ವರ್ಜಯಿತ್ವಾತ್ರ ಕಮಲಂ ತಥಾ ಕುವಲಯಂ ವಿಭೋ
ಇಲ್ಲಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ, ತಾವರೆ ಮತ್ತು ನೀಲಕಮಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ಕಾಂಚನೀಯಾಪಿ ಯಾ ಮಾಲಾ ಸಾ ನ ದುಷ್ಯತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್
ಬಂಗಾರದ ಹಾರವಾದರೂ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅನ್ಯದರ್ಚಾಸು ದೇವಾನಾಮನ್ಯದ್ಧಾರ್ಯಂ ಸಭಾಸು ಚ 4.205.
ದೇವರ ಪೂಜೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಸ್ತು ಬಳಸಬೇಕು, ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ವಸ್ತು ಧರಿಸಬೇಕು.
ಉದುಬರಂ ನ ಖಾದೇತ ಭವಾರ್ಥೀ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ
ಆಶಯವಂತನು ಅಂಜೂರನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು.
ಪತಿತಃ ಸ್ಯಾನ್ನರೋ ರಾಜನ್ಪತಿತೈಸ್ತು ಸಹಾಚರನ್
ರಾಜನೇ, ಪತನಗೊಂಡವರ ಜೊತೆ ಸಂಚರಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನೂ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಗೃಹೇ ವಾ ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಾಸ್ತೇ ಗೃಹವೃದ್ಧಿಮಭೀಪ್ಸತಾ
ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುವವರು, ಮನೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು—
ಭವಂತ್ಯೇತೇ ತಥಾ ಪಾಪಾಸ್ತಥಾ ವೈ ತಿಲಪಾಯಿಕಾಃ
ಇವುಗಳೂ ಪಾಪಕರವೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಳ್ಳಿನ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಿನಿಸುಗಳೂ ಪಾಪಕರವೇ.
ಜಲಾಗ್ನೀ ಚೈವ ಬಿಭೃಯಾದ್ಗೃಹೇ ನಿತ್ಯಮಿತಿ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಮನೆಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಇದು ನಿಯಮ.
ಹಸ್ತಿಪೃಷ್ಠೇಽಶ್ವಪೃಷ್ಠೇ ಚ ರಥಚರ್ಯಾಸು ಚೈವ ಹಿ
ಆನೆ ಮೇಲಿರಲಿ, ಕುದುರೆ ಮೇಲಿರಲಿ, ರಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರಲಿ—
ಪ್ರಜಾಪಾಲನ ಯುಕ್ತಶ್ಚ ನ ಕ್ಷಾಂತಿಂ ಲಭತೇ ನೃಪ
ಜನರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಜನು ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಗಾಂಧರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಂ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಕಲಾ ಜ್ಞೇಯಾಶ್ಚ ಭಾರತ
ಗಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ಅರಿಯಬೇಕು, ಭರತಕುಲಜನೇ.
ಏಷ ತೇ ಲಕ್ಷಣೋದ್ದೇಶ ಆಚಾರಸ್ಯ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ
ಈ ರೀತಿ, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಚಾರೋ ಭೂತಿಜನನ ಆಚಾರಃ ಕೀರ್ತಿವರ್ಧನಃ 4.205.
ಆಚಾರವೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ; ಆಚಾರದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಆಗಮಾನಾಂ ಹಿ ಸರ್ವೇಷಾಮಾಚಾರಃ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉಚ್ಯತ
ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಚಾರವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪುಣ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಮಹತ್
ಇದು ಪುಣ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಆಚಾರ ಏವ ನರಪುಂಗವ ಸೇವ್ಯಮಾನೋ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಫಲದೋ ಭವತೀಹ ಪುಂಸಾಮ್
ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬನು ಆಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮದ ಫಲಗಳು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿರಸಂವಾದೇ ಸದಾಚಾರಧರ್ಮವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಾಧಿಕದ್ವಿಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ 'ಸದಾಚಾರದ ಧರ್ಮವರ್ಣನೆ' ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರೋಹಿಣೀಚನ್ದ್ರಶಯನವ್ರತವಿಧಿವರ್ಣನಮ್ ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ಜನ್ಮನಿ ಯೇನ ಸಮ್ಯಗ್ವ್ರತಂ ಮಮ ಬ್ರೂಹಿ ತದಿಂದುಮೌಲೇಃ
ಓ ಚಂದ್ರಶೇಖರ, ಪ್ರತಿ ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಸರಿಯಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸು.
ರಹಸ್ಯಂ ತೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯತ್ಪುರಾಣವಿದೋ ವಿದುಃ
ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇದನ್ನು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ.
ರೋಹಿಣೀಚನ್ದ್ರಶಯನಂ ನಾಮ ವ್ರತಮಿಹೋತ್ತಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣೀ ಚಂದ್ರಶಯನ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ಸೋಮದಿನಯುಕ್ತಾ ಭವೇತ್ಪಂಚದಶೀ ಕ್ವಚಿತ್
ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಪೌರ್ಣಮಿಯ ದಿನ ಸೋಮವಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆಯೋ,
ತದಾ ಸ್ನಾನಂ ನರಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಂಚಗವ್ಯಂ ಚ ಸರ್ಷಪೈಃ
ಆಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸರ್ಸಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಶೂದ್ರೋಽಪಿ ಪರಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಾಖಂಡಾಲಾಪವರ್ಜಿತಃ
ಶೂದ್ರನೂ ಸಹ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು,
ಕೃತಜಪ್ಯಃ ಸ್ವಭವನಮಾಗತ್ಯ ಮಧುಸೂದನಮ್
ಜಪವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಸೋಮಾಯ ಶಾಂತಾಯ ನಮೋಽಸ್ತು ಪಾದಾವನಂತನಾಮ್ನೇ ಹ್ಯನುಜಾನು ಜಂಘೇ
ಶಾಂತಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಸೋಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪಾದಾವಂತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ, ಕಾಲುಮೂಟೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನಮೋನಮಃ ಕಾಮಸುಖಪ್ರದಾಯ ಕಟಿಃ ಶಶಾಂಕಸ್ಯ ಸಮರ್ಚನೀಯಾ
ಕಾಮ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ; ಚಂದ್ರನ ಕಟಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ನಮೋಽಸ್ತು ಚನ್ದ್ರಾಯ ಮುಖಂ ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಹನುರ್ದ್ವಿಜಾನಾಮಧಿಪಾಯ ಪೂಜ್ಯಾ 4.206.
ಚಂದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮುಖವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹನುವನ್ನು ದ್ವಿಜರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ನಾಸಾ ಚ ನಾಥಾಯ ವನೌಷಧೀನಾಂ ಹ್ಯಾನಂನ್ದದಾಯಾಥ ಪುನರ್ಭ್ರುವೋಶ್ಚ
ಮೂಗು ಅರಣ್ಯದ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೆ, ಭ್ರೂಗಳು ಕೂಡ.
ನಮಃ ಸಮಸ್ತಾಧ್ವರವಂದಿತಾಯ ಕರ್ಣದ್ವಯಂ ದೈತ್ಯನಿಷೂದನಾಯ
ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನಿಗೆ.
ಶಿರಃ ಶಶಾಂಕಾಯ ನಮೋಽಸುರಾರೇರ್ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾಯೇತಿ ನಮಃ ಕಿರೀಟಮ್
ತಲೆಗೆ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಅಸುರರ ಶತ್ರುವಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.