ವಂಶಾನುಚರಿತಂ ಚೈವ ಪುರಾಣಂ ಪಞ್ಚಲಕ್ಷಣಮ್ । ಚತುರ್ದಶಭಿರ್ವಿದ್ಯಾಭಿರ್ಭೂಷಿತಂ ಕುರುನನ್ದನ
ಈ ಪುರಾಣವು ರಾಜರ ವಂಶವರ್ಗವನ್ನು ವೃತ್ತಾಂತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ; ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯಾಶಾಖಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದು ಕುರು ವಂಶದ ಜನರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಅಙ್ಗಾನಿ ಚತುರೋ ವೇದಾ ಮೀಮಾಂಸಾ ನ್ಯಾಯವಿಸ್ತರಃ । ಪುರಾಣಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ವಿದ್ಯಾ ಹ್ಯೇತಾಶ್ಚತುರ್ದಶ
ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳು ವೇದಗಳು; ಮೀಮಾಂಸಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವು ಅವುಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪುರಾಣ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಆಗಿದ್ದು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು нийл၍ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಆಯುರ್ವೇದೋ ಧನುರ್ವೇದೋ ಗಾನ್ಧರ್ವಶ್ಚೈವ ತೇ ತ್ರಯಃ । ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಂ ಚತುರ್ಥಂ ತು ವಿದ್ಯಾ ಹ್ಯಷ್ಟಾದಶೈವ ತಾಃ
ಆಯುರ್ವೇದ, ಧನರ್ಧರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಗಾಂಧರ್ವೆ ಇದುವೇ ಮೂರು ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ನಾಲ್ಕನೆಯದು — ಈ ರೀತಿ ಆ ಹದಿನೆಂಟು ವಿದ್ಯಾಶಾಖೆಗಳು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಥಮಂ ಕಥ್ಯತೇ ಸರ್ಗೋ ಭೂತಾನಾಮಿಹ ಸರ್ವಶಃ । ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪಾಪನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಯಾತಿ ಶಾನ್ತಿಮನುತ್ತಮಾಮ್
ಅಧ್ಯಾಯಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ (ಸರ್ಗ) ವಿವರಣೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಜಗದಾಸೀತ್ಪುರಾ ತಾತ ತಮೋಭೂತಮಲಕ್ಷಣಮ್ । ಅವಿಜ್ಞೇಯಮತರ್ಕ್ಯಂ ಚ ಪ್ರಸುಪ್ತಮಿವ ಸರ್ವಶಃ
ಬಹುಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಲೋಕವು ಆರಾಧನೆ ಇಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಹೊಸಿರದೆೋ, ಗುಣರಹಿತವಾಗಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲು ಇತ್ತು; ಎಲ್ಲವೂ ಎಚ್ಚರೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಇತ್ತು, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗೂ ಅವಗಾಹನಕ್ಕೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ತತಃ ಸ ಭಗವಾನೀಶೋ ಹ್ಯವ್ಯಕ್ತೋ ವ್ಯಞ್ಜಯನ್ನಿದಮ್ । ಮಹಾಭೂತಾನಿ ವೃತ್ತೌಜಾಃ ಪ್ರೋತ್ಥಿತಸ್ತಮನಾಶನಃ
ಅದು ತದನಂತರ ಪರಮಾತ್ಮ, ಅಚೇತನವಾದ ಅಚ್ಛಿನ್ನರುಪ, ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ: ಮಹಾ ತತ್ವಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉತ್ಠಾಪಿತವಾಗಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಜ್ವಾಲೆ ಮಾಡಿ ನಾಶಪಡಿಸಿದವು.
ಯೋಽಸಾವತೀನ್ದ್ರಿಯೋಽಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೋಽವ್ಯಕ್ತಃ ಸನಾತನಃ । ಸರ್ವಭೂತಮಯೋಽಚಿನ್ತ್ಯಃ ಸ ಏಷ ಸ್ವಯಮುತ್ಥಿತಃ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಥಮಸ್ಥಿತನಾದದು, ಗೊತ್ತಾಗದದ್ದು, ಸುಕ್ಷ್ಮ, ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದುದು — ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು, ಚಿಂತನದ್ಗಡಿ ಮೀರಿ ಇರುವದು — ಅತೇನೇ ಆತ್ಮ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.
ಯೋಽಸೌ ಷಡ್ವಿಂಶಕೋ ಲೋಕೇ ತಥಾ ಯಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ । ಭಾಸ್ಕರಶ್ಚ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಕಥ್ಯತೇ
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರೈಕೆಗೊಂಡಿರುವ ವತ್ತರದಂತೆ ವೀರುದ್ವಯವ integrity? veinte шri? ಜೋಕೆ ಮುಟ್ಟಿ..."},{
ಸೋಽಭಿಧ್ಯಾಯ ಶರೀರಾತ್ಸ್ವಾತ್ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ । ಅತ ಏವ ಸಸರ್ಜಾದೌ ತಾಸು ವೀರ್ಯಮವಾಸೃಜತ್
"ದೇಹ" ಎಂದು ಕರೆತಕ್ಕವನೇಿಯೋ ದಿಂದ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಜೀವಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದುವು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತನೇ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸಿದನು.
ಯಸ್ಮಾದುತ್ಪದ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್ । ಬೀಜಂ ಶುಕ್ರಂ ತಥಾ ರೇತ ಉಗ್ರಂ ವೀರ್ಯಂ ಚ ಕಥ್ಯತೇ
ದೇವತೆಲ್ಲ, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಜೀವದಿಂದ ಪುನಃ ಜನರುಹೋಗುತ್ತಾರೆ: ಬೀಜ (bīja), ಶುಕ್ರ (śukra), ರೇಟ (reṭa) ಎಂಬ ತೀವ್ರ ಶಕ್ತಿತೀರ್ಯ (ಶುಕ್ರಸ್ರಾವ) ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ (vīrya) ಇವೇ thus ಎಂದು ಹೆಸರು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ವೀರ್ಯಸ್ಯೈತಾನಿ ನಾಮಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ । ತದಣ್ಡಮಭವದ್ಧೈಮಂ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಕುಲಂ ವಿಭೋ
ಆತ್ಮಜದಿಂದ ವೀರ್ಯನಿಗೆ ಇವರೇ ಹೆಸರಿರಿಸಿದವು: ಆ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹಾ ಜ್ವಾಲೆ آگ್ನಿಣಿಮಯದ ಹಾರದಂತೆ ಉಥ್ಥಿತವಾಯಿತು.
ಯಸ್ಮಿಞ್ಜಜ್ಞೇ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ । ಸುರಜ್ಯೇಷ್ಠಶ್ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಃ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಪಿತಾಮಹಃ
ಬ್ರಹ್ಮನೇ ತದ್ವಿಧನಾದಾಗ ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ತಾತಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು — ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿದ್ದ ದೇವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನೆ, ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಿತಾಮಹ.
ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಃ ಪುರುಷೋ ವೇಧಾಃ ಶಮ್ಭುರ್ನಾರಾಯಣಸ್ತಥಾ । ಪರ್ಯಾಯವಾಚಕೈಃ ಶಬ್ದೈರೇವ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ಯತೇ
ಅವನನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ, ಪರುಷ, ಭೇದಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸಮಾನವಾಗಿ ಶಂಭು ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಎಂದೂ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ — ಬ್ರಹ್ಮಾ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಸದಾ ಮನೀಷಿಭಿಸ್ತಾತ ವಿರಞ್ಚಿಃ ಕಞ್ಜಜಸ್ತಥಾ । ಆಪೋ ನಾರಾ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಆಪೋ ವೈ ನರಸೂನವಃ
ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸದಾ ವೀರಾಂಛಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ನೀರುಗಳನ್ನು ನಾರಾ ಎಂದು ಹೇಳುವರು, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೀರುಗಳು ಮಾನವರೇ ಪುತ್ರರು ಎನ್ನುವಂತೆ.
ತಾ ಯದಸ್ಯಾಯನಂ ಪೂರ್ವಂ ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಅರಮಿತ್ಯೇವ ಶೀಘ್ರಾಯ ನಿಯತಾಃ ಕವಿಭಿಃ ಕೃತಾಃ
ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ನಂತರವು ನಾರಾಯಣವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಕವಿಗಳು ಸಲೀಸಾಗಿ ಅವನಿಗಾಗಿ ಆರಾಮ ಎಂಬ ಅಲ್ಪಸೂತ್ರಪದಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಆಪ ಏವಾರ್ಣವೀಭೂತ್ವಾ ಸುಶೀಘ್ರಾಸ್ತೇನ ತಾ ನರಾಃ । ಯತ್ತತ್ಕಾರಣಮವ್ಯಕ್ತಂ ನಿತ್ಯಂ ಸದಸದಾತ್ಮಕಮ್
ನದಿಗಳೆಂದು ಬಲಿಮೋಕಾದ ನೀರುಗಳು ಶೀಘ್ರವೇ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡವು — ಅದೇ ಅಪ್ರಕಟ, ಶಾಶ್ವತ, ಸತ್ತ್ವ-ಅಸತ್ತ್ವ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.
ತದ್ವಿಸೃಷ್ಟಃ ಸ ಪುರುಷೋ ಲೋಕೇ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ । ಏವಂ ಸ ಭಗವಾನಣ್ಡೇ ತತ್ತ್ವಮೇವ ನಿರೂಪ್ಯ ವೈ
ಇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುvarನೆಂದು ಸೃಷ್ಟಿಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕನು ಸೃಷ್ಟಿದಿಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಧ್ಯಾನಮಾಸ್ಥಾಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತದಣ್ಡಮಕರೋದ್ದ್ವಿಧಾ । ಶಕಲಾಭ್ಯಾಂ ಚ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ದಿವಂ ಭೂಮಿಂ ಚ ನಿರ್ಮಮೇ
ಧ್ಯಾನ ಹಿಡಿದು ರಾಜನು ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು; ಆ ವಿಭಜನೆಯಿಂದೇ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಪ್ರಣಾಶ್ಯವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದನು.
ಅನ್ತರ್ವ್ಯೋಮ ದಿಶಶ್ಚಾಷ್ಟೌ ವಾರುಣಂ ಸ್ಥಾನಮೇವ ಹಿ । ಊರ್ಧ್ವಂ ಮಹಾನ್ಗತೋ ರಾಜನ್ ಸಮನ್ತಾಲ್ಲೋಕಭೂತಯೇ
ಆರು ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ آಕಾಶಗಳೂ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಎಂಟು; ವರ್ಣನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದ—ಮೇಲುಗೆ ಮಹಾನೊಬ್ಬನು ಮುಂದಾಗಿ ಲೋಕವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಮಹತಶ್ಚಾಪ್ಯಹಂಕಾರಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ತ್ರಿಗುಣಾ ಅಪಿ । ತ್ರಿಗುಣಾ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ತು ಬುದ್ಧಿಗಮ್ಯಾ ಹಿ ಭಾರತ
ಮಹಾನಲ್ಲಿ ತಾವುಃಅಹಂಭಾವವೂ ಉತ್ಭವಿಸಿತು; ಆದಕಾರಣ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿವೆ — ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ವಿಭೇದಬುದ್ಧಿಯಿಂದವೇ ಗ್ರಹಣೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ, ಹೇ ಭಾರತ.
ಉತ್ಪತ್ತಿಹೇತುಭೂತಾ ವೈ ಭೂತಾನಾಂ ಮಹತಾಂ ನೃಪ । ತೇಷಾಮೇವ ಗೃಹೀತಾನಿ ಶನೈಃ ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತು
ಓ ರಾಜಾ, ಮಹಾನ್ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಭವಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಆವೇ ಜೀವಿಗಳಿಂದ постепೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ತಥೈವಾವಯವಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಷಣ್ಣಾಮಪ್ಯಮಿತೌಜಸಾಮ್
ಅದರಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಗಗಳು ಬಂದವು — ಆರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ — ಪ್ರತಿ ಒಂದಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಇದ್ದವು.
ಸಂನಿವೇಶ್ಯಾತ್ಮಮಾತ್ರಾಸು ಸ ರಾಜನ್ಭಗವಾನ್ವಿಭುಃ । ಭೂತಾನಿ ನಿರ್ಮಮೇ ತಾತ ಸರ್ವಾಣಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್
ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪರಮೇಶ್ವರು τότε ಆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಆತ್ಮರೂಪಗಳೆನ್ನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡನು; ಹೀಗೆ ಅರಸಲಿ, ಪುತ್ರಾ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಿತ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಅವುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು.
ಯನ್ಮೂರ್ತ್ಯವಯವಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ತಸ್ಯೇಮಾನ್ಯಾಶ್ರಯಾಣಿ ಷಟ್ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛರೀರಮಿತ್ಯಾಹುಸ್ತಸ್ಯ ಮೂರ್ತಿಂ ಮನೀಷಿಣಃ
ಅವ tiuj ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಂಶಗಳಿಗೆ ಆರು ಆಧಾರಗಳಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ದೇಹವು ಭಾಗಪೂರ್ಣದ ಪ್ರಕಟರೂಪವೇ ಎಂಬುದನ್ನು.
ಮಹಾನ್ತಿ ತಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಆವಿಶನ್ತಿ ತತೋ ವಿಭುಮ್ । ಕರ್ಮಣಾ ಸಹ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಸಗುಣಾಶ್ಚಾಪಿ ವೈ ಗುಣಾಃ
ಆ ಮಹಾಈಶ್ವರ್ಯದಿಂದಿನವರು ಆ ಮಹಾತ್ಮರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಕರ್ಮದಿಂದ, ರಾರಾಜಾ, ಗುಣಗಳು ಅವರಿಗೆ ಜೊತೆಗಿದ್ದವು — ಕೆಲವು ಗುಣವಿವರಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗುಣರಹಿತರಾಗಿಯೂ.
ತೇಷಾಮಿದಂ ತು ಸಪ್ತಾನಾಂ ಪುರುಷಾಣಾಂ ಮಹೌಜಸಾಮ್ । ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಭ್ಯೋ ಮೂರ್ತಿಮಾತ್ರಾಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭವತ್ಯವ್ಯಯಾದ್ವಯಮ್
ಅಂದಿಂದಲೇ ಏಳು ಮಹಾಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಅಚಲದ ಎರಡು ತತ್ತ್ವಗಳು ಉಂಟಾದವು: ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದದು.
ಭೂತಾದಿಮಹತಸ್ತಾತ ಯೇನ ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಜಗತ್ । ತಸ್ಮಾದಪಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪುರುಷಾಃ ಪಞ್ಚ ಏವ ಹಿ
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಈ ಲೋಕವು ವಿಸ್ವೃತವಾಗಿರುವದಕ್ಕೆ ಮೂಲವಿರುವ ಮಹಾತ್ಮ — ಅದರಿಂದವೇ ಆದ್ಯತೆದರ್ಶನವು ಪಂಚವೇ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಚಿದೇವಂ ಪರಾಂ ತಾತ ಸೃಷ್ಟಿಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾಃ । ಅನ್ಯೇಽಪ್ಯೇವಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಮನೀಷಿಣಃ
ಕೆಲವರು, ಅಜನೇಯ, ಅಧ್ಯೇತೃವರ್ಗಗಳು ಈ ರೀತಿಯೇ ಪರಮಾತ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವರು ಎಂದು ಇಚ್ಛಿಸುವರು; ಮತ್ತೊಬ್ಬರು, ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬೇರೆರೀತಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಯೋಽಸಾವಾತ್ಮಾ ಪರಸ್ತಾತ ಕಲ್ಪಾದೌ ಸೃಜತೇ ತನುಮ್ । ಪ್ರಜನಶ್ಚ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸಿಸೃಕ್ಷುರ್ವಿವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ಅದಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯತ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವ ಆ ಆತ್ಮವೇ ಕಲ್ಪನಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಶರೀರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು, ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಅದು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂತಾನಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಜನನ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ತೇನ ಸೃಷ್ಟಃ ಪುದ್ಗಲಸ್ತು ಪ್ರಧಾನಂ ವಿಶತೇ ನೃಪ । ಪ್ರಧಾನಂ ಕ್ಷೋಭಿತಂ ತೇನ ವಿಕಾರಾನ್ಯುಜತೇ ಬಹೂನ್
ಅವರಿಂದ ಪುಡ್ಗಲ ಎಂಬ ಪರಮಾಣು ರಚಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು; ಆ ಪರಮ ಅವನಿಂದ ಕಾಂತಲ್ತಾವಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.