ಏತೈರ್ದ್ವಿಜೈರ್ವಿಧಿವರಪ್ರಹುತೋ ಹುತಾಶಃ ಪಶ್ಯತ್ಯಸಾವಹಿಮದೀಧಿತಿರಂಬರಸ್ಥಃ
ಈ ದ್ವಿಜರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿದೇವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಚಳಿಗಾಲದ ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ತಂ ವೃಕ್ಷಂ ಲಾಲಯಿತ್ವಾ ಪುನಃಪುನಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಮರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ಅಙ್ಗಾದಙ್ಗಾತ್ಸಂಭವಸಿ ಹೃದಯಾದಭಿಜಾಯಸೇ 4.128.
ನೀನು ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡೆ, ಹೃದಯದಿಂದ ಉದಯವಾಗುತ್ತೀ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ತತೋ ದೇಯಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಹೃಷ್ಟಮಾನಸೈಃ
ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.
ದೀನಾನಾಥಜನಾನಾಂ ಚ ಭೋಜನಂ ಚಾನಿವಾರಿತಮ್
ಬಡವರು, ಅನಾಥರು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ತಡೆಯಬಾರದು.
ಜ್ಞಾತಿಬನ್ಧುಜನೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಸ್ವಯಂ ಭುಞ್ಜೀತ ಕಾಮತಃ
ಬಾಂಧವರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಜೊತೆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.
ಯ ಏವಂ ಕುರುತೇ ಪಾರ್ಥ ವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಮಹದುತ್ಸವಮ್
ಪಾರ್ಥಾ, ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ವೃಕ್ಷಗಳ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಪುತ್ರೈರ್ವಿನಾ ಶುಭಗತಿರ್ನ ಭವೇನ್ನರಾಣಾಂ ದುಷ್ಪುತ್ರಕೈರಿತಿ ತಥೋಭಯಲೋಕನಾಶಃ
ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಶುಭಫಲ ಸಿಗದು; ಕೆಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಇಹಪರ ಲೋಕ ಎರಡೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿರಸಂವಾದೇ ವೃಕ್ಷೋದ್ಯಾಪನವಿಧಿವರ್ಣನಂ ನಾಮಾಷ್ಟಾವಿಂಶತ್ಯುತ್ತರಶತತಮೋಽ ಧ್ಯಾಯಃ
ಇದು ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ 'ವೃಕ್ಷೋದ್ಯಾಪನ ವಿಧಿವರ್ಣನೆ' ಎಂಬ ಶತದಿನೆಂಟುನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಅಂತ್ಯ.
ದೇವಪೂಜಾವಿಧಿವರ್ಣನಮ್ ತೇಷಾಂ ಮೃತೇಽಥ ಪರಮಾರ್ಥಮಯೇ ಶರೀರೇ ಲೋಕೇ ಪರಿಭ್ರಮತಿ ಕೀರ್ತಿಮಯಂ ಶರೀರಮ್
ಇದು ದೇವರ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಯಃ ಕಾರಯೇದ್ದ್ವಾರಸಿತಾಭ್ರಗೌರಮುತ್ತುಂಗಸೌಧಧವಲಾಯತನಂ ಸುರಾಣಾಮ್
ಯಾರ ದೇಹವು ಪರಮಾರ್ಥದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮೃತ್ಯುವಾದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಕೀರ್ತಿಯು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಯೇ ಕಾರಯಂತಿ ಸುರಸದ್ಮಸು ದೇವತಾನಾಮರ್ಚಾಃ ಸುವರ್ಣರಜತಾಯಸಶೈಲತಾಮ್ರಾಃ
ಯಾರು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಯೇ ಮೇರುಮೌಲಿಸುರಸಂಘಕೃತಾಭಿಷೇಕಾಃ ಪಞ್ಚಾಮೃತೈಃ ಸುರವರಾನಭಿಷೇಚಯಂತಿ
ಯಾರು ಮೆರುವನ್ನು ಹತ್ತಿದಂತೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾಡುವಂತೆ—
ಯೇ ಶೈಲರಾಜಮಲಯೋದ್ಭವಚಂದನೇನ ಸತ್ಕುಂಕುಮೇನ ಚ ಸುರಾನನುಲೇಪಯಂತಿ
ಯಾರು ಮಲಯ ಪರ್ವತದ ಚಂದನ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಮುಖವನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಗಂಧಾಢ್ಯಜಾತಿಕಮಲೋತ್ಪಲದಿವ್ಯಪುಷ್ಪೈರ್ದೇವಾನ್ನವೈರನುದಿನಂ ನನು ಯೇಽರ್ಚಯಂತಿ
ಯಾರು ಸುಗಂಧದ ಜಾತಿ, ಕಮಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಹೂವುಗಳಿಂದ, ಹೊಸ ಅನ್ನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಆಮೋದಿಭಿರ್ಹಿಮತುರುಷ್ಕಸುಗನ್ಧಧೂಪೈರ್ಯೇ ಮಾನವಾಃ ಸುರವರಾನಪಿ ಧೂಪಯಂತಿ
ಯಾರು ಸುಗಂಧದ, ತಂಪಾದ ಧೂಪಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಧೂಪ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ—
ದೋಧೂಯತೇ ಕನಕದಂಡವಿರಾಜಿತೈಶ್ಚ ಸಚ್ಚಾಮರೈರ್ಧವಲಕುಣ್ಡಲಸುನ್ದರೀಭಿಃ
ಬಂಗಾರದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಇರುವ ಶುದ್ಧ ಚಾಮರಗಳಿಂದ, ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದ ಸುಂದರಿಯರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೇದೀಪ್ಯತೇ ದಿನಕರೋಜ್ಜ್ವಲಪದ್ಮರಾಗರತ್ನಪ್ರಭಾಚ್ಛುರಿತಹೇಮಮಯೇ ವಿಮಾನೇ
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಮಲರಂಗಿನ ರತ್ನಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಬಂಗಾರದ ಮಂದಿರವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋ ಜಾಗರಂ ಸುರವರಾಭಿಮತೋ ದದಾತಿ ಚೈತ್ರೋತ್ಸವಾದಿದಿವಸೇಷ್ವಪಿ ತೂರ್ಯನಾದೈಃ 4.129.
ಯಾರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—
ಕುರ್ವತಿ ಯೇ ಸದುಪಲೇನಧಾತುರಾಗಸಂಮಾರ್ಜನಂ ಸುರವರಾಯತನೇಽನುರಕ್ತಾಃ
ಯಾರು ಶುದ್ಧ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೋ—
ದದ್ಯಾಚ್ಚ ಯಃ ಪರಮಭಕ್ತಿಯುತಃ ಸುರಾಣಾಂ ಘಣ್ಟಾವಿತಾನವರಚಾಮರಮಾತಪತ್ರಮ್
ಯಾರು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಘಂಟೆ, ಛತ್ರ, ಚಾಮರ, ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಮುತ್ತುಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಅಭ್ಯರ್ಚಯೇತ್ಪ್ರತಿವಚಃ ಕುಸುಮೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈರ್ದೇವಾಧಿದೇವಪರಿಸಂಸ್ತುತಪಾದಪದ್ಮಾನ್
ಯಾರು ದೇವಾಧಿದೇವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿರಸಂವಾದೇ ದೇವಪೂಜಾವಿಧಿವರ್ಣನಂ ನಾಮೈಕೋನತ್ರಿಂಶದುತ್ತರಶತತ ಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಾಗಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ 'ದೇವರ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನ' ಎಂಬ ಶತ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ದೀಪದಾನವಿಧಿವರ್ಣನಮ್ ದಾನೇನ ಕೇನ ವಾ ಲೋಕೇ ಪ್ರೋಜ್ಜ್ವಲ್ತ್ವಂ ಪ್ರಜಾಯತೇ
ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ: ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅತಿತೇಜೋ ಮಹದ್ದೀಪ್ತಂ ದೀಪ್ತಾಂಶುಕಿರಣೋಜ್ಜ್ವಲಮ್
ಅದರಿಂದ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರಕಾಶ, ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಜ್ವಲವಾದ ಬೆಳಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಗತಃ ಸ ಚ ಮೇ ಪತ್ನ್ಯಾ ಜಾಮ್ಬವತ್ಯಾ ಪ್ರಪೂಜಿತಃ
ಅವನು ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ಜಾಂಬವತಿಯವರು ಅವನನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದರು.
ಪ್ರಷ್ಟಶ್ಚ ಪ್ರಶ್ರಮೇವೈತಂ ಸ ಚಾವೋಚದ್ಯಥಾತಥಮ್
ಅವನನ್ನು ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ನಿಜವಾದುದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಯದಾಯದಾ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯಕಾಲಃ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಪುಣ್ಯ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ,
ಉತ್ತರೇ ತ್ವಯನೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ವಿಷುವೇ ತಥಾ
ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರಾಯಣ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಯನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಅಥವಾ ವಿಷುವತ್ತಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ,
ಸಪ್ತಮ್ಯಾಮಥ ವಾಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವ್ರತಪರೋ ನರಃ ಘೃತಕುಂಭೇನ ದೀಪೇನ ಪ್ರಜ್ವಲಂತಂ ಪ್ರದೀಪಕಮ್
ಏಳನೇ ಅಥವಾ ಎಂಟನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವ್ರತ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿದವನು, ತುಪ್ಪದ ಕುಂಭದಿಂದ ಉರಿಯುವ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.