मण्डूकस्थां द्विभुजां स्योना पृथिवीति चार्चयेत्
धरती को मेंढक पर बैठी हुई, दो भुजाओं वाली और 'स्योना' नाम से पूजा करें।
उत्पलं दक्षिणे हस्ते पद्मस्थं पीतवाससम्
दाहिने हाथ में नीलकमल, कमल पर विराजमान और पीले वस्त्र पहने हुए।
स्वस्थां सरस्वतीं ध्यायेद्वरदाभयदायिनीम्
सरस्वती का ध्यान करें, जो शांत हैं, वर देने वाली और अभय प्रदान करने वाली हैं।
यामधा इति मन्त्रेण पूजयेत्सितचंदनैः
'यामधा' मंत्र से श्वेत चंदन द्वारा पूजा करें।
स्थापयेद्वामदिग्भागे कुंदपुष्पैः प्रपूजयेत्
उन्हें पश्चिम दिशा में स्थापित करके कुंद के फूलों से पूजा करें।
अग्न्यादिषु च कोणेषु बहिर्भूतान्समाचरेत्
अग्नि आदि कोनों में बाहर के भूतों को स्थापित करें।
निर्णासाश्चैव ते सर्वे रौद्रा विकृतरूपिणः
वे सभी बिना नाक के, क्रूर और विकृत रूप वाले होते हैं।
पूरयेत्कलशे तत्र सुवर्णादिविनिर्मितम् 2.2.19.
वहाँ सोने आदि से बने कलश को भरें।
बृहत्पर्व प्रमाणेन राजतस्य च दुर्लभम्
बड़ा आकार हो, नाप के अनुसार हो, और चाँदी दुर्लभ मानी जाती है।
प्रौष्ठीमत्स्यं तथा कुर्यात्कुलीरं ताम्रनिर्मितम्
प्रौष्ठी प्रकार की मछली और ताँबे से बना कछुआ बनाएं।
तथा मानेन मण्डूकं तां भूमिं मुनिसत्तमाः
उसी प्रकार, नाप के अनुसार, उस धरती के लिए मेंढक भी बनाएं, हे श्रेष्ठ मुनियों।
अंगुलत्रयदीर्घं च यथा तस्याकृतिर्भवेत्
वह तीन अंगुल लंबा हो, जैसा उसका रूप होना चाहिए।
यावकैश्च विशेषेण बहुमंत्रविशारदान्
विशेष रूप से जौ के साथ, जो अनेक मंत्रों में निपुण हैं उनके लिए।
सासनौ पश्चिमे चाथ उत्तरेऽथर्वणौ स्मृतौ
पश्चिम में आसन रखें, और उत्तर में अथर्वण का आसन स्मरण किया जाता है।
स्थापयित्वा पृथक्सूत्रे सर्पं च मातरुद्दीपमेव च
धागे से अलग-अलग बाँधकर सर्प और माता का दीपक स्थापित करें।
जयाग्रतः पुरुषसूक्तमद्भ्यः संभूतमेव च
जया के आगे पुरुषसूक्त और जल से उत्पन्न होने वाले का पाठ करें।
यज्जाग्रतश्चाग्नेश्च विष्णोरराटमेव च
जो अग्नि के जाग्रत रहते समय से जुड़ा है, विष्णु से भी, और राजा से भी।
रात्रिसूक्तं च रौद्रं च पावमानं समुज्ज्वलम्
रात्रि सूक्त, रौद्र सूक्त और तेजस्वी पावमानी सूक्त।
शाक्तं रौद्रं च सौम्यं च कूष्माण्डं जातवेदसम्
शाक्त, रौद्र और सौम्य सूक्त, कूष्माण्ड और जातवेदस।
वैराजं पौरुषं सूक्तं सौवर्णं रुद्रसंहिताम्
वैराज, पौरुष सूक्त, सौवर्ण और रुद्रसंहिता।
वामदेव्यं बृहत्साम तथा चैव रथंतरम्
वामदेव्य, बृहद्साम और इसी प्रकार रथंतर।
गायंतं ब्राह्मणा ये च पूर्वादिद्वारदेशतः
जो ब्राह्मण गाते हैं, और जो पूर्व आदि द्वारों से आते हैं।
रुद्राध्यायं च पञ्चांगं रौद्र इत्यभिधीयते
रुद्र का पंचांग अध्याय रौद्र कहलाता है।
ईशावेत्यादि स्वांगं च कौष्मांडं दशमं स्मृतम्
'ईशा' से शुरू होने वाला उसका अपना अंग और कूष्माण्ड दसवाँ माना गया है।
षोडशं तु विभ्राड् वृहत्सौरं सूक्तं प्रकीर्तितम्
सोलहवाँ तेजस्वी बृहद्सौर सूक्त कहा गया है।
रात्रिसूक्तं हि यज्वाग्ने रक्षोघ्नं शैवसूक्तकम्
रात्रि सूक्त यजमान अग्नि के लिए है, राक्षसों का नाश करने वाला और शिव का सूक्त है।
पवमानं तु तद्विद्धि पावमानं तु षोडश तदर्द्धार्द्धं च आरामे कूपे त्वेकऋचं जपेत् ।। 2.2.19.
पावमानी को इसी प्रकार जानो; पावमानी सोलहवाँ है। उसका आधा या एक मंत्र बाग-बगीचे या कुएँ पर जपना चाहिए।
स्वगृह्योक्तविधानेन प्रतिकुण्डेषु होमयेत्
अपने गृह्यसूत्र में बताए गए विधि से हर कुण्ड में हवन करना चाहिए।
प्रज्वाल्याग्निं च विधिवद्धोमं कुर्यादनन्तरम्
अग्नि को विधिपूर्वक प्रज्वलित करके, फिर नियम से हवन करना चाहिए।
thumb|300px|शुकरहस्योपनिषदेअङ्गुलिविन्यासः thumb|300px|शुकरहस्योपनिषदे अङ्गुलिविन्यासः पञ्चांगरुद्रस्य पुष्पदंत ऋषिर्गायत्री छन्दो वेदाहमेतद्बीजं श्रीश्चत्रिपाद् ऊर्ध्व उद् ऐत् पुरुषः पादो ऽस्येहाभवत् पुनः । - ते इति शक्तिर्नमस्ते रुद्र इति नायकः परमरुद्रो देवता परम स्तुतौ विनियोगः त्र्यंबकमिति अंगुष्ठाभ्यां नमः वेदाहमिति मध्यमाभ्यां वषट् यवागूं सोम इति कनिष्ठिकाभ्यां वौषट् यज्जाग्रत इति हृदयाय नमः अद्भ्यः संभूत इति शिखायै वषट् नमस्ते रुद्र इति नेत्रत्रयाय वौषट् चतुर्दिक्षु छोटिकांदानम् ) होमे प्रवर्तमाने तु सूक्तानन्यांश्च वै जपेत् 2.2.19.
शुकरहस्य उपनिषद में अँगुलियों की जो विधि बताई गई है, उसमें पंचांग रुद्र के लिए पुष्पदंत ऋषि हैं, गायत्री छंद है, 'वेद अहम्' बीज है, श्री शक्ति है, त्रिपाद ऊपर है, पुरुष का पाँव फिर से यहाँ प्रकट हुआ। 'ते' शक्ति है, 'नमस्ते रुद्र' नायक है, परम रुद्र देवता है, और यह परम स्तुति के लिए है। 'त्र्यम्बकम्'—अँगूठों से नमस्कार; 'वेद अहम्'—मध्यमा उँगलियों से वषट्; 'यवागूं सोम'—कनिष्ठिका से वौषट्; 'यज्जाग्रत'—हृदय को नमस्कार; 'अद्भ्यः सम्भूत'—शिखा को वषट्; 'नमस्ते रुद्र'—तीन नेत्रों को वौषट्; चारों दिशाओं में चोटी का दान। जब हवन किया जाता है, तब अन्य सूक्तों का भी जप करना चाहिए।