ಏತನ್ಮಯೋಕ್ತಂ ತವ ದೀಪದಾನಫಲಂ ಸಮಗ್ರಂ ಕುರುವಂಶಚನ್ದ್ರ
ಹೇ ಕುರುಕುಲಚಂದ್ರ, ದೀಪದಾನದಿಂದ ದೊರಕುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು.
ಅತ್ರಾಪ್ಯುದಾಹರನ್ತೀಮಮಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಸೀಚ್ಚಿತ್ರರಥೋನಾಮ ವಿದರ್ಭೇಷು ಮಹೀಪತಿಃ 4.130.
ವಿದರ್ಭ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಥ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.
ಏಕೈವ ಕನ್ಯಾ ತಸ್ಯಾಸೀಲ್ಲಲಿತಾ ನಾಮ ನಾಮತಃ
ಅವನಿಗೆ ಲಲಿತಾ ಎಂಬ ಒಬ್ಬೇ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಇದ್ದಳು.
ತಾಂ ದದೌ ಕಾಶಿರಾಜಾಯ ಚಾರ್ವಂಗೀಂ ಚಾರುಧರ್ಮಣೇ
ಆ ಸುಂದರಳಾದ ಧರ್ಮವಂತೆಯಾದ ಲಲಿತೆಯನ್ನು ಅವನು ಕಾಶಿರಾಜನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯೇಽಗ್ರಮಹಿಷೀ ಲಲಿತಾ ಸಾಪ್ಯಥಾಭವತ್
ಅವರಲ್ಲಿ ಲಲಿತಾ ಮುಖ್ಯ ರಾಣಿಯಾಗಳು.
ವಿಷ್ಣೋರಾಯತನೇ ಸಾ ತು ಸಹಸ್ರಂ ಪರಿದೀಪಕಾನ್
ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸಾವಿರ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತಾಮಿಸ್ರಮಾಶ್ವಯುಕ್ಪಕ್ಷಂ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಂ ಚ ಕಾರ್ತ್ತಿಕಮ್
ಕಾರ್ಥಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಎರಡೂ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ,
ತಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ತಥಾ ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾವಸಥೇ ಚ ಸಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಚತುಷ್ಪಥೇಷು ರಥ್ಯಾಸು ದೇವತಾಯತನೇಷು ಚ
ಚೌರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಪುಲಿನೇಷು ನದೀನಾಂ ಚ ಕೂಪಮೂಲೇಷು ಪಾಂಡವ
ನದಿಗಳ ತೀರದಲ್ಲಿಯೂ, ಬಾವಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ, ಪಾಂಡವನೇ.
ಲಲಿತೇ ವದ ಭದ್ರಂ ತೇ ಲಲಿತಂ ವಚನಂ ತಥಾ
ಲಲಿತೆ, ಶುಭವಾಗಲಿ; ನೀನು ಸದಾ ಮೃದು ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳು.
ಭವತ್ಯಾಃ ಸುಮಹಾನ್ಯತ್ನೋ ದೀಪಪ್ರಜ್ವಾಲನೇ ಯಥಾ 4.130.
ದೀಪ ಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಶ್ರಮ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.
ಮನ್ಯಾಮಹೇ ತ್ವಯಾವಶ್ಯಂ ದೀಪದಾನಫಲಂ ಶ್ರುತಮ್ ಲಲಿತೋವಾಚ ನಾಹಂ ಮತ್ಸರಿಣೀ ಭದ್ರಾ ನ ಚ ರಾಗಾದಿದೂಷಿತಾ
ನೀನು ದೀಪದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಲಲಿತಾ ಹೇಳಿದಳು: ಭದ್ರೆ, ನಾನು ಈರ್ಷೆಯುಳ್ಳವಳಲ್ಲ, ಕಾಮಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಲೂ ಇಲ್ಲ.
ಏಕಪತ್ಯಾಶ್ರಿತಾಃ ಸಾಧ್ವ್ಯೋ ಭವತ್ಯೋ ಮಮ ಮಾನದಾಃ
ಈ ಒಬ್ಬ ಪತಿಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಸತಿಪತ್ನಿಯರು ನನಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಯೈತದ್ದೀಪದಾನಸ್ಯ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಭುಜ್ಯತೇ ಫಲಮ್
ನಾನು ದೀಪದಾನದಿಂದ ಬರುವ ಫಲವನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಉಮಾದೇವೀತಿ ಮದ್ರೇಷು ದೇವಿಕಾ ಸಾ ಸರಿದ್ವರಾ ಶ್ರುತಾ ಕಿಂ ಭವತೀಭಿಃ ಸಾ ದೇವಿಕಾ ಪಾಪನಾಶಿನೀ
ಮಾತೃಗಳ ನಡುವೆ ಉಮಾದೇವಿ, ದೇವಿಕಾ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನದಿಯಾಗಿ ಆಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ನೀವು ಆ ದೇವಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ? ಆ ದೇವಿಕಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವಳು.
ತಸ್ಯಾಂ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸಕೃನ್ನದ್ಯಾಂ ಗಾಣಪತ್ಯಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ಹರಿಣಾ ನೃಸಿಂಹವಪುಷಾ ಯತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ಕೃತಂ ಪುರಾ
ಆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಗಣಪತಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಹರಿಯು ನರಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು.
ಸೌವೀರರಾಜಸ್ಯ ಪುರಾ ಮೈತ್ರೇಯೋಭೂತ್ಪುರೋಹಿತಃ
ಪಾಲೆಯ ರಾಜನಿಗೆ ಮೈತ್ರೇಯನು ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು.
ಅಹನ್ಯಹನಿ ಶುಶ್ರೂಷಾಂ ಪುಷ್ಪಧೂಪಾನುಲೇಪನೈಃ
ಪ್ರತಿ ದಿನ ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಆತನು ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕಾರ್ತ್ತಿಕ್ಯಾಂ ದೀಪಕಸ್ತತ್ರ ಪ್ರದತ್ತಸ್ತೇನ ಚೈಕದಾ
ಒಂದು ಬಾರಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
ದೇವತಾಯತನೇಽವಾತ್ಸಂ ತತ್ರಾಹಮಪಿ ಮೂಷಿಕಾ
ನಾನೂ ಸಹ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಗೃಹೀತಾಥ ಮಯಾ ವರ್ತಿರ್ವೃಕದಂಶೋ ರರಾಸ ಚ 4.130.
ನಾನು ದೀಪದ ವಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಒಂದು ಕೋಲಿಯು ಅದನ್ನು ಕಚ್ಚಿ ಎಳೆದಿತು.
ವಕ್ತ್ರಪ್ರಾಂತೇನ ಪಶ್ಯಂತ್ಯಾ ಸ ದೀಪಃ ಪ್ರೇರಿತೋ ಮಯಾ
ನಾನು ಮುಖದ ಬದಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆ ದೀಪವನ್ನು ನಾನು ಚಲಾಯಿಸಿದೆ.
ಮೃತಾಹಂ ಚ ಪುನರ್ಜಾತಾ ವೈದರ್ಭೇ ರಾಜಕನ್ಯಕಾ
ನಾನು ಸತ್ತೆ, ನಂತರ ವಿದರ್ಭದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದೆ.
ಏಷ ಪ್ರಭಾವೋ ದೀಪಸ್ಯ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇ ಮಾಸಿ ಶೋಭನಃ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೀಪದ ಮಹಿಮೆ ಇದೇ ಆಗಿದೆ.
ಅಸಂಕಲ್ಪಿತಮಧ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರೇರಣಂ ಯನ್ಮಯಾ ಕೃತಮ್
ನಾನು ಆ ದೀಪವನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದೆ.
ಏತಸ್ಮಾತ್ಕಾರ ಣಾದ್ದೀಪಾನಹಮೇತಾನಹರ್ನಿಶಮ್
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಪತ್ನೀಃ ಸಾ ದೀಪದಾನಪರಾಯಣಾ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಸಹಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ದೀಪದಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಳು.
ತತಃ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಸಹ ರಾಜ್ಞಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ,