ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲೂ ಒಂಬತ್ತು ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳನ್ನು, ವೇದಿಕೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಎತ್ತಿದಂತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗಡಿಯು ಆರುಮುಖ ಅಥವಾ ಐದುಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು.
ಅಷ್ಟಾಸ್ರಜಾನ್ಯಬ್ಜತ್ರಿಕೋಣಕಾನಿ ತಥಾರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರಂ ಚತುರಸ್ರಕಂ ಚ
ಅಷ್ಟಮುಖ, ತಾವರೆ ಆಕಾರದ, ತ್ರಿಕೋಣ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಕೋಣ ರೂಪಗಳು ಇರಬೇಕು.
ಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಾಚ್ಛಾದಿತಪೂರ್ಣಪಾಥಾಃ ಸವೃತ್ತಪತ್ರಶ್ಚ ಸುವರ್ಣಗರ್ಭಃ
ಪಾತ್ರೆಗಳು ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು, ಅವು ತುಂಬಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಚಿನ್ನ ಇರಬೇಕು.
ದೇವಗ್ರಹಪೂಜಾವಿಧಾನವರ್ಣನಮ್ ಯಜಮಾನಸ್ತಥಾ ನಿತ್ಯಂ ಕರ್ಮ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾವಿಧಿ
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಜಮಾನನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ನಂತರ,
ಪಂಚ ದೇವಾನ್ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ತಥಾ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರಂ ಹರಿಮ್
ಅವನು ಐದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ಪುಣ್ಯದೇಶೇ ತು ಫಲಂ ಗೋತ್ರಶ್ಚ ವೈ ಯಮಃ
ಈ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಫಲ ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ಯಮನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯಥಾಯಥಾ ಸ್ವತನ್ತ್ರೋಕ್ತಂ ಪುಣ್ಯಾ ರಣ್ಯಾಭಿಧಾಯಕಮ್
ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪುಣ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯಥಾಯಥಾ ಚ ಕಲ್ಪೋಕ್ತಂ ಯಥಾಕುಣ್ಡಂ ವಿಧಾನತಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಕಲ್ಪಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಅಗ್ನಿಕುಂಡ ಮತ್ತು ವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯಬೇಕು.
ಜಲಾಶಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಚ ಕರಿಷ್ಯೇ ವಿಧಿವದ್ದ್ವಿಜಾಃ
ದ್ವಿಜರೆ, ನಾನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಒಂದು ನೀರಿನ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಮಾತೃಯಾಗಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಮಾಪಯೇತ್
ಮಾತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಭೇರ್ಯಾದಿಘೋಷೇಣ ಸುಮಂಗಲೇನ ಪದ್ಯಂ ಲಿಖೇದತ್ರ ಸಷೋಡಶಾಕ್ಷರಮ್
ಶುಭವಾದ ಡೊಳ್ಳು ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಪದ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.
ಬ್ರಹ್ಮೇಶಾನ್ವರಯೇತ್ಸರ್ವಾನಾಚಾರ್ಯಂ ತು ವಿಶೇಷತಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.
ನಾನಾರತ್ನೈಶ್ಚ ವಸ್ತ್ರೈಶ್ಚ ಆಚಾರ್ಯಂ ವರಯೇದ್ಬುಧಃ 2.2.19.
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಯಥಾಮಾನಂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಯಥಾಭಿವೃಣುಯಾದ್ಬುಧಃ
ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.