ಚೈತ್ರೋತ್ಸವೇ ಸಕಲಲೋಕಮನೋನಿವಾಸಂ ಕಾಮಂ ವಸಂತಮಲಯಾದ್ರಿಮರುತ್ಸಹಾಯಮ್
ವಸಂತದ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ, ಮಲಯ ಪವನು ಜೊತೆಗಾರನಾಗಿ, ಕಾಮನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸಂತೋಷವಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿಯೂ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿರ ರಸಂವಾದೇ ಮದನಮಹೋತ್ಸವವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶದುತ್ತರಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮದನ ಮಹೋತ್ಸವ ವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ನೂರಮೂವತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯ.
ಭೂತಮಾತ್ರ್ಯುತ್ಸವವರ್ಣನಮ್ ಗಾಯನ್ನೃತ್ಯನ್ಹಸಁಲ್ಲೋಕಃ ಸರ್ವತಃ ಪರಿಧಾವತಿ
ಭೂತಮಾತೃಗಳ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಹಾಡುತ್ತಾ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ನಗುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉನ್ಮತ್ತವತ್ಪ್ರಲಪತಿ ಕ್ಷಿತೌ ಪತತಿ ಮತ್ತವತ್
ಅವರು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವರಂತೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಕುಡಿದವರಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದೂ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖಾಂಗಭಂಗಾನ್ಕುರುತೇ ಲೋಕೇ ವಾತಗೃಹೀತವತ್
ಜನರು ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಗಾಳಿಗೆ ಹಿಡಿದವರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಿಮೇಷ ಶಾಸ್ತ್ರನಿರ್ದಿಷ್ಟೋ ಮಾರ್ಗಃ ಕಿಮುತ ಲೌಕಿಕಃ
ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗವೇ? ಅಥವಾ ಇದು ಲೋಕದ ಆಚರಣೆಯೇ?
ಆಸ್ತಿಕಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನಶ್ಚ ಭವತೀತಿ ಮತಿರ್ಮಮ
ಇದರಿಂದಲೇ ಒಬ್ಬನು ಆಸ್ಥಿಕನೂ, ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಸಹಿತಃ ಪಾರ್ಥ ಮನ್ದರೇ ಚಾರುಕನ್ದರೇ
ಪಾರ್ಥಾ, ಪಾರ್ವತಿಯವರ ಜೊತೆ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ,
ಹಂಸೋನ್ನತಗತಿಂ ಚಾರುಕುಮ್ಭಭ್ರಾಜಿಕುಚದ್ವಯಮ್
ಹಂಸದ ನಡೆಯಲ್ಲಿ, ಸುಂದರವಾದ, ಕುಂಭದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಎರಡು ಸ್ತನಗಳೊಂದಿಗೆ,
ದಗ್ಧಕಾಮೋಽಪಿ ಚ ಹರಃ ಸಂದೀಪ್ತಮದನೋಽಭವತ್
ಕಾಮನು ಸುಟ್ಟರೂ ಸಹ, ಹರನು ಮತ್ತೆ ಕಾಮಭಾವದಿಂದ ಉರಿದನು.
ರತಸ್ಥಯೋಸ್ತಯೋರ್ಜಾತಂ ದಿವ್ಯವರ್ಷಶತಂ ಯದಾ
ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ದಿವ್ಯವಾದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಹೋದಾಗ,
ಮೂತ್ರೋದಕಾತ್ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ನಾರೀ ನಿರ್ದಾರಿತೋದರಾ 4.136.
ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ, ಹೊಟ್ಟೆ ಹರಿದು ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಹೊರಬಂದಳು.
ಕಪಾಲಮಾಲಾಭರಣಾ ಬದ್ಧಪಿಂಡೋರ್ಧ್ವಪಿಂಡಿಕಾ
ಅವಳು ಕಪಾಲಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ಕೂದಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.
ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಾಂಬರಧರಾ ರಣತ್ಕಿಂಕಿಣಿಮೇಖಲಾ
ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ಗಂಟುಗಳ ಮೇಳದ ಬೆಲ್ಟ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.
ಉತ್ತಾಲತಾಲಮಬಲಾ ನೃತ್ಯಂತಿ ಚ ಹಸಂತಿ ಚ
ಎತ್ತರದ ದೇಹದ ಬಲಿಷ್ಠ ಮಹಿಳೆಯರು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಪಾಲಖಟ್ವಾಙ್ಗಧರಾ ಗಜಚರ್ಮಾವಗುಣ್ಠಿತಾಃ
ಅವರು ಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಖಟ್ವಾಂಗ ಹಿಡಿದು, ಆನೆಚರ್ಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅನುಗಮ್ಯಮಾನೋ ಬಹುಭಿರ್ಭೂತೈರತಿಭಯಂಕರೈಃ
ಅವನ ಹಿಂದೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಏಕೀಭೂತೈಃ ಕ್ಷಣೇನೈವ ತೌ ಭವಾನೀಭವೋದ್ಭವೌ
ಅಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ಭವ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದಾಗಿ ಏಕೀಕರಾದರು.
ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪಶ್ಯ ಪಶ್ಯೈತೌ ಮತ್ತ್ವದಙ್ಗಸಮುದ್ಭವೌ
ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನೋಡು ನೋಡು, ನಿನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು.
ಭ್ರಾತೃಭಾಂಡೌ ಯಥಾ ದೇವಿ ತದ್ವದೇತೌ ಮತೌ ಮಮ
ದೇವಿ, ಸಹೋದರರು ಹೇಗೆ ಜಗಳ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಜಗಳ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭ್ರಾತೃಭಾಂಡಾ ಭೂತಮಾತಾ ತಥೈವೋದಕಸೇವಿಕಾ
ಭೂತಮಾತೆಯು ಸಹೋದರಿಯಂತೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀರನ್ನು ಕೂಡ ಸೇವೆಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಭುಕ್ತ್ವಾರ್ಹೋಪಗತಾಂ ಚೈತಾಂ ಜರತ್ತರುತಲೇ ಸ್ಥಿತಾಮ್ 4.136.
ಅವಳು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಹಳೆಯ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು.
ಚನ್ದನೇನ ಸಮಾಲಭ್ಯ ಪುಷ್ಪಧೂಪೈರಥಾರ್ಚ್ಯ ತಾಮ್
ಅವಳನ್ನು ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಧೂಪದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.
ಯ ಏವಂ ಕುರುತೇ ದೇವಿ ಭಕ್ತಿಭಾವೇನ ಭಾವಿತಃ
ಯಾರು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ದೇವಿ,
ನ ಶಾಕಿನ್ಯೋ ಗೃಹೇ ತಸ್ಯ ನ ಪಿಶಾಚಾ ನ ರಾಕ್ಷಸಾಃ
ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಕಿನಿಯರೂ, ಪಿಶಾಚಿಗಳೂ, ರಾಕ್ಷಸರೂ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಪುರುಷೈಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಯತ್ತನ್ಮೇ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ
ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಸಿಂಹನೇ, ಪುರುಷರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
ನಾಮಭೇದೈಃ ಕ್ರಿಯಾಭೇದೈಃ ಕಾಲಭೇದೈಶ್ಚ ಪೂಜ್ಯತೇ
ಅವಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧದ ಪೂಜೆಯಿಂದ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಪತ್ಪ್ರಭೃತಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಯಾವತ್ಪಂಚದಶೀ ತಿಥಿಃ
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಹದಿನೈದನೇ ತಿಥಿವರೆಗೆ,
ವಿಕರ್ಮಫಲನಿರ್ದೇಶಃ ಪಾಂಡವಾನಾಂ ವಿಡಂಬನಮ್
ಕರ್ಮದ ದುಷ್ಪಲಿತ್ವ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವಾಸ್ಯಧನಲೋಭೇನ ಸಂಧ್ಯಾಯಾಂ ನಿಹತಃ ಪಥಿ
ಹಣದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.