ಪಿತುರೂರ್ಧ್ವಂ ಕುಲಂ ವಿಂಶಂ ಮಾತುರೂರ್ಧ್ವ ಕುಲಂ ತಥಾ
ತಂದೆಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ತಲೆಮಾರು, ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ತಲೆಮಾರು.
ಪಂಚ ವೈ ಮಾತೃತಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪಿತುರ್ಮಾತಾಮಹೇ ಕುಲೇ
ಮಾತೆಯ ಕಡೆಗೂ, ತಂದೆಯ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಐದು ತಲೆಮಾರು.
ಗುರೋಃ ಪಿತೃಕುಲೇ ಪಂಚ ತಸ್ಯ ಮಾತೃಕುಲೇ ತಥಾ
ಗುರುವಿನ ತಂದೆಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಐದು, ಅವನ ತಾಯಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಐದು.
ರಾಜ್ಞೋ ಮಾತಾಮಹಕುಲೇ ಪಂಚ ಚೈವ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ
ರಾಜನ ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಐದು ತಲೆಮಾರು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಆತ್ಮನಾ ಸಹ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ ಉದ್ಧಾರಃ ಸಂಮತಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಸ್ವಯಂ ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಕ್ಷಣೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮುದ್ಧರೇತ್ಕುಲಶತಂ ಶೃಣು ವಿಂಶಕುಲಂ ದ್ವಿಜ
ನೂರು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬಹುದು, ಕೇಳಿರಿ ದ್ವಿಜರೆ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ.
ಮಾತುರ್ಮಾತಾಮಹಸ್ಯೈವ ಜಾತಿಂ ದ್ವಂದ್ವಮುದಾಹೃತಮ್
ತಾಯಿಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ತಾತನ ವಂಶವನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪರಪಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈಕಂ ಸ್ಯಾದೇಕವಿಂಶಂ ಕುಲಂ ಕ್ರಮಾತ್
ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ, ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕುಟುಂಬಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾನೀಯೇನ ವಿನಾ ವೃತ್ತಿರ್ಲೋಕೇ ನಾಸ್ತೀತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್
ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಜೀವನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತಾವತ್ಕಾಲಂ ವಸೇತ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಚಾನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಮಾಪ್ನುಯಾತ್ 2.1.9.
ಆ ಅವಧಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಯುತಂ ಯದ್ವೈ ತತ್ತೋಯಂ ತು ವಿನಿಂದತಮ್
ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ತಸ್ಮಾದ್ದಶಗುಣಂ ಕುಂಡೇ ತಸ್ಮಾದ್ದಶಗುಣಂ ಹ್ರದೇ
ಆದಕಾರಣ, ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸುಸ್ಥಿತಂ ದುಃಸ್ಥಿತಂ ವಾಪಿ ಶಿವಲಿಂಗಂ ನ ಚಾಲಯೇತ್
ಶಿವಲಿಂಗವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಇರದಿರಲಿ, ಅದನ್ನು ಕದಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಉಚ್ಛನ್ನಗರಗ್ರಾಮೇ ಸ್ಥಾನತ್ಯಾಗೇ ಚ ವಿಪ್ಲವೇ
ಭಂಗವಾದ ನಗರ ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ—
ಕೇಶವಂ ಹರಿವೃಕ್ಷಂ ಚ ಮಧೂಕಂ ಕಿಂಶುಕಂ ತಥಾ
ಕೇಶವ, ಹರಿವೃಕ್ಷ, ಮಧೂಕ, ಮತ್ತು ಕಿಂಶುಕ—
ದೇವಾಲಯಸ್ಯ ಪುರತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪುಷ್ಕರಿಣೀ ದ್ವಿಜಾಃ
ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ಒಂದು ಕೆರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ದೇವಾಥೇಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾರ್ಥೇ ಚ ಮುಖಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚ ಸರ್ವತಃ
ದೇವರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಮುಖವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಯಾಮ್ಯೇ ಸ್ವಾರ್ಥಂ ನ ಕುರ್ವೀತ ಕೋಣೇ ತು ನರಕಂ ಭವೇತ್
ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು; ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ನರಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕುರ್ಯಾದ್ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವೇ ತು ಅರ್ಕಹಸ್ತಪ್ರಮಾಣತಃ 2.1.9.
ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕೈಯಷ್ಟು ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ತೃಪ್ಯೇ ಹಸ್ತಂ ನಲಿನ್ಯಾದಾವತೋ ಹೀನಂ ನ ಕಾರಯೇತ್
ಕಮಲದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿ; ಅದು ಕಡಿಮೆ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಹೀನೇ ಹೀನತರಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಧಸ್ತಮಾನೇನ ಹ್ರಾಸಯೇತ್ ಮಾನಸ್ತಥಾ ಷೋಡಶಹಸ್ತಸಮ್ಮಿತೋ ರತ್ನಾತ್ಸಗಣ್ಡೀಯುಗಕಾಮಯೋಜಿತೈಃ
ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಕೈಯಷ್ಟು ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ, ಹದಿನಾರು ಕೈಗಳಷ್ಟು ಅಳತೆ, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಡಿಯುಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಆನಾಹಭಗ್ನೇ ಚ ಭವೇಚ್ಚ ತಸ್ಯ ವಿಂಶಾಂ ಗುಲೋ ದ್ವಿಗುಣೋ ಮಧ್ಯಗಶ್ಚ
ಅದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮುರಿದುಹೋದರೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.
ಏವಂವಿಧಶ್ಚೈವ ತಡಾಗಯೂಪೋ ಮಧ್ಯೇ ತಥಾ ಷೋಡಶಹಸ್ತಸಂಮಿತಃ
ಹೀಗೆ, ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಮೊಳದಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಯೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
ಆರಾಮಯೋಗೇಽಪ್ಯಥ ಮಣ್ಡಪೇ ಚ ಕಾರ್ಯಶ್ಚತುರ್ಹಸ್ತಮಿತೋಽಥ ಯೂಪಃ ಹಸ್ತದ್ವಯಂ ಪ್ರಾಪಿತವ್ಯಂ ತಡಾಗೇ ಹಸ್ತಃ ಸಾರ್ಧಃ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾಂ ಪ್ರರೋಪಃ
ತೋಟ ಅಥವಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮೊಳದಷ್ಟು ಯೂಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೊಳದಷ್ಟು, ಮತ್ತು ಹಸಿರುಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೊಳದಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಅರ್ಧವನ್ನು ನೆಡಬೇಕು.
ಪ್ರಾದೇಶಂ ವೈ ಹಸ್ತಮಾನಂ ಕೂಪಯೂಪಸ್ಯ ರೋಪತಃ
ಬಾವಿಗೆ ಯೂಪವನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಷ್ಟು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ನೆಡಬೇಕು.
ತಡಾಗೇ ಚಾಪಿ ಆರಾಮೇ ಸ್ಥಾಪಯೇಚ್ಚ ಜಲೋಪರಿ ವಾಪ್ಯಾಂ ಗರ್ತೇ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾಂ ಪ್ರಕುರ್ಯಾಜ್ಜಲಸಂಮಿತಮ್
ಕೆರೆ ಅಥವಾ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಯೂಪವನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಹೊಂಡ, ಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರುಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಯಾವತ್ಪ್ರತೋಲೀಗತರೇಣುಸಂಗಸಂಖ್ಯಾಗಣೋ ನೋ ಜರತಾಮುಪೈತಿ
ಮಹಾರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಮರಳಿನ ಕಣಗಳೆಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತವೆಯೋ, ಅಷ್ಟುವರೆಗೆ ಅದು ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಿಂ ವಾ ವಾಚ್ಯಃ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾ ಪ್ರಭಾವಃ ಕರ್ತಾ ಯಃ ಸ್ಯಾದ್ವಾರುಣೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾತ್
ಹಸಿರುಹೊಂಡದ ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕೆ? ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವನು ವಾರುಣನಂತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಬಂದವನಾದರೆ ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗದು.
ಲಕ್ಷೈಕಮಾರಾಮಮಯೋತ್ತಮಃ ಸ್ಯಾನ್ಮಧ್ಯಂ ತದರ್ಧಂ ಚ ಕನಿಷ್ಠಮಾನಮ್ ವಿನಾರ್ಜುನೈರ್ಬದರೈಃ ಶೈಲುಕೈಶ್ಚ ಹೀನಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛಾನಲೈಃ ಪಾತಿಲೈಶ್ಚ ।। 2.1.9.
ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಮರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೋಟವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ; ಅದರ ಅರ್ಧವು ಮಧ್ಯಮ, ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧವು ಕನಿಷ್ಠ. ಅರ್ಜುನ, ಬದರಿ, ಶೈಲುಕ ಮರಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾನಲ ಮತ್ತು ಪಾಟಿಲ ಮರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಪೂರ್ಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪೂರ್ತನಿರ್ಣಯವರ್ಣನಮ್ ದಶಹಸ್ತೇನ ದಣ್ಡೇನ ಪಞ್ಚಹಸ್ತೇನ ವಾ ಪುನಃ
ಪುನ್ಯಕಾರ್ಯಗಳ ನಿರ್ಧಾರ: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ಮೊಳ ಅಥವಾ ಐದು ಮೊಳದ ದಂಡದಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು.