ಮಾಸಮೇಕಂ ಖರೇ ಕಾಕೇ ಸ್ಥಾನತ್ಯಾಗಾನ್ನ ಕುತ್ರಚಿತ್
ಕತ್ತೆಗೆ ಅಥವಾ ಕಾಗೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.
ತ್ರಿರಾತ್ರಮಪಿ ಮಾರ್ಜಾರೇ ನಕುಲೇ ಮೂಷಕೇ ಖರೇ
ಬೆಕ್ಕು, ಮುಂಗುಸಿ, ಇಲಿ ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಗೆ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಧ್ಯಾಪಯೇದ್ಗುರೋಃ ಪುತ್ರಂ ಜ್ಞಾನಿನಂ ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಶುಚಿಮ್
ಗುರು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧನಾದವನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬೇಕು.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಾಧ್ಯಾಪಯೇದೇಭ್ಯಃ ಶಠಂ ಪಾಪಹರಂ ದ್ವಿಷಮ್ 2.1.8.
ಆ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಮೋಸಗಾರ, ಪಾಪಿ ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬಾರದು.
ನಿರರ್ಥಕಂ ಮಂಥರಂ ಚ ವಿಶುಶ್ರೂಷುಮಯಾಜಕಮ್
ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ, ಆಲಸ್ಯವಿರುವ, ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಬಾರದು.
ನಿಂದಕಂ ಚಾವಿಧಿಜ್ಞಂ ಚ ದೂರತಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್
ನಿಂದಿಸುವವರನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯದವರನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು.
ವಿದ್ಯಯಾ ಸಹ ಮರ್ತವ್ಯಂ ನ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ಪೃಥಗ್ಜನೇ
ವಿದ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಅನ್ಯರಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು.
ಮಾ ದದ್ಯಾದ್ಭಕ್ತಿಹೀನಾಯ ದುರ್ಜನಾಯ ದುರಾತ್ಮನೇ
ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು.
ಸಾರ್ಥಕಾಯ ವಿಧಿಜ್ಞಾಯ ಸಾಧವೇ ದೇಹಿ ಸತ್ತಮ
ಅರ್ಹನಾದ, ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದ, ಸದ್ಗುಣವಂತನಾದವನು ಇದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ನೀಡು, ಒಳ್ಳೆಯವನೇ.
ತಯೋರೇಕತರೋ ಗಚ್ಛೇದಚಿರೇಣ ಯಮಕ್ಷಯಮ್
ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲೊಬ್ಬನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಯಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಯಾತಿ ನರಕಂ ಘೋರಂ ವಿದ್ಯಾವರ್ಜ್ಯಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ
ಯಾರು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಭಯಾನಕ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ವಿದ್ಯಾಹೀನನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಾನಮಾದೌ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಥ ತತೋಽಧೀಯೀತ ಸುವ್ರತಃ
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಸದಾಚಾರಿ ಶಿಷ್ಯನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಚೂತಭೋಗಸಮಭ್ಯಾಸಾದ್ದರಿದ್ರಶ್ಚಾಭಿಜಾಯತೇ
ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಬಡತನ ಬರುತ್ತದೆ.
ನಿಧಿಭಾಗಸಮಭ್ಯಾಸಾಜ್ಜಾಯತೇ ನಾರಕೇ ಕುಲೇ 2.1.8.
ಧನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ನರಕದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವದು.
ಮ್ಲೇಚ್ಛೋಕ್ತಾನಿ ಮಹಿಮ್ನಾನಿ ನಾಭ್ಯಸೇದ್ದೂರತಸ್ತ್ಯಜೇತ್
ವಿದೇಶಿಗಳ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನೂ ಅವರ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದೆ, ದೂರವಿಟ್ಟು ಬಿಡಬೇಕು.
ಪ್ರವರ್ತಯಿತ್ವಾ ಸ ಗುರುರ್ಭವೇಜ್ಜಾನಪ್ರದಃ ಪಿತಾ
ಯಾರು ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಗುರು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ತಂದೆಯಂತೆ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
ನಿಗಮಾನಾಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಣಾಂ ವೇದಾನಾಂ ನಾಟಕಸ್ಯ ಚ
ವೇದಗಳು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ,
ವೇದಾನಾಂ ಧರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪುರಾಣಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ
ವೇದಗಳು, ಧರ್ಭಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ,
ಭಾಗಾವಸಾನೇ ಕಥಿತಃ ಪುರಾಣಾಧ್ಯಾಯ ಏವ ಚ
ಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಪುರಾಣ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವ್ಯವಹಾರಶ್ಚಾರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಮಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ
ವ್ಯವಹಾರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ,
ತತ್ಸಂಗ್ರಹೇಪಿ ಕವಿನಾ ನಿಯೋಕ್ತವ್ಯಃ ಸ ಏವ ಹಿ
ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅವನನ್ನೇ ನೇಮಿಸಬೇಕು.
ತತ್ತದಕ್ಷರಸಖ್ಯಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾನ್ನ ತಚ್ಚ್ಯುತಿಃ
ಆಕ್ಷರಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಪತನವಾಗದು.
ಮೋಹಾತ್ಕೃತ್ವಾ ಹೋಮಧೇನುಂ ದತ್ತ್ವಾ ಶುದ್ಧಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಮೋಹದಿಂದ ಹೋಮದ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲೌ ಯಃ ಸಂಗ್ರಹಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಸುಪ್ತೇ ಚೈವ ಕೇಶವೇ ।। 2.1.8.
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೇಶವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ—
ಯಾವತ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ಲೋಕಸ್ತಾವತ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಮಹೀಯತೇ
ಈ ಲೋಕ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಾತಃಕಾಲೇ ನ ಕುರ್ವೀತ್ ತಥಾ ಮಧ್ಯಂದಿನೇ ದ್ವಿಜಾಃ
ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ದ್ವಿಜರೆ.
ಮಲಮಾಸೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಸನ್ಧ್ಯಯೋಶ್ಚ ವಿವರ್ಜನೇ
ಮಲ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದಾಗ,
ಪೂತಂ ಸ್ಯಾತ್ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ವಿಪ್ರಾಶ್ಚತುಃ ಪಂಚಾಕ್ಷರೇಣ ವಾ
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಜಪದಿಂದಲೂ.
ಮಾಯಾವಿಭವವಿನ್ಯಸ್ತೇ ಮಹಾಪಾಪಕಲೇವರೇ
ಮಾಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳು ನೆಲೆಸಿದಾಗ,
ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವಾ ನಿಂದಿತೋ ವಾಪಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛೋ ಯಾತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್ ಸ ಗರ್ದಭೀಂ ಖರೀಂ ಯೋನಿಂ ಪ್ರವಿಶೇನ್ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಹೆಂಗಸರು ಅಥವಾ ನಿಂದಿತನಪಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟವರು ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿಗರು, ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಗದೆಯ ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.