ಸರಿತಃ ಸಾಗರಾಞ್ಛೈಲಾನ್ಸಮಾನಿ ವಿಷಮಾಣಿ ಚ । ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ತಥಾ ವಾಚಂ ರತಿಂ ಚಾಪಿ ಕುರುದ್ವಹ
ನದಿಗಳು, ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದ ಜೀವಸತ್ತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಕಾಮ, ಕ್ರೊಧ, ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಸಹ ಆತನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಸೃಷ್ಟಿಂ ಸಸರ್ಜ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ವಿವೇಕಾಯ ಕರ್ಮಣಾಂ ಚ ತಥಾಸೃಜತ್
ಅರವನು ಮಹಾರಾಜಾ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಕಟಿಸಿ, ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರಿಯಾ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದನು.
ಸುಖದುಃಖಾದಿಭಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವೈಃ ಪ್ರಜಾಶ್ಚೇಮಾ ನ್ಯಯೋಜಯತ್ । ಅಣ್ವ್ಯೋ ಮಾತ್ರಾವಿನಾಶಿನ್ಯೋ ದಶಾರ್ಧಾನಾಂ ತು ಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಅತapaa–ತೋಷಣೆಗೇವಾ ಎಂಬೆಂಥảyುವ ವಿರೋಧಿ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಆತನು ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದನು; ಕೆಲವು ಅಣುಗಳಂತೆಯೇ ಅಖಂಡವಾಗಿ ಮಾಡಲಾದವು, ಮತ್ತ_someನು ಹತ್ತರಮೂರು ಭಾಗಗಳೇ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಇವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ತಾಭಿಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ವೀರ ಸಮ್ಭವತ್ಯನುಪೂರ್ವಶಃ । ಯತ್ಕೃತಂ ತು ಪುರಾ ಕರ್ಮ ಸನ್ನಿಯುಕ್ತೇನ ವೈ ನೃಪ
ಈಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆ ವಿಧಿಯುತ ನಾಯಕನೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದನು.
ಸ ತದೇವ ಸ್ವಯಂ ಭೇಜೇ ಸೃಜ್ಯಮಾನಂ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಹಿಂಸ್ರಾಹಿಂಸ್ರೇ ಮೃದುಕ್ರೂರೇ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೇ ಋತಾನೃತೇ
ಅದೇ ಶಾಶನಾಧೀಶನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನಿಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊರಸ್ರಾವಿಸುತ್ತಾನೆ — ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ, ಶೀಥಿಲ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ, ಸಮಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಥ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ.
ಯದ್ಯಥಾಸ್ಯಾಭವತ್ಸರ್ಗೇ ತತ್ತಸ್ಯ ಸ್ವಯಮಾವಿಶತ್ । ಯಥಾ ಚ ಲಿಙ್ಗಾನ್ಯೃತವಃ ಸ್ವಯಮೇವಾನುಪರ್ಯಯೇ
ಜನನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೂಲವೇ ಏನಾದರೂ, ಆ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಸ್ವತಃಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ, ತಪ್ಪು ಗುರುತುಗಳು ಸ್ವಯಂಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಉಬ್ಬುವಂತೆ.
ಸ್ವಾನಿ ಸ್ವಾನ್ಯಭಿಪದ್ಯನ್ತೇ ತಥಾ ಕರ್ಮಾಣಿ ದೇಹಿನಃ । ಲೋಕಸ್ಯೇಹ ವಿವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಮುಖಬಾಹೂರುಪಾದತಃ
ಸುಭಾವದ ದೇಹಧಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ; ಜಗತ್ತಿನ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ಬಾಯಿಯಿಂದ, ಕೈಗಳಿಂದ, ಬೇಕುಮೊರೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿನಷ್ಟಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷತ್ರಂ ತಥಾ ಚೋಭೌ ವೈಶ್ಯಶೂದ್ರೌ ನೃಪೋತ್ತಮ । ಮುಖಾನಿ ಯಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ ತೇಭ್ಯೋ ವೇದಾ ವಿನಿಃಸೃತಾಃ
ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಭುಜಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಉಗ್ಗುಗಳು ವೈಶ್ಯರು, ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು — ಏರಡಿರು ಮಹಾರಾಜನೇ; ಆ ನಾಲ್ಕು ಅಂಗರಿಂದ ವೇದಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವು.
ಋಗ್ವೇದಸಹಿತಾ ತಾತ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ಪೂರ್ವಾನ್ಮುಖಾನ್ಮಹಾಬಾಹೋ ದಕ್ಷಿಣಾಚ್ಚಾಪಿ ವೈ ಶೃಣು
ಶ್ರವಣ ಮಾಡು: ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಮಹಾಮನೋವಾಸಿಷ್ಠನು ಮುಂಭಾಗದ ಮುಖಗಳಿಂದ ಹೊರತೆರೆದನು; ಅದು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು, ಏರಡಿರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯವ.
ಯಜುರ್ವೇದೋ ಮಹಾರಾಜ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೇನ ವೈ ಸಹ । ಸಾಮಾನಿ ಪಶ್ಚಿಮಾತ್ತಾತ ಗೌತಮಶ್ಚ ಮಹಾನೃಷಿಃ
ಯಜುರ್ವೇದವು, ಮಹಾರಾಜ, ಯಜ್ನವಲ್ಕ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಥಿತವಾಯಿತು; ಸಾಂವೇದವು ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿ ಉದಯವಾಗಿ, ಗೌತಮನೇ ಅದರ ಮಹಾ ಋಷಿ.
ಅಥರ್ವವೇದೋ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಮುಖಾಚ್ಚಾಪ್ಯುತ್ತರಾನ್ನೃಪ । ಋಷಿಶ್ಚಾಪಿ ತಥಾ ರಾಜಞ್ಛೌನಕೋ ಲೋಕಪೂಜಿತಃ
ರಾಜಾರೂಢನ ಮುಖದಿಂದ ಅಥರ್ವವೇದವೂ ಹೊರಬಂದಿತು; ಅದರೊಳಗಿಂದ ಉತ್ತರವೇದವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಆ ಮುಖದಿಂದ ಒಂದು ಋಷಿಯೂ ಜಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ — ಹೀಗಾಗಿ ಜನರಿಂದ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು ರಾಜನ ಕೈಳ್ಳಿ (ಮಧ್ಯವಾಗಿರುವ ಅಂಗ).
ಯತ್ತನ್ಮುಖಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪಞ್ಚಮಂ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಮ್ । ಅಷ್ಟಾದಶಪುರಾಣಾನಿ ಸೇತಿಹಾಸಾನಿ ಭಾರತ
ಆ ಸ್ವಭಾವದ ಮುಖವು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯ, ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಾಂಚಮ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತು; ಅದರಿಂದ ಅಷ್ಟಾನ್ನು ಪೂರೆಣ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತವಂಶದ ಇತಿಹಾಸಗಳು ಉಂಟಾದವು.
ನಿರ್ಗತಾನಿ ತತಸ್ತಸ್ಮಾನ್ಮುಖಾತ್ಕುರುಕುಲೋದ್ವಹ । ತಥಾನ್ಯಾಃ ಸ್ಮೃತಯಶ್ಚಾಪಿ ಯಮಾದ್ಯಾ ಲೋಕಪೂಜಿತಾಃ
ಆ ಮುಖದಿಂದ ಕುರುಕೂಲ ಮತ್ತು ತದಂತ ಕ್ರಮವಂಶಗಳು ಹರಿದುಬಂದವು; ಅದೇ ತರಹ ಇತರ ಸ್ಮರಣೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಕೂಡ ಲೋಕದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದವು.
ತತಃ ಸ ಭಗವಾನ್ದೇವೋ ದ್ವಿಧಾ ದೇಹಮಕಾರಯತ್ । ದ್ವಿಧಾ ಕೃತ್ವಾತ್ಮನೋ ದೇಹಮರ್ಧೇನ ಪುರುಷೋಽಭವತ್
ಅನಂತರ ಆ ಯಜಮಾನನೇ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಎರಡುಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದನು; ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತನು ತನ್ನ ಅರ್ಧದ ಮೂಲಕನುರ್ವೀರನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಅರ್ಧೇನ ನಾರೀ ತಸ್ಯಾಂ ಚ ವಿರಾಜಮಸೃಜತ್ಪ್ರಭುಃ । ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾಸೃಜದ್ಯಂ ತು ಸ ಸ್ವಯಂ ಪುರುಷೋ ವಿರಾಟ್
ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧದಿಂದ ಅವನು ಆ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಹೆಣ್ಮಗುವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು;Tapasಯ ಉಷ್ಣದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಆತನು ಮಹಾತ್ಮಕ ಪುರಷನಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಪರಿಚಯವಾಯಿತ
ಸ ಚಕಾರ ತಪೋ ರಾಜನ್ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಪತೀನ್ಪ್ರಜಾನಾಮಸೃಜನ್ಮಹರ್ಷೀನಾದಿತೋ ದಶ
ಆ ಅಧಿಕಾಧಿಪತಿಃ ತಪಸ್ಸು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ಸಂತಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ: ಪತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು, ಆದ್ಯದಲ್ಲೇ ಅವನಿಂದ ಹತ್ತು ಮಹಾ ದೃಷ್ಟರಾಗಿದ್ದವರು ಜನಿಸಿದರು.
ನಾರದಂ ಚ ಭೃಗುಂ ತಾತ ಕಂ ಪ್ರಚೇತಸಮೇವ ಹಿ । ಪುಲಹಂ ಕ್ರತುಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯಂ ಚ ಅತ್ರಿಮಙ್ಗಿರಸಂ ತಥಾ
ಅವರ ಒಳಗಿದ್ದವರು ನಾರದ, ಭೃಗು ಮತ್ತು ತಟಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪತಿ; ಪುಲಹ, ಕ್ರತು ಮತ್ತು ಪುಲಸ್ತ್ಯ; ಆತ್ರಮನ್ ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸ್ ಬಳಗದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಮರೀಚಿಂ ಚಾಪಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಯೋಽಸಾವಾದ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಏತಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾಂಶ್ಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಅಸೃಜದ್ ಭೂರಿತೇಜಸಃ
ಮರಿಚಿಓ, ಭರತ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಕನಾಗಿದ್ದ; ಈ ಮಂದಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ සೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಧಿಪತಿ ತಂದನು.
ಅಥ ದೇವಾನೃಷೀನ್ದೈತ್ಯಾನ್ಸೋಽಸೃಜತ್ಕುರುನನ್ದನ । ಯಕ್ಷರಕ್ಷಃ ಪಿಶಾಚಾಂಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸೋಽಸುರಾನ್
ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ದೇವರುಗಳನ್ನೂ, ಋರ್ಷಿಗಳನ್ನೂ, ಅಸುರರನ್ನೂ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅ್ಪ್ಸರಾಸು ಮತ್ತು ಅಸುರರಂತಹ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ಚೈವ ಭಾರತ । ನಾಗಾನಾಂ ಚ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸಸರ್ಜ ವಿವಿಧಾನ್ಗಣಾನ್
ಅವನು ಮಾನವರನ್ನೂ ಪೂರ್ವಪ್ರಜ್ಞರನ್ನು, ಸರ್ಪರನ್ನು ಹಾಗೂ, ಮಹಾಬಾಹು ಭರತ, ವಿಭಿನ್ನ ನಾಗವರ್ಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ—ಇದೇ ರೀತಿ ವಿವಿಧ ಸೇನಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಕ್ಷಣರುಚೋಽಶನಿಗಣಾನ್ರೋಹಿತೇನ್ದ್ರಧನೂಂಷಿ ಚ । ಧೂಮಕೇತೂಂಸ್ತಥಾ ಚೋಲ್ಕಾ ನಿರ್ಯಾತಾಞ್ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಗಣಾನ್
ಆ ನಂತರ ಭಾಸ್ಕರನು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಜ್ವಾಲಾಮಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಜನಿಸಿದನು, ಧನುರ್ವಾಹಿಗಳಾದ ಯೋಧರು, ಧೂಮಧ್ವಜಧಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶೋದ್ಯಾಣಿಗಳನ್ನು—ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು.
ಮನುಷ್ಯಾನ್ಕಿನ್ನರಾನ್ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ವರಾಹಾಂಶ್ಚ ವಿಹಙ್ಗಮಾನ್ । ಗಜಾನಶ್ವಾನಥ ಪಶೂನ್ಮೃಗಾನ್ವ್ಯಾಲಾಂಶ್ಚ ಭಾರತ
ಭಾರತದ ಧಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರೂ ಇದ್ದರು, ಕಿನ್ನರರಂಂತೆ ಗುಣಮಯ ಜನರಾಗಿದ್ದರು, ಮೀನುಗಳು, ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಜೊತೆಗೆ ಆನೆಗಳು, ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಜೀವಿಗಳು, ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಕೃಮಿಕೀಟಪತಙ್ಗಾಂಶ್ಚ ಯೂಕಾಲಿಕ್ಷಕಮತ್ಕುಣಾನ್ । ಸರ್ವಂ ಚ ದಂಶಮಶಕಂ ಸ್ಥಾವರಂ ಚ ಪೃಥಗ್ವಿಧಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಕೀಟಗಳು, ಜಂತುವೇಜ, ಹಾರುವ ಜೀವಿಗಳು, ರಂಧ್ರಕೇದಿಗಳು ಮತ್ತು ಏಕಸುತ್ತುಹೋಗುವವರು ಹೊರಬಂದರು; ಎಲ್ಲಾ ಬೆಂಕಿಮುಕ್ಕು, ಕುತ್ತುಮಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಅಚಲ ಜೀವಿಗಳು.
ಏವಂ ಸ ಭಾಸ್ಕರೋ ದೇವಃ ಸಸರ್ಜ ಭುವನತ್ರಯಮ್ । ಯೇಷಾಂ ತು ಯಾದೃಶಂ ಕರ್ಮ ಭೂತಾನಾಮಿಹ ಕೀರ್ತಿತಮ್
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಭಾಸ್ಕರನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನು; ಇವುಗಳಾದ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳ ಉಂಟಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ತರದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆ.
ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ಕ್ರಮಯೋಗಂ ಚ ಜನ್ಮನಿ । ಗಜಾ ವ್ಯಾಲಾ ಮೃಗಾಸ್ತಾತ ಪಶವಶ್ಚ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ
ಜನ್ಮದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡರೂ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವೇಚಿಸುವೆ: ಇಲ್ಲಿವೆ ಆ ಏನೋ ಆನೆಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು, ಮೋರುಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದಾಗುವ ಇತರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು.
ಪಿಶಾಚಾ ಮಾನುಷಾಸ್ತಾತ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಚ ಜರಾಯುಜಾಃ । ದ್ವಿಜಾಸ್ತು ಅಣ್ಡಜಾಃ ಸರ್ಪಾ ನಕ್ರಾ ಮತ್ಸ್ಯಾಃ ಸಕಚ್ಛಪಾಃ
ಭೂತರು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚರು ಇದ್ದರು, ನಂತರ ಜೋಡಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು; ದ್ವಿಜರು ಅಂಡಜನಕರು, ಹಾಗೂ ಸರ್ಪಗಳು, ಮೊಳಕೆಗಳು, ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿಗಳಾದವು.
ಏವಂವಿಧಾನಿ ಯಾನೀಹ ಸ್ಥಲಜಾನ್ಯೌದಕಾನಿ ಚ । ಸ್ವೇದಜಂ ದಂಶಮಶಕಂ ಯೂಕಾಲಿಕ್ಷಕಮತ್ಕುಣಾಃ
ಇಂಗಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಭೂಮ್ಯ ಮತ್ತು ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳು; ಜೊತೆಗೆ ಕುಪ್ಪಳಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವು, ಕಂತು ಕತ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಂಟುಬಂಗಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ರಂಧ್ರಕೇದಿಗಳು ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು.
ಊಷ್ಮಣಾ ಚೋಪಜಾಯನ್ತೇ ಯಚ್ಚಾನ್ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿದೀದೃಶಮ್ । ಉದ್ಭಿಜ್ಜಾಃ ಸ್ಥಾವರಾಃ ಸರ್ವೇ ಬೀಜಕಾಣ್ಡಪ್ರರೋಹಿಣಃ
ತಾಪದಿಂದವೂ ಇತರಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು: ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಸ್ಯಗಳು, ಬೀಜದಿಂದ ಉಗಿರುವವು, ಕೊಂಬು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಓಷಧ್ಯಃ ಫಲಪಾಕಾನ್ತಾ ನಾನಾವಿಧಫಲೋಪಗಾಃ । ಅಪುಷ್ಪಾಃ ಫಲವನ್ತೋ ಯೇ ತೇ ವನಸ್ಪತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಆಗಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಫಲದತ್ತವಾಗುವ ಔಷಧಿಗಳು, ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಫಲಧಾರಿಗಳೆಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿಲ್ಲದೇ ಫಲಿತಿಗಳಾಗುವವರೆಲ್ಲ—ಇವುಗಳನ್ನೇ ಅರಣ್ಯಸ್ಯ ಸಸ್ಯಗಳként ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಷ್ಪಿಣಃ ಫಲಿನಶ್ಚೈವ ವೃಕ್ಷಾಸ್ತೂಭಯತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಗುಚ್ಛಗುಲ್ಮಂ ತು ವಿವಿಧಂ ತಥೈವ ತೃಣಜಾತಯಃ
ಹೀಗೆ ಹೂವಿನ ಮತ್ತು ಫಲದ ಮರಗಳು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ಗುಂಪಿನ ಗುಚ್ಛವಾಗಿರುವ ಕಟಳೆಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಕುಟುಂಬಗಳೂ.