ಇದಂ ವಶಿಷ್ಠೇನ ಪುರಾಽರ್ಜುನೇನ ಕೃತಂ ಕುಬೇರೇಣ ಪುರಂದರೇಣ
ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ವಶಿಷ್ಠರು, ಅರ್ಜುನನು, ಕುಬೇರನು ಮತ್ತು ಪುರಂದರನು ಆಚರಿಸಿದ್ದರು.
ಇತಿ ಪಠತಿ ಶೃಣೋತಿ ವಾ ಯ ಇತ್ಥಂ ಶಿವಪುರುಷಂ ಪುರುಹೂತವಲ್ಲಭಃ ಸ್ಯಾತ್
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶಿವನಿಗೂ ಪುರೂಹೂತನಿಗೂ ಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಉತ್ತರಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯುಧಿಷ್ಠಿರಸಂವಾದೇ ಶಿವನಕ್ಷತ್ರಪುರುಷವ್ರತವರ್ಣನಂ ನಾಮ ನವೋತ್ತರಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಶಿವನಕ್ಷತ್ರಪುರುಷ ವ್ರತವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ನೂರೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಸಮ್ಪೂರ್ಣವ್ರತವರ್ಣನಮ್ ಗೃಹೀತಂ ರಭಸಾ ಕೃಷ್ಣ ಹ್ಯನ್ಯದ್ವಾ ವ್ರತಮುತ್ತಮಮ್
ಪೂರ್ಣ ವ್ರತದ ವಿವರ: ಕೃಷ್ಣಾ, ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣಂ ಜಾಯತೇ ಯೇನ ಯದಚೀರ್ಣಂ ಪುರಾ ಸ್ಥಿತಮ್
ಇದರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಮಾಡದೆ ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಹಸ್ಯಾನಾಂ ರಹಸ್ಯಂ ತೇ ಕಥಯಾಮಿ ವ್ರತೋತ್ತಮಮ್
ನಾನು ನಿನಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ, ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ನಾಮ ತಚ್ಚಾಪಿ ವ್ರತಂ ಸಮ್ಯಕ್ಫಲಪ್ರದಮ್
ಪೂರ್ಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವ ಆ ವ್ರತವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅವಶ್ಯಂ ತಚ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯಮಕ್ಷೀಣಫಲಕಾಂಕ್ಷಿಭಿಃ ತತ್ಸಂಪೂರ್ಣಂ ಭವೇತ್ಸರ್ವಂ ವ್ರತೇನಾನೇನ ಪಾಣ್ಡವ
ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಪಾಂಡವ, ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಪದ್ರವೈರ್ಬಹುವಿಧೈರ್ಮದಾನ್ಮೋಹಾಚ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ ತತ್ಸಂಪೂರ್ಣಂ ಭವೇತ್ಪಾರ್ಥ ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ ನ ಸಂಶಯಃ
ಬಹು ವಿಧದ ಕಷ್ಟಗಳು, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಪಾರ್ಥಾ, ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ನಿಜ, ನಿಜ, ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.
ಕಾಂಚನಂ ರೌಪ್ಯಕಂ ರೂಪಂ ಶಿಲ್ಪಿನಾ ತದ್ಧಟಾಪಯೇತ್
ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ರೂಪವನ್ನು ಶಿಲ್ಪಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿಸಬೇಕು.
ರೂಪಂ ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸಯೋರ್ವಾಪಿ ಪ್ರಾರಬ್ಧಂ ಯದ್ವ್ರತೇ ಕಿಲ
ಯಾವ ರೂಪವು, ಹೆಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗಂಡು ಎಂಬುದಾಗಿ, ವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿತ್ತೋ—
ದ್ವಿಭುಜಂ ಪಙ್ಕಜಾರೂಢಂ ಸೌಮ್ಯಪ್ರಹಸಿತಾನನಮ್
ಎರಡು ಕೈಗಳಿರುವ, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಮೃದು ನಗುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮುಖವಿರುವ—
ತನ್ಮಾಸೇ ಚ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಿಧಿನಾ ಗೃಹೇ 4.110.
ಆ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತೆ ಬಂದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಿಧಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ—
ಗಂಧಚಂದನಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ಚರ್ಚಯೇತ್ಕುಂಕುಮಾದಿನಾ
ಸುಗಂಧದ ಚಂದನ, ಹೂವುಗಳು, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು—
ಧೂಪದೀಪಾಕ್ಷತೈರ್ವಸ್ತ್ರೈ ರತ್ನೈರಪ್ಯುಪಹಾರಕೈಃ
ಧೂಪ, ದೀಪ, ಅಕ್ಷತೆ, ಬಟ್ಟೆ, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಣಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ—
ಉಪಸನ್ನಸ್ಯ ದೀನಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕೃತಾಞ್ಜಲೇಃ
ಬಂದಿರುವ, ದುಃಖದಿಂದಿರುವ, ಪಾಪ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿರುವವನಿಗೆ—
ಪರತ್ರ ಭಯಭೀತಸ್ಯ ಭಗ್ನಖಣ್ಡವ್ರತಸ್ಯ ಚ
ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದಿರುವ, ಅಥವಾ ವ್ರತವು ಮುರಿದುಹೋಗಿರುವವನಿಗೆ—
ತಪಶ್ಛಿದ್ರಂ ವ್ರತಚ್ಛಿದ್ರಂ ಯಚ್ಛಿದ್ರಂ ಭಗ್ನಕೇ ವ್ರತೇ ಸ್ವಾಹಾ
ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ದೋಷವಿದ್ದರೆ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ, ಮುರಿದ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ—ಸ್ವಾಹಾ.
(ಅಮುಕದೇವಾಯ ನಮಃ ವಿದಿಕ್ಷು ಚೋಪರ್ಯ್ಯಧಸ್ತಾದ್ದಿಕ್ಪಾಲೇಭ್ಯೋ ನಮೋನಮಃ
(ಅಮೂಕ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.)
ಇದಮರ್ಘ್ಯಮಿದಂ ಪಾದ್ಯಂ ನೈವೇದ್ಯಂ ತೇ ನಮೋನಮಃ
ಇದು ಅರ್ಘ್ಯ, ಇದು ಪಾದ್ಯ, ಇದು ನೈವೇದ್ಯ; ನಿಮಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
ವಕ್ಷಃಕುಕ್ಷಿದೃಷ್ಟಿಪೃಷ್ಠಬಾಹ್ವಂಸಾಂಕಶಿರೋರುಹಾನ್
ಮೆಲುಕು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕಣ್ಣು, ಬೆನ್ನು, ಕೈ, ಭುಜ, ತಲೆಯ ಕೂದಲು—
ಪೂಜಿತಸ್ತ್ವಂ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಸುರೋತ್ತಮ
ನಾನು ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಉತ್ತಮನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಏವಂ ಕ್ಷಮಾಪಯಿತ್ವಾ ತು ದೇವರೂಪಂ ವಿಧಾನತಃ 4.110.
ಹೀಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ದೇವರ ರೂಪವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.
ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪೂರ್ವಮುಖೋ ವಿಪ್ರೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ದರ್ಭಪಾಣಿನಾ ಮಂತ್ರೇಣಾನೇನ ಕೌಂತೇಯ ಸೋಪವಾಸಃ ಪ್ರಯತ್ನತಃ
ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು, ಕುಂತೀಪುತ್ರ.
ಇದಂ ವ್ರತಂ ಮಯಾ ಖಂಡಂ ಕೃತಮಾಸೀತ್ಪುರಾ ದ್ವಿಜ
ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಮುರಿದಿದ್ದೆನು, ದ್ವಿಜ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಽಪಿ ಪ್ರತೀಚ್ಛೇತ್ತು ಮಂತ್ರೇಣಾನೇನ ತದ್ವ್ರತಮ್ ಸಂಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದೇನ ಭವ ಪೂರ್ಣಮನೋರಥಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಅದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಲಿ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಯತ್ಪ್ರಭಾಷಂತೇ ಹ್ಯನುಮೋದಂತಿ ದೇವತಾಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಜಲಧಿಃ ಕ್ಷಾರತಾಂ ನೀತಃ ಪಾವಕಃ ಸರ್ವಭಕ್ಷತಾಮ್
ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಉಪ್ಪಾಗಿಸಲಾಯಿತು; ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ತು ವಚನಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಾತಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಸವಾಲ್ಮೀಕಿವಚನಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಚನಾಚ್ಚ ಗರ್ಗಗೌತಮ ಪರಾಶರಧೌಮ್ಯಾಂಗಿರಸವಾಷ್ಠಿನಾರದಾದಿಮುನಿವಚನಾತ್ಸಂಪೂರ್ಣಂ ಭವತು ತೇ ವ್ರತಮ್
ವ್ಯಾಸ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಾತಿನಿಂದ, ಗರ್ಗ, ಗೌತಮ, ಪರಾಶರ, ಧೌಮ್ಯ, ಅಂಗಿರಸ, ವಾಷ್ಟಿ, ನಾರದ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುನಿಗಳ ಮಾತಿನಿಂದ ನಿನ್ನ ವ್ರತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ.