ಅನಭಿವಾದಿನಾಂ ವಿಪ್ರೇ ದ್ವೇಷಾದಶ್ರದ್ಧಯಾಪಿ ಚ । 2.1.5.
ಯಾರಾದರೂ spite ಅಥವಾ shraddhe ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ,
ಆಯುರ್ವೃದ್ಧಿರ್ಯಶೋರ್ವೃದ್ಧಿರ್ವೃದ್ಧಿರ್ವಿದ್ಯಾಧನಸ್ಯ ಚ
ಅವನ ಆಯುಷ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಧನ ಎಲ್ಲವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನ ವಿಪ್ರಪಾದೋದಕಕರ್ದಮಾನಿ ನ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರತಿಗರ್ಜಿತಾನಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕಾಲಿನ ಕೆಸರಿನ ನೀರಿಗೂ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಘನಧ್ವನಿಗೂ,
ಷದ್ವಿಂಶತಿದೋಷಮಾಹುರ್ನರಾ ನರಕಭೀರವಃ
ನರಕವನ್ನು ಭಯಪಡುವವರು, ಮಾನವರಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಪಿತೃಲೋಕೇ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ
ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪಿತೃಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅನ್ಯಥಾ ನ ವಸೇದ್ವಾಸಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ತೇಯೀ ನ ಪಾಲಯೇತ್
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಳ್ಳನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಾರದು.
ಪಾಪಿಷ್ಠೋ ನಷ್ಟಕಷ್ಟೌ ಚ ರುಷ್ಟೋ ದುಷ್ಟಶ್ಚ ಮುಕ್ತಕಃ
ಅತಿಪಾಪಿ, ನಷ್ಟನಾದವನು, ದುಃಖಿತನು, ಕೋಪಗೊಂಡವನು, ದುಷ್ಟನು ಮತ್ತು ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವನು,
ಚಣ್ಡಃ ಖಣ್ಡಶ್ಚ ವಕ್ತಾ ಚ ದತ್ತಸ್ಯಾಪಹರಸ್ತಥಾ
ಹಿಂಸಕನು, ಭಂಗಗೊಂಡವನು, ಮಾತಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮರಳಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು,
ಮಲೀಮಸಶ್ಚ ತೇ ದೋಷಾಃ ಷಡ್ವಿಂಶತಿರಮೀ ಮತಾಃ
ಮಲಿನನು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ದೋಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶೃಣುಧ್ವಂ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲಾಃ ಶಾಸ್ತ್ರೇಸ್ಮಿನ್ಬ್ರುವತಃ ಕ್ರಮಾತ್
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಾನು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಪಶುಶ್ಚತುರ್ವಿಧಶ್ಚೈವ ಕೃಪಣೋಪಿ ಹಿ ವೈ ದ್ವಿಧಾ 2.1.5.
ಮೃಗಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿವೆ, ಕೃಪಣನು ಎರಡು ರೀತಿಯವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಕಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಧಾ ಜ್ಞೇಯೋ ರುಷ್ಟೋಪಿ ಸ್ಯಾದ್ದ್ವಿಧಾ ದ್ದ್ವಿಜಾಃ ।। ದುಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾತ್ಷಡ್ವಿಧೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಪುಷ್ಟಶ್ಚೈವ ಭವೇದ್ದ್ವಿಧಾ
ಕಠಿಣನು ಐದು ವಿಧವಾಗಿರುವನು, ಕೋಪಿಯು ಎರಡು ರೀತಿಯವನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ದುಷ್ಟನು ಆರು ವಿಧವಾಗಿರುವನು, ಪೋಷಿತನು ಎರಡು ರೀತಿಯವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹೃಷ್ಟಶ್ಚಾಷ್ಟವಿಧಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕುಣ್ಠಶ್ಚೈವ ತ್ರಿಧೋದಿತಃ
ಹರ್ಷಿತನು ಎಂಟು ವಿಧವಾಗಿರುವನು, ಮೂಢನು ಮೂರು ರೀತಿಯವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ದ್ವೌ ಚಣ್ಡೌ ಚಪಲಶ್ಚೈಕಾವಣ್ಡಚಣ್ಡೋ ದ್ವಿಗುರ್ಭವೇತ್
ದುರಾತ್ಮರು ಇಬ್ಬರು ಇದ್ದಾರೆ, ಚಂಚಲನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದಾನೆ, ಕುರುಡು ಕೋಪಿಯು ಇಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ವಾಚಾಲಶ್ಚ ಕದರ್ಯಶ್ಚ ಕ್ರಮಾತ್ತ್ರಿಭಿರುದಾಹೃತಃ
ಬೇಸರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾತನಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಕೃಪಣನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ದ್ವಾವೇಕೌ ಚತುರಶ್ಚೈವ ಸ್ತೇಯೀ ಚೈಕವಿಧೋ ಭವೇತ್
ಎರಡು ಜನ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನಾಲ್ಕು ಜನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯವರು, ಕಳ್ಳನು ಒಂದೇ ವಿಧವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸಮ್ಯಗ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಜ್ಞಾನಂ ನರೋ ದೇವತ್ವಮಾಪ್ನುಯಾತ್
ಯಾರು ಸರಿಯಾದ ವಿವೇಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೋ ಅವನು ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಉಚ್ಚಾಸನಂ ಗುರೋರಗ್ರೇ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಂ ಕರೋತಿ ಯಃ
ಯಾರು ಗುರುಗಿಂತ ಎತ್ತರದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೋ—
ನಿಮಜ್ಜ್ಯ ತೀರ್ಥೇ ವಿಧಿವದ್ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮೇಣ ವರ್ತಯನ್
ಯಾರು ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಲೋಕದ ಆಚರಣೆ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ—
ವಾಚೈವ ಮಧುರಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾ ಹೃದಿ ಹಾಲಾಹಲಂ ವಿಷಮ್
ಮಾತು ಮಧುರವಾಗಿಯೂ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೂ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷದಂತೆ ವಿಷವಿರುತ್ತದೆ.
ಮೋಕ್ಷಚಿನ್ತಾಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಯೋಽನ್ಯಚಿನ್ತಾಪರಿಶ್ರಮಃ 2.1.5.
ಯಾರು ಮೋಕ್ಷದ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೋ—
ಪ್ರಯಾಗೇ ವಿದ್ಯಮಾನೇಽಪಿ ಯೋಽನ್ಯತ್ರ ಸ್ನಾನಮಾಚರೇತ್
ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಯಾರು ಬೇರೆಡೆ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ—
ಆಯುಷಸ್ತು ಕ್ಷಯಾರ್ಥಾಯ ಶಾಸ್ತ್ರೇಯಮೃಷಿಸಂಮತಃ
ಇದು ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ.
ಬಹೂನಿ ಪುಸ್ತಕಾನೀಹ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿವೆ.
ಬಲೇನ ಚ್ಛಲಛದ್ಮೇನ ಉಪಾಯೇನ ಪ್ರಬಂಧನಮ್
ಬಲದಿಂದ, ಮೋಸದಿಂದ, ಉಪಾಯದಿಂದ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ.
ಮಧುರಾನ್ನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ದೈವೇ ಪಿತ್ರ್ಯೇ ಚ ಕರ್ಮಣಿ
ದೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು.
ಕೃಪಣಃ ಸ ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ನ ಸ್ವರ್ಗೀ ನ ಚ ಮೋಕ್ಷಭಾಕ್
ಅವನು ಕೃಪಣನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ ಏವ ಕೃಪಣಃ ಖ್ಯಾತಃ ಸರ್ವಧರ್ಮಬಹಿಷ್ಕೃತಃ
ಅವನನ್ನೇ ಕೃಪಣನೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಿತೃಮಾತೃಗುರುತ್ಯಾಗೀ ಶೌಚಾಚಾರವಿವರ್ಜಿತಃ
ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸರಿ ನಡೆ ಇಲ್ಲದವನು.
ಜೀವತ್ಪಿತೃಪರಿತ್ಯಕ್ತಂ ಸುತಂ ಸೇವನ್ನ ವಾ ಕ್ವಚಿತ್
ತಂದೆ ತಾಯಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವವನು, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ.