ಅಸ್ಮಿನ್ವಸಂತಸಮಯೇ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ತ್ರಯೋದಶೀ
ಈ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹದಿಮೂರನೇ ದಿನದಂದು,
ಏತೇನ ಬೀಜಭೂತೇನ ಜಗದ್ವರ್ಣಿಷ್ಯತೇಽಖಿಲಮ್
ಈ ಬೀಜರೂಪವಾದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕವೂ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.
ಜಗಾಮ ಹಿಮವಚ್ಛೃಂಗಂ ಕೈಲಾಸಂ ಪಾರ್ವತೀಪ್ರಿಯಃ
ಪಾರ್ವತಿದೇವಿಯ ಪ್ರಿಯರಾದವರು ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರವಾದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಪೂಜಾವಿಧಾನಮಪರಂ ಕಥಯಾಮಿ ಶೃಣುಣ್ವ ತತ್
ಹೀಗಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪೂಜಾವಿಧಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳು.
ಸಿನ್ದೂರಜನಿತೈರಂಗೈರತಿಪ್ರೀತಿ ಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಕಾಮದೇವಂ ವಸಂತಂ ಚ ವಾಜಿವಕ್ತ್ರಂ ಝಷಧ್ವಜಮ್ ।। 4.135.
ಸಿಂಧೂರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಮದೇವನನ್ನು, ವಸಂತನನ್ನು, ಕುದುರೆಮುಖನನ್ನು ಮತ್ತು ಮೀನುಧ್ವಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಸೌವರ್ಣಂ ವಾ ಮಹಾರಾಜ ವಾರ್ಕ್ಷಂ ಚಿತ್ರಮಥಾಪಿ ವಾ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅದು ಚಿನ್ನದಿಂದಾಗಲಿ, ಮರದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರದಿಂದಾಗಲಿ,
ಗನ್ಧರ್ವಗೀತವಾದಿತ್ರಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯಸಮಾಕುಲಮ್
ಅದು ಗಂಧರ್ವರ ಹಾಡುಗಳು, ವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿ.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಭೋಜಯೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಭಕ್ಷ್ಯೈರ್ಧೂಪೈಃಸ್ರಗಂಬರೈಃ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೋಜನ, ಧೂಪ, ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ನಮೋ ವಾಮಾಯ ಕಾಮಾಯ ದೇವದೇವಾಯ ಮೂರ್ತಯೇ
ಸುಂದರನಿಗೆ, ಕಾಮಾತುರನಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವನಿಗೆ, ರೂಪವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಕೃತ್ವೈವಮರ್ಚಯಿತ್ವಾ ತು ದೇವದೇವಮನೋಭವಮ್
ಹೀಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಮನೋಭವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ,
ನಾನಾಪ್ರಕಾರಾನ್ಭಕ್ಷ್ಯಾಂಶ್ಚ ಕಾಮೋ ಮೇ ಪ್ರೀಯತಾಮಿತಿ
ನಾನಾ ವಿಧವಾದ ಭೋಜನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕಾಮದೇವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.
ಸ್ವಪತಿಂ ಪೂಜಯೇನ್ನಾರೀ ವಸ್ತ್ರಮಾಲಾವಿಭೂಷಣೈಃ
ಹೆಂಗಸು ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆ, ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಮನ್ಮಥಾಯತನೇ ತಸ್ಮಿನ್ಯಜಮಾನಃ ಸುಹೃದ್ವೃತಃ
ಅಂತಹ ಮನ್ಮಥನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕರ್ಪೂರಕುಂಕುಮಕ್ಷೋದಗಂಧತಾಂಬೂಲಸರ್ಜನೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರ, ಕುಂಕುಮ ಪುಡಿ, ಸುಗಂಧಿತ ಪಾನಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು.
ದೀಪಪ್ರಜ್ವಾಲನೈರ್ನೃತ್ಯೈಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೈಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೋತ್ಸವೈಃ 4.135.
ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ, ನೃತ್ಯ, ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.
ವಸಂತಸಮಯೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಹೃಷ್ಟಸ್ತುಷ್ಟೋ ನೃಪಃ ಪುರೇ
ವಸಂತಕಾಲ ಬಂದಾಗ ರಾಜನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಸುಭಿಕ್ಷಂ ಕ್ಷೇಮಮಾರೋಗ್ಯಂ ಯಶಃ ಶ್ರೀಃ ಸೌಖ್ಯಮುತ್ತಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಖವಿರುತ್ತದೆ.
ತುಷ್ಯತೇ ತು ಭೃಶಂ ದೇವೋ ದ್ವಾದಶಾರ್ದ್ಧಾರ್ದ್ಧಲೋಚನಃ
ಹದಿನೆರಡು ಅರ್ಧ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ದೇವರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡುವನು.
ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾದಿಕಾ ಸರ್ವೇ ಗ್ರಹಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯಸ್ತಥಾ
ಚಂದ್ರನು, ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಕೂಡ,
ಅಸುರಾ ಯಾತುಧಾನಾಶ್ಚ ಸುಪರ್ಣಾಃ ಪತಗಾ ನಗಾಃ
ಅಸುರರು, ಯಾತುಧಾನರು, ಸುಪರ್ಣರು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು,
ಚೈತ್ರೋತ್ಸವೇ ಸಕಲಲೋಕಮನೋನಿವಾಸಂ ಕಾಮಂ ವಸಂತಮಲಯಾದ್ರಿಮರುತ್ಸಹಾಯಮ್
ವಸಂತದ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ, ಮಲಯ ಪವನು ಜೊತೆಗಾರನಾಗಿ, ಕಾಮನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸಂತೋಷವಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿಯೂ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿರ ರಸಂವಾದೇ ಮದನಮಹೋತ್ಸವವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶದುತ್ತರಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮದನ ಮಹೋತ್ಸವ ವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ನೂರಮೂವತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯ.
ಭೂತಮಾತ್ರ್ಯುತ್ಸವವರ್ಣನಮ್ ಗಾಯನ್ನೃತ್ಯನ್ಹಸಁಲ್ಲೋಕಃ ಸರ್ವತಃ ಪರಿಧಾವತಿ
ಭೂತಮಾತೃಗಳ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಹಾಡುತ್ತಾ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ನಗುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉನ್ಮತ್ತವತ್ಪ್ರಲಪತಿ ಕ್ಷಿತೌ ಪತತಿ ಮತ್ತವತ್
ಅವರು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವರಂತೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಕುಡಿದವರಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದೂ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖಾಂಗಭಂಗಾನ್ಕುರುತೇ ಲೋಕೇ ವಾತಗೃಹೀತವತ್
ಜನರು ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಗಾಳಿಗೆ ಹಿಡಿದವರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಿಮೇಷ ಶಾಸ್ತ್ರನಿರ್ದಿಷ್ಟೋ ಮಾರ್ಗಃ ಕಿಮುತ ಲೌಕಿಕಃ
ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗವೇ? ಅಥವಾ ಇದು ಲೋಕದ ಆಚರಣೆಯೇ?
ಆಸ್ತಿಕಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನಶ್ಚ ಭವತೀತಿ ಮತಿರ್ಮಮ
ಇದರಿಂದಲೇ ಒಬ್ಬನು ಆಸ್ಥಿಕನೂ, ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಸಹಿತಃ ಪಾರ್ಥ ಮನ್ದರೇ ಚಾರುಕನ್ದರೇ
ಪಾರ್ಥಾ, ಪಾರ್ವತಿಯವರ ಜೊತೆ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ,
ಹಂಸೋನ್ನತಗತಿಂ ಚಾರುಕುಮ್ಭಭ್ರಾಜಿಕುಚದ್ವಯಮ್
ಹಂಸದ ನಡೆಯಲ್ಲಿ, ಸುಂದರವಾದ, ಕುಂಭದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಎರಡು ಸ್ತನಗಳೊಂದಿಗೆ,
ದಗ್ಧಕಾಮೋಽಪಿ ಚ ಹರಃ ಸಂದೀಪ್ತಮದನೋಽಭವತ್
ಕಾಮನು ಸುಟ್ಟರೂ ಸಹ, ಹರನು ಮತ್ತೆ ಕಾಮಭಾವದಿಂದ ಉರಿದನು.