ಭರ್ತಾ ತಸ್ಯಾಃ ಸಮಾಗತ್ಯ ತಾಂ ದದರ್ಶ ಮಹಾಧನಾಮ್
ಆಕೆಯ ಗಂಡನು ಬಂದು, ಆಕೆಯನ್ನು ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆಂದು ನೋಡಿದನು.
ಪುನರ್ಜಗಾಮ ಸಾ ಹೃಷ್ಟಾ ಗೋರಥೇನ ಸ್ವಮಾಶ್ರಮಮ್ ತೇನಾನಂತಪ್ರಭಾವೇಣ ಶುಭಗೋಧನಸಂಕುಲಃ
ಆಕೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅನಂತನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶುಭವಾದ ಹಸುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಸುವಿನ ರಥದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು.
ಗೃಹಾಶ್ರಮಃ ಶ್ರಿಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧನಧಾನ್ಯಸಮಾಯುತಃ
ಆ ಮನೆಯ ಆಶ್ರಮವು ಶ್ರೀಯುತವಾಗಿದ್ದು, ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಸಾಪಿ ಮಾಣಿಕ್ಯಕಾಞ್ಚೀಭಿರ್ಮುಕ್ತಾಹಾರವಿಭೂಷಿತಾ
ಆಕೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಕಂಚಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಕದಾಚಿದುಪವಿಷ್ಟೇನ ದೃಷ್ಟಂ ಬದ್ಧಂ ಸುದೋರಕಮ್
ಒಂದು ದಿನ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ದಾರವನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ತೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇಣ ತಸ್ಯ ಸಾ ಶ್ರೀಃ ಕ್ಷಯಂ ಗತಾ
ಆ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
ಯದ್ಯದೇವಾಗತಂ ಗೇಹೇ ತತ್ರ ತತ್ರೈವ ನಶ್ಯತಿ
ಮನೆಗೆ ಏನು ಬಂದಿತ್ತೋ ಅದು ಅಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅನಂತಾಕ್ಷೇಪದೋಷೇಣ ದಾರಿದ್ರ್ಯಂ ಪತಿತಂ ಗೃಹೇ
ಅನಂತ ಅಪಮಾನದಿಂದ ಆ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಡತನ ಬಂದು ಬಿದ್ದಿತ್ತು.
ತತೋ ಜಗಾಮ ಕೌಂಡಿನ್ಯೋ ನಿರ್ವೇದಾದ್ವನಗಹ್ವರಮ್
ಆಮೇಲೆ ಕೌಂಡಿನ್ಯನು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯದ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದನು.
ವ್ರತಂ ನಿರಶನಂ ಗೃಹ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಜಪನ್ಹರಿಮ್
ಅವನು ಉಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಹರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತ್ರಾಪಶ್ಯನ್ಮಹಾವೃಕ್ಷಂ ಫಲಿತಂ ಪುಷ್ಪಿತಂ ತಥಾ ತದ್ಬ್ರೂಹಿ ಸೋಪ್ಯುವಾಚೇದಂ ನಾನಂತಂ ವೇದ್ಮ್ಯಹಂ ದ್ವಿಜ
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಣ್ಣು ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮರವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವನು 'ಹೇಳು' ಎಂದಾಗ ಆ ಮರವು, 'ನಾನು ಅನಂತನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿತು.
ಏವಂ ನಿರೀಕ್ಷಿತಸ್ತೇನ ಗಾಂ ದದರ್ಶ ಸವತ್ಸಕಾಮ್
ಹೀಗೆ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನು ಹಸುವನ್ನು ಕರುವಿನೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿದನು.
ಸೋಬ್ರವೀದ್ಧೇನುಕೇ ಬ್ರೂಹಿ ಯದ್ಯನಂತಸ್ತ್ವಯೇಕ್ಷಿತಃ
ಅವನು ಆ ಹಸುವಿಗೆ, 'ನೀನು ಅನಂತನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೀಯಾ? ಹೇಳು' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ತತೋ ಜಗಾಮಾಥ ವನೇ ಗೋವೃಷಂ ಶಾದ್ವಲೇ ಸ್ಥಿತಮ್
ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಎಮ್ಮೆನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಗೋವೃಷಸ್ತಮುವಾಚಾಥ ನಾನನ್ತೋ ವೀಕ್ಷಿತೋ ಮಯಾ
ಆ ಎಮ್ಮೆ ಅವನಿಗೆ, 'ನಾನು ಅನಂತನನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
ಅನ್ಯೋನ್ಯಜಲಕಲ್ಲೋಲವೀಚಿಭಿಃ ಪರಿಶೋಭಿತಮ್
ಅದು ಪರಸ್ಪರ ನೀರಿನ ಆಟದ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ರೆಪ್ಪೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಸೇವಿತಂ ಭ್ರಮರೈರ್ಹಂಸೈಶ್ಚಕ್ರೈಃ ಕಾರಂಡವೈರ್ಬಕೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಭೃಂಗಗಳು, ಹಂಸಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು, ಕಾರಂಡವಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಊಚತುಃ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯೌ ತಂ ನಾನಂತಂ ವಿದ್ವಹೇ ದ್ವಿಜ
ಆ ಎರಡು ಪುಷ್ಕರಿಣಿಗಳು ಅವನಿಗೆ, 'ನಾವು ಅನಂತನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜ' ಎಂದು ಹೇಳಿದವು.
ತಾವಪ್ಯುಕ್ತೌ ಸುಮಂತೇನ ತಸ್ಯಾಪಿ ವಿನಿವೇದಿತಮ್
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ಕ್ಷಣೇ ಮುನಿವರೇ ಕೌಂಡಿನ್ಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮೇ
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿ ಕೌಂಡಿನ್ಯನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು,
ವೃದ್ಧಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪೇಣ ಇತ ಏಹೀತ್ಯುವಾಚ ತಮ್
ಹಳೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ 'ಇಲ್ಲಿ ಬಾ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತಾಂ ಪುರೀಂ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ದಿವ್ಯನಾರೀನರೈರ್ಯುತಾಮ್
ಅವರು ಅವನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ನಗರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.
ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಶಂಖಚಕ್ರಾಸಿಗದಾಗರುಡಶೋಭಿತಮ್
ಅದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆಯು ಮತ್ತು ಗರುಡನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ವಿಭೂತಿಭೇದೈಶ್ಚಾನನ್ತಮನನ್ತಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೈಭವಗಳಿಂದ ಅನಂತನು, ಅವ್ಯಯನು, ಪರಮೇಶ್ವರನು ತಾನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪಾಪೋಹಂ ಪಾಪಕರ್ಮಾಹಂ ಪಾಪಾತ್ಮಾ ಪಾಪಸಮ್ಭವಃ
ನಾನು ಪಾಪಿ, ನನ್ನ ಕೆಲಸಗಳು ಪಾಪಮಯ, ನನ್ನ ಆತ್ಮವೂ ಪಾಪದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ನಾನು ಪಾಪದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
ಅದ್ಯ ಮೇ ಸಫಲಂ ಜನ್ಮ ಜೀವಿತಂ ಚ ಸುಜೀವಿತಮ್ ಗರ್ದಭಂ ಕುಞ್ಜರಂ ಚೈವ ದೇವ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವತಃ
ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ, ಜೀವನವೂ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ; ದೇವರೆ, ಆ ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಆನೆ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳು.
ವಿದ್ಯಾದಾನಂ ನೋಪಕುರ್ವಞ್ಛಿಷ್ಯೇಭ್ಯಸ್ತರುತಾಂ ಗತಃ
ನಾನು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ನೀಡದೆ, ಮರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದೇನೆ.
ಸಾ ಗೌರ್ವಸುನ್ಧರಾ ದೃಷ್ಟಾ ನಿಷ್ಫಲಾ ಯಾ ತ್ವಯೇಕ್ಷಿತಾ
ನೀನು ನೋಡಿದ ಆ ಹಸು ಅಥವಾ ಭೂಮಿ ಫಲವಿಲ್ಲದದ್ದಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮಾಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾನಂ ತಚ್ಚ ಪುಷ್ಕರಿಣೀದ್ವಯಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಸಾವನಂತೋಹಂ ಗುಹಾಸಂಸಾರಗಹ್ವರೇ
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆ ಎರಡು ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆಗಳು, ಮತ್ತು ನಾನು ಈ ಗುಹೆಯಂತಹ ಸಂಸಾರದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು.
ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ತೇ ಮಯಾ ಸರ್ವಂ ವಿಪ್ರ ಗಚ್ಛ ಪುನರ್ಗೃಹಮ್
ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನಿನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈಗ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗು.