ತತ್ರೈವ ಜಿಹ್ವಾಸ್ತ್ರಿವಿಧಾ ಧ್ಯಾಯೇನ್ಮಂತ್ರಪುರಃಸರಾಃ
ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ವಿಧದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.
ತ್ವಮಾದಿಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವತಾರಕಃ
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವವನು ನೀನೇ.
ದದ್ಯಾದಾಸನಮೇತೇನ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛತ್ರಯೇಣ ತು 2.1.16.
ಈ ಹೂಗುಚ್ಛದಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ವೈಶ್ವಾನರ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ನಮಸ್ತೇ ಹವ್ಯವಾಹನ
ವೈಶ್ವಾನರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹವ್ಯವಾಹನ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮಸ್ತೇ ಭಗವನ್ದೇವ ಆಪೋನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕ
ಭವಂತ ದೇವ, ನೀನು ಜಲರೂಪನೂ ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಾರಾಯಣಪರಂ ಧಾಮ ಜ್ಯೋತೀರೂಪ ಸನಾತನ
ನಾರಾಯಣನ ಪರಮ ಧಾಮ, ಜ್ಯೋತಿರೂಪ, ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವರೂಪ.
ಜಗದಾದಿತ್ಯರೂಪೇಣ ಪ್ರಕಾಶಯತಿ ಯಃ ಸದಾ
ಯಾರು ಸದಾ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೋ.
ಧನಂಜಯ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶನ
ಧನಂಜಯ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಹುತಾಶನ ಮಹಾಬಾಹೋ ದೇವದೇವ ಸನಾತನ
ಹುತಾಶನ, ಮಹಾಬಾಹು, ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ಶಾಶ್ವತಸ್ವರೂಪ.
ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಜ್ಯೋತೀರೂಪಸ್ತ್ವಮನಾದಿನಿಧನಾಚ್ಯುತ
ನೀನು ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಜ್ಯೋತಿ, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದವನು.
ದೇವೀದೇವಾ ಮುದಂ ಯಾಂತಿ ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ಸಮಾಗಮಾತ್
ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇರುವುದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯರು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
ತ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಗತಿರೀಶ್ವರ
ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು, ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಈಶ್ವರ.
ದೇವತಾನಾಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಸುಖಮೇಕಂ ಸನಾತನಮ್ 2.1.16.
ನೀನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಏಕೈಕ ಸುಖ.
ತ್ವಮೇಕಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಸ್ಥಾವರೇಷು ಚರೇಷು ಚ
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಚರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು.
ನಮೋಽಸ್ತು ಯಜ್ಞಪತಯೇ ಪ್ರಭವೇ ಜಾತವೇದಸೇ
ಯಜ್ಞದೇವರಿಗೂ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ಜಾತವೇದಸಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಹುತಾಶನ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ನಮಸ್ತೇ ರುಕ್ಮವಾಹನ
ಹುತಾಶನನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಚಿನ್ನದ ಕಿರಣಗಳಿರುವವನೇ, ನಿನಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಇತ್ಯನೇನ ತು ಮನ್ತ್ರೇಣ ದದ್ಯಾದ್ದಿವ್ಯೇಽಪ್ಯಧೀತಕಮ್
ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ದೈವಿಕ ಪಠಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಅಗ್ನಿವರ್ಣನಮ್ ಯಥಾವೇದಾನುಸಾರೇಣ ಯಥಾಗ್ರಹಣ ಯೋಜನಮ್
ಅಗ್ನಿಯ ವರ್ಣನೆ: ವೇದದಂತೆ, ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
ಶತಾರ್ಧೇ ವಹ್ನಿರುದ್ದಿಷ್ಟಃ ಶತಾರ್ಧೇ ಕಾಶ್ಯಪಃ ಸ್ಮೃತಃ
ನೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ನೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಯಪನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಹಸ್ರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನಾಮ ಅಯುತೇ ಹರಿರುಚ್ಯತೇ
ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿದೆ.
ವರುಣಃ ಶಾಂತಿಕೇ ಜ್ಞೇಯೋ ಮಾರಣೇ ಹ್ಯರುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವರుణನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ನಾಶ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರುಣನನ್ನು ನೆನಪಿಸಬೇಕು.
ಲೋಹಿತಶ್ಚಾನ್ನಯಜ್ಞೇ ಯೋ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪ್ರತ್ಯನುಕ್ರಮಾತ್
ಅನ್ನಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವನು, ಗ್ರಹಗಳ ಕ್ರಮದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವಾಸ್ತುಯಾಗೇ ಮಂಡಪೇ ಚಾಪಿ ಪದ್ಮಕೇ
ವಾಸ್ತುಯಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದವನು, ಮಂಡಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪದ್ಮಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವನು.
ಗೋದಾನೇ ಚ ಭವೇದ್ರುದ್ರಃ ಕನ್ಯಾದಾನೇ ತು ಗೋಽಜಕಃ
ಹಸುವಿನ ದಾನದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನಾಗಿ, ಕನ್ಯಾದಾನದಲ್ಲಿ ಗೋ'ಜಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗೇ ಭವೇತ್ಸೂರ್ಯೋಽವಸಾನಾಂತೇ ರವಿಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಎಮ್ಮೆ ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಾಗಿ, ವಿಧಿಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರವಿಯೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
ತ್ರಾಸನೇ ಚ ಭವೇತ್ಕಾಲಃ ಕ್ರವ್ಯಾದಃ ಶರದಾಹನೇ
ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾಲನಾಗಿ, ಶವದ ಹವನದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಗರ್ಭಾಧಾನೇ ಚ ಮರುತಃ ಸೀಮಂತೇ ಪಿಂಗಲಃ ಸ್ಮೃತಃ 2.1.17.
ಗರ್ಭಾಧಾನದಲ್ಲಿ ಮರುತ್ಗಳು, ಸೀಮಂತದಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಳನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನಾಮಸಂಸ್ಥಾಪನೇ ಚೈವಮುಪನ್ಯಸ್ತೇ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಹೆಸರಿಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಉಪನಯನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವನು.
ಷಡಾನನಶ್ಚ ಚೂಡಾಯಾಂ ವ್ರತಾದೇಶೇ ಸಮುದ್ಭವಃ
ಚೂಡಾಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಷಡಾನನ, ವ್ರತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ಭವನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉದರೇ ಜಠರಾಗ್ನಿಶ್ಚ ಸಮುದ್ರೇ ವಡವಾನಲಃ
ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಠರಾಗ್ನಿಯಾಗಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಡವಾನಲನಾಗಿ ಇರುವನು.