ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಸರಸಸ್ತೀರೇ ಮುನಿಪುತ್ರೋ ದದರ್ಶ ಸಃ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ಮುನಿಯ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ತಸ್ಯಾ ನೇತ್ರೇ ಸ್ವಯಂ ನೇತ್ರೇ ಚೈಕೀಭೂತೇ ಸಮಾಗತೇ
ಅವರಿಬ್ಬರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ಅವು ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆಯುವಂತಾಯಿತು.
ತಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ನೃಪತೇರ್ಜ್ಞಾನಮಾಗತಮ್
ಅವನನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ರಾಜನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಯಿತು.
ತಮುವಾಚ ಮುನಿರ್ದ್ಧೀಮಾನ್ದಯಾಧರ್ಮಪ್ರಪೋಷಣಮ್ ।। । ನಿರ್ಭಯಸ್ಯ ಸಮಂ ದಾನಂ ನ ಭೂತಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧೀಮಂತನಾದ ಮುನಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ದಯೆಯಿಂದ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದಾನ ನೀಡುವುದು ಎಂದಿಗೂ ಆಗಿಲ್ಲ, ಆಗಲೂ ಇಲ್ಲ.'
ಅನರ್ಹಾನ್ದಣ್ಡಮಾದದ್ಯಾದರ್ಹಪೂಜಾಫಲಂ ಭಜೇತ್
ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು, ಅರ್ಹರಿಗೆ ಗೌರವದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
ಸತ್ಯತಾ ಸುರಪೂಜಾಯಾಂ ದಮತಾ ಗುರುಪೂಜನೇ
ಸತ್ಯವಂತಿಕೆ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಗುರುಪೂಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಮುನಿಃ ಪುತ್ರೀಂ ತಸ್ಮೈ ದತ್ತ್ವಾ ಗೃಹಂ ಯಯೌ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
ತದಾ ತು ರಾಕ್ಷಸಃ ಕಶ್ಚಿತ್ತತ್ಪತ್ನೀಭಕ್ಷಣೋತ್ಸುಕಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುದನು.
ದಾನಾರ್ಥಂ ಚೈವ ಕ್ರವ್ಯಾದೇ ಸಪ್ತವರ್ಷಾತ್ಮಕಂ ದ್ವಿಜಮ್ 3.2.19.೧
ದಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಆ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕನು ಏಳು ವರ್ಷದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದನು.
ಅಮಾತ್ಯೈಃ ಸಂಮತಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವರ್ಣಲಕ್ಷಂ ದದೌ ದ್ವಿಜೇ
ಅಮಾತ್ಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಲಕ್ಷ Swರ್ಣ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಮೃತ್ಯುಕಾಲೇ ದ್ವಿಜಸುತೋ ವಿಹಸ್ಯೋಚ್ಚೈ ರುರೋದ ಹ
ಮರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಗನು ಜೋರಾಗಿ ನಗಿದನು, ನಂತರ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ನೃಪಃ ಪ್ರಾಹ ಶೃಣು ವೈತಾಲಿಕ ದ್ವಿಜ
ಇದು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು, 'ವೈತಾಳ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಕೇಳು,' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ ಮಧ್ಯಮಃ ಪುತ್ರೋ ರಾಜಾನಂ ಶರಣಂ ಯಯೌ
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಮಧ್ಯಮ ಪುತ್ರನು ರಾಜನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು.
ಖಙ್ಗಹಸ್ತಂ ನೃಪಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಜಹಾಸ ಶಿವತತ್ಪರಃ
ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದ ಶಿವಭಕ್ತನಾದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ನಗಿದನು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಪರ್ವಣಿ ಚತುರ್ಯುಗಖಂಡಾಪರಪರ್ಯಾಯೇ ಕಲಿಯುಗೀಯೇತಿಹಾಸಸಮುಚ್ಚಯ ಏಕೋನವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಾಗಿ ಶ್ರೀಭವಿಷ್ಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಭಾಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುಗದ ಇತಿಹಾಸಸಂಗ್ರಹದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ವಿಶಾಲನಗರೇ ರಮ್ಯೇ ವಿಪುಲೇಶೋ ಮಹೀಪತಿಃ
ವಿಶಾಲ ಎಂಬ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲೇಶ ಎಂಬ ಮಹಾರಾಜನು ಇದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಗ್ರಾಮೇವಸದ್ವೈಶ್ಯೋರ್ಥದತ್ತೋವಿಪಣೇ ರತಃ
ಅವನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವೈಶ್ಯನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸುವರ್ಣನಾಮ್ನೇ ವೈಶ್ಯಾಯ ಪಿತಾ ವೈ ದತ್ತವಾನ್ಸ್ವಯಮ್ ದ್ರವ್ಯಲಾಭಾಯ ನ್ಯವಸಚ್ಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಸ ಲುಬ್ಧವಾನ್
ಸುವರ್ಣ ಎಂಬ ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಅವನ ತಂದೆ ಸ್ವತಃ ಧನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಇದ್ದು, ಲೋಭಿಯಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅನಂಗಮಂಜರೀಗೇಹೇ ದೈವಯೋಗಾದ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ
ಅನಂಗಮಂಜರಿ ಎಂಬ ಹೆಂಗಸಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯೊಡನೆ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬಂದನು.
ಹೋಮಾಂತೇ ಸುನ್ದರೀ ನಾರೀ ಮಾರ್ಜನಾರ್ಥೇ ಸುತಾ ಗತಾ
ಹೋಮದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಳು.
ಸುತಾಪಿ ಮದಘೂರ್ಣಾಕ್ಷೀ ವಿಪ್ರಾಯ ಸಮಯಂ ದದೌ
ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮದದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಮಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನಿಟ್ಟಳು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ದ್ವಿಜೋ ವಾಕ್ಯಂ ತಸ್ಯಾ ಧ್ಯಾನಂ ತದಾಕರೋತ್
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆಮಾಡಿದನು.
ಅರ್ದ್ಧರಾತ್ರೇ ತು ಸಾ ನಾರೀ ದ್ವಿಜಾಗಮನತತ್ಪರಾ
ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಂಗಸು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
ನಾಗತಃ ಸ ದ್ವಿಜೋ ದೈವಾತ್ತದಾ ಸಾ ಮರಣಂ ಗತಾ
ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಆಕೆ ಸತ್ತಳು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೃತ್ಯುವಶಾಂ ಸುಭ್ರೂಂ ಸ್ವಯಂ ಮರಣಮಾಗತಃ 3.2.20.
ಅವಳನ್ನು ಮರಣದ ವಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕೂಡ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
ಸುವರ್ಣಶ್ಚ ತದಾಗತ್ಯ ವಿಲಲಾಪ ಪ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರತಿ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣನು ಬಂದು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಿಗಾಗಿ ಶೋಕವನ್ನಾಡಿದನು.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ತು ವೈತಾಲೋ ನೃಪತಿಂ ಪ್ರಾಹ ವಿಕ್ರಮಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವೇತಾಳನು ರಾಜ ವಿಕ್ರಮನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ದ್ವಿಜಸ್ನೇಹೇನ ಸಾ ನಾರೀ ಮೃತಾ ಸ್ವರ್ಗಪುರಂ ಯಯೌ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಹೆಂಗಸು ಸತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಊರಿಗೆ ಹೋದಳು.
ವೈಶ್ಯವರ್ಣೈಃ ಸದಾ ಪೂಜ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಹ್ಮಮೂರ್ತಿಮಾನ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವನು. ಅವನು ವೈಶ್ಯರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನಾಗಿದ್ದನು.
ದ್ವಿಜೋಽಪಿ ನಾಪ್ತವಾನ್ನಾರೀಂ ತದಾ ಸ್ವರ್ಗಗತಿಂ ಹರಿಮ್
ಆದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಹರಿಯು ಆಕೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.