ಕುಂಕುಮಕ್ಷೋದತಾಂಬೂಲಪುಷ್ಪ ಮಾಲಾಕುಲೋ ಜನಃ
ಜನರು ಕುಂಕುಮ, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ವೀಳ್ಯದ ಹೂಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಪೀತಶೀತಜಲಾಘಾತ ತಾಡಿತೋಽಪಿ ಜನಃ ಸುಖಮ್
ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ತಂಪಾದ ನೀರಿನ ಛಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊಡೆದರೂ ಕೂಡ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂ ಯೇ ತು ಗಮಿಷ್ಯಂತಿ ನರಾ ವರ್ತ್ಮತಯಾ ಗತಮ್
ಹೀಗೆ, ಹಿಂದಿನವರು ನಡೆದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರು—
ಪುತ್ರಪೌತ್ರಸಮಾ ಯುಕ್ತಾ ಧನಧಾನ್ಯಸಮಾಯುತಾಃ
ಅವರು ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಪ್ತೇ ವಸಂತಸಮಯೇ ಸುರಸತ್ತಮಾನಾಮಾನ್ದೋಲನಂ ಸುರವರಾನನುಕುರ್ವತೇ ಯೇ
ವಸಂತಕಾಲ ಬಂದಾಗ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಪರಮ ದೇವರನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಆಡುವರು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿ ರಸಂವಾದ ಆನ್ದೋಲಕವಿಧಿವರ್ಣನಂ ನಾಮ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದುತ್ತರಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಆಂದೋಲನ ವಿಧಿವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ನೂರಮೂವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ದಮನಕಾಂದೋಲಕರಥಯಾತ್ರಾಮಹೋತ್ಸವವರ್ಣನಮ್ ಸ್ಥಿರೋ ಭೂತ್ವಾ ನಿಬೋಧೇದಂ ತ್ವಂ ಹಿ ಮೂರ್ತವಿದಾಂ ವರಃ
ದಮನಕ, ಆಂದೋಲಕ ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವದ ಮಹೋತ್ಸವದ ವರ್ಣನೆ. ನೀನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೇಳು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ರೂಪಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಚೈತ್ರೇ ತ್ರಿನೇತ್ರಸಂಭೂತಮಲಯಾಖ್ಯಮಹಾಗಿರೌ
ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಹಾ ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ—
ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಭ್ರಮಮಾಣೋ ಯದೃಚ್ಛಯಾ
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ—
ದೃಷ್ಟ್ವಾಪೂರ್ವಂ ಶಿವಂ ಶಾಂತಂ ಸುರೇಶೈಃ ಸರ್ವತೋ ವೃತಮ್
ಅವನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ತಮುಪಾಸೀನಮಾಲಕ್ಷ್ಯ ಭಗವಾನ್ಭಗನೇತ್ರಹಾ
ಆಗ ಅವನು ಕುಳಿತಿರುವ ಭಗವಂತನನ್ನು, ಭಗನೇತ್ರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ವಸಂತೋ ನಾಮ ಕೋಽಪ್ಯೇಷ ಕಾಮಸ್ಯ ದಯಿತಃ ಸಖಾ
ವಸಂತ ಎಂಬವನು ಕಾಮದ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮಲಯಾನಿಲಯುಕ್ತೇನ ತೇನ ವಿಶ್ವಂ ವಶೀಕೃತಮ್
ಮಲಯ ಪರ್ವತದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವನು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದನು.
ಪೋಷಯಾಮಾಸ ವಿಜಯಂ ಮನ್ಮಥಸ್ಯ ಪುರೇಪುರೇ
ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮನ್ಮಥನ ಜಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು.
ಕೋಯಂ ಚ ಡಿಮ್ಬೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕಾಮಸ್ತ್ರಿಜಗತಾಂ ಪ್ರಭುಃ
ಈ ಮಗುವು ಯಾರು? ಬ್ರಹ್ಮನೇ? ಅಥವಾ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಕಾಮನೇ?
ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಸ್ತು ನರ್ನರ್ತಿ ತಾಲದತ್ತಪದಕ್ರಮಃ 4.134.
ಮನುಷ್ಯನು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡು, ತಾಳಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಗಾಯಂತಶ್ಚ ಪರೀಹೃಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಚಾಪ್ಯಾಯಾಂತಿ ಯಾಂತಿ ಚ
ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾ, ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ತೇಽಪಿ ಗಾಯಂತಿ ನೃತ್ಯಂತಿ ಹಸಂತಿ ಸ್ಮರತಾರಕಾಃ
ಅವರೂ ಕೂಡ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಗುತ್ತಾರೆ—ಅವರು ಪ್ರೇಮದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು.
ವಿಟಂ ಪಶ್ಯಂತಿ ಕುಲಟಾಃ ಪ್ರಾರಬ್ಧೋಚಿತಪಣ್ಡಿತಾಃ
ಕುಲಟೆಯರು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿರುವ ಜೂಯಾರನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಏವಮೇತತ್ತ್ರಿಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ನಿತಿ ವ್ಯವಸಿತೋ ಜನಃ
ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಸಂತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೋಽಯಂ ಕೋಽಪ್ಯಪೂರ್ವೋ ವಿಜೃಂಭತೇ
ವಸಂತದ ಪ್ರಭಾವ ಇಂತಹದು—ಇದು ಹಿಂದೆ ಕಂಡಿರದ ಹೊಸ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ವೃಕ್ಷಾಃ ಪಕ್ಷಿಶತಾಕೀರ್ಣಾ ವಿಜಿಘ್ರಾಣಮುಖಾಃ ಸುರಾಃ
ಮರಗಳು ನೂರಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸುಮಹಾನ್ವಸಂತೋ ನ ಜಗತ್ತ್ರಯೇ
ಈಗ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೇ ಮಹಾ ವಸಂತವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಇಂತಹ ವಸಂತ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಉಭಾವಪಿ ಪ್ರತಪ್ಯೇತೇ ಪಶ್ಯೇದಂ ಕಾಮಚೇಷ್ಟಿತಮ್
ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಮದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಇದನ್ನು ನೋಡು.
ಪಾದಪಾಃ ಪಲ್ಲವಶತೈರ್ನೃತ್ಯಂತೇ ಚ ಪ್ರಹರ್ಷಿಣಃ
ಮರಗಳು ನೂರಾರು ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಕೌತುಕಾಕುಲಿತಃ ಶೀಘ್ರಮಾರುರೋಹ ರಥಂ ಸ್ವಕಮ್ 4.134.
ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಹೊರಟನು.
ಪ್ರಯಯೌ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರಃ
ಪದ್ಮನೇತ್ರನು, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ಆಸ್ಥಾಯ ಪ್ರಯಯೌ ಹೃಷ್ಟೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಂಸ್ತುತಃ
ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗಿ ಹೊರಟನು.
ವೃತೋ ರಥೇನ ಪ್ರಯಯೌ ಭಾಸ್ಕರೋ ವಾರಿತಸ್ಕರಃ
ತನ್ನ ರಥದೊಂದಿಗೆ, ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಭಾಸ್ಕರನು ಹೊರಟನು.
ಕಾತ್ಯಾಯನೀ ಪ್ರಚಲಿತಾ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರೇಣ ಕೇತುನಾ
ಪಂಚಮುಖ ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ ಕಾತ್ಯಾಯನಿಯು ಚಲಿಸಿ ಮುಂದೆ ಬಂದಳು.