ತ್ರಿತಯಂ ನಿಘ್ನತಾಂ ನೇಯಂ ತ್ರಿತಯಂ ಚೋನ್ನತಿಂ ಪರಾಮ್
ಮೂರುದುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕು, ಇನ್ನೂ ಮೂರುದುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು.
ಯಃ ಕಾರಯತಿ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ಕೀರ್ತಿಸ್ತಸ್ಯಾಮಲಾ ಭವೇತ್ 4.127.
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಹೆಸರು ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉಪೇತಾನಾಮಪಿ ದಿವಂ ಸ ನಿಬನ್ಧವಿಧಾಯಿನಾಮ್
ಹೋಗಿಹೋದವರಲ್ಲಿಯೂ, ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತಾವತ್ಸ್ವರ್ಗೇ ಸ ರಮತೇ ಯಾವತ್ಕೀರ್ತಿರನಶ್ವರಾ
ಅವರ ಹೆಸರು ನಾಶವಾಗದೆ ಇರುವವರೆಗೆ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಂಸಾಸ್ಯಕ್ಷಿಪ್ತನೀಲ್ಯಗ್ರಂ ಪದ್ಮಿನೀಖಣ್ಡಮಣ್ಡಿತಮ್
ಹಂಸಗಳ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಾರಿದ ನೀಲಿ ತುದಿಗಳಿಂದ, ತಾವರೆ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದದು,
ಘಟೈರಞ್ಜಲಿಭಿರ್ವಕ್ತ್ರೈರ್ಯಸ್ಯ ವಾಟೀಪುಟೈರ್ಜಲಮ್
ಯಾರ ತೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ಜಲವನ್ನು ಮಡಿಲುಗಳಿಂದ, ಕೈಗೂಡುಗಳಿಂದ, ಬಾಯಿಂದ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕುಡಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,
ತಡಾಗಂ ನಗರೋಪಾಂತೇ ಧನ್ಯಸ್ಯ ಕಿಲ ಜಾಯತೇ
ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಧನ್ಯನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತೊಟ್ಟಿಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಯೇಷಾಂ ದೇವಕುಲಂ ತತ್ತು ನಿಷ್ಪದ್ಯೇತ ಸರಸ್ತಟೇ
ಯಾರಿಗಾಗಿ ಸರೋವರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ,
ನ ಭವಂತೀಷ್ಟಿಕಾ ಯಾವದ್ದ್ರೋಣೀ ವಾ ಭೂಮಿಸನ್ನಿಭಾ
ಭೂಮಿಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಒಂದು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ತೊಟ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲದವರೆಗೆ,
ಭೋಗ್ಯಸ್ಥಾನೇ ಕೃತಃ ಕೂಪಃ ಸುಸ್ವಾದುಸಲಿಲಸ್ತಥಾ
ಆನಂದಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ರುಚಿಯಾದ ನೀರು ಇರುವದು,
ಯಸ್ಯ ಸ್ವಾದುಜಲಂ ಕೂಪೇ ಪಿಬಂತಿ ಸತತಂ ಜನಾಃ
ಯಾರ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ರುಚಿಯಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ,
ಯಃ ಪ್ರಾಸಾದಾನ್ರಚಯತಿ ಶುಭಾನ್ದೇವತಾನಾಂ ತಡಾಗೇ ಕೀರ್ತಿಸ್ತಸ್ಯ ಭ್ರಮತಿ ವಿಪುಲಾ ವಂಶಮಾರ್ಗಾನುಯಾತಾ 4.127.
ಯಾರು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸುಂದರ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಹೆಸರು ವಂಶದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ತೇಷಾಂ ತಡಾಗಾನಿ ಬಹೂದಕಾನಿ ಕೂಪಾಶ್ಚ ಯೂಪಾಶ್ಚ ಪ್ರತಿಶ್ರಯಾಶ್ಚ
ಅವರ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ, ಅವರ ಬಾವಿಗಳು, ಯಜ್ಞದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಗಳು ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ.
ವೃಕ್ಷೋದ್ಯಾಪನವಿಧಿವರ್ಣನಮ್ ಉದ್ಯಾಪನವಿಧಿಂ ಚೈವ ಸರಹಸ್ಯಂ ಸಮಾಸತಃ
ಮರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ವಿಧಿಯ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪತ್ರೈಃ ಪುಷ್ಪೈಃ ಫಲೈರ್ಮೂಲೈಃ ಕುರ್ವಂತಿ ಪಿತೃತರ್ಪಣಮ್
ಅವರು ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಹುಭಿರ್ಮೃತಕಿಞ್ಜಾತೈಃ ಪುತ್ರೈರ್ಧರ್ಮಾರ್ಥವರ್ಜಿತೈಃ
ಅನೇಕರು ಮೃತನಾದ ಬಳಿಕ ಹುಟ್ಟಿದ, ಧರ್ಮವೂ ಸಂಪತ್ತೂ ಇಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳಿಂದ,
ಪ್ರಾಣಿನಃ ಪ್ರೀಣಯಂತಿ ಸ್ಮ ಚ್ಛಾಯಾವಲ್ಕಲಪಲ್ಲವೈಃ
ಸಜೀವಿಗಳು ಛಾಯೆ, ಹೊತ್ತು ಮತ್ತು ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಪುಷ್ಪಪತ್ರಫಲಚ್ಛಾಯಾಮೂಲವಲ್ಕಲದಾರುಭಿಃ
ಹೂವು, ಎಲೆ, ಹಣ್ಣು, ಛಾಯೆ, ಬೇರು, ಹೊತ್ತು ಮತ್ತು ಮರದ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ.
ಪುತ್ರಾಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾಂತೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ವಂತಿ ವಾ ನ ವಾ
ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಮಾಡದೆ ಇರಬಹುದು.
ನ ತತ್ಕರೋತ್ಯಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸುಖಂ ಯದ್ಯೋಷಿತಃ ಸುತಃ
ಹೆಂಡತಿಯ ಮಗನಾದರೂ, ಅವನು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದರಿಂದ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಚ್ಛಾಯಾ ಚ ಸಪುಷ್ಪಾ ಚ ಸಫಲಾ ವೃಕ್ಷವಾಟಿಕಾ
ನಿಜವಾದ ನೆರಳು ನೀಡುವ, ಹೂವು ಹತ್ತಿರುವ, ಹಣ್ಣು ಕೊಡುವ ಮರಗಳ ತೋಟವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.
ಅಶೋಕಫಲಾವಕರಾ ತಿಲಕಾಲಂಕೃತಾನನಾ
ಅಶೋಕ ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೆ, ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ತಿಲಕವಿಟ್ಟು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸದಾ ಸ ತೀರ್ಥೀ ಭವತಿ ಸದಾ ದಾನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ।। 4.128.
ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ದಾನ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಶ್ವತ್ಥಮೇಕಂ ಪಿಚುಮಂದಮೇಕಂ ನ್ಯಗ್ರೋಧಮೇಕಂ ದಶ ಚಿಞ್ಚಿಣೀಕಾನ್
ಒಂದು ಅಶ್ವತ್ಥ, ಒಂದು ಪಿಚುಮಂಡ, ಒಂದು ಬನಿಯಾನ್ ಮರ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಚಿಂಚಿನ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು.
ಪುಷ್ಪೋಪಗಂಧಾಢ್ಯಫಲೋಪಗನ್ಧಂ ಯಃ ಪಾದಪಂ ಸ್ಪರ್ಶಯತೇ ದ್ವಿಜಾಯ
ಹೂವುಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳ ವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಮರವನ್ನು ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೋ,
ಪ್ರತಿಶ್ರಯಾಶ್ರಾನ್ತ ಸಮಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ಸಮೀಹಿತಂ ತತ್ರ ಫಲಂ ಬುಭುಕ್ಷೋಃ
ಆ ಮರವು ದಣಿದವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಸಿವಾದವನು ಯಾವ ಹಣ್ಣು ಬಯಸಿದರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನ ಖಾನಿತಾಃ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯೋ ರೋಪಿತಾ ನ ಮಹೀರುಹಾಃ
ಯಾರೂ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ತೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಛಾಯಾಮನ್ಯಸ್ಯ ಕುರ್ವಂತಿ ತಿಷ್ಠಂತಿ ಸ್ವಯಮಾತಪೇ
ಅವರು ಇತರರಿಗೆ ನೆರಳು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಾವೇ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವೃಕ್ಷಸ್ಯೋದ್ಯಾಪನೇ ವಿಧಿಮ್
ಈಗ ನಾನು ಮರವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಪುತ್ರಯಾ ಪುರಾ ಪಾರ್ಥ ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಮನ್ದರಾಚಲೇ
ಒಮ್ಮೆ ಪಾರ್ಥಾ, ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಪುತ್ರವಿಲ್ಲದ ಪಾರ್ವತಿಗೆ