તા ઊચુઃ શઙ્કરોઽસ્માભિઃ પાર્વત્યા સહ પૂજિતઃ
એમણે કહ્યું, 'અમે શંકરજીની પાર્વતીજી સાથે પૂજા કરી છે.'
ધારામયમિદં તાવદ્યાવત્પ્રાણાવધારણમ્
આ ઉપવાસ તો જીવનભર ચાલે એવી ધારા જેવી છે.
તસ્યૈવ સમયં તત્ર બદ્ધ્વા દોર્ભ્યાં તુ દોરકૈઃ
ત્યાં જ એમણે હાથમાં હાથ નાખીને એ સંકલ્પ કર્યો.
કાલેન મહતા યાતં તસ્યા વૈ તદ્વ્રત નૃપ
રાજા, લાંબા સમય પછી એનું વ્રત પૂર્ણ થયું.
મૃતા કૈશ્ચિદહોરાત્રૈઃ સા બભૂવ પ્લવઙ્ગમી
થોડા દિવસો અને રાતો પછી, તે સ્ત્રી મરી ગઈ અને વાંદરા રૂપે જન્મી.
તથૈવ જાતે મિત્રિણ્યૌ પૂર્વજાતિસ્મરે તથા
એ જ રીતે, એ બે સખીઓ પણ જન્મી અને પેહલા જન્મને યાદ રાખતી રહી.
તદ્દિને તત્ર સંપ્રાપ્તે પુનઃ કાલે ન તે મૃતે
પછી ફરી એ દિવસ આવ્યો ત્યારે, એ બંને મરી નહોતી.
રાજ્ઞો જાયા બભૂવાથ પૃધ્વીનાથસ્ય વા પુનઃ
પછી તે રાજાની પત્ની બની, અથવા ફરીથી પૃથ્વીનાથની પત્ની બની.
અગ્નિમીલા દ્વિજસ્યાભૂદ્ભાર્યા ભૂષણનામિકા 4.46.
અગ્નિમીલા નામના દ્વિજની પત્નીનું નામ ભૂષણા હતું.
જાતિસ્મરા પદ્મહસ્તા અષ્ટપુત્રા મૃતપ્રજા
એ ભૂષણા પેહલા જન્મને યાદ રાખતી, કમળ જેવા હાથવાળી, આઠ પુત્રવાળી હતી, પણ એના બધા સંતાન મરી ગયા.
તત્રેશ્વરી પુત્રમેકં પ્રસૂતા ચૈવ રોગિણમ્
ત્યાં ઈશ્વરીએ એક પુત્રને જન્મ આપ્યો, જે બીમાર હતો.
તતસ્તાં ભૂષણાં દ્રષ્ટુમથૈષા પુત્રદુઃખિતા અમુક્તાભરણા નિત્યં સ્વભાવેનૈવ ભૂષિતા
પછી, પોતાના પુત્રના દુઃખથી વ્યથિત થઈને, એ હંમેશા પોતે જ સજ્જ રહેતી અને ગહણા ઉતાર્યા વગર, ભૂષણાને મળવા ઈચ્છી.
તાં દૃષ્ટ્વા પુત્રિણીં ભવ્યાં પ્રજજ્વાલેશ્વરી રુષા
જ્યારે ઈશ્વરીએ એ પુત્રવતી અને શુભ સ્ત્રીને જોઈ, ત્યારે એ ગુસ્સાથી સળગી ઉઠી.
ચિન્તયામાસ સા રાત્ર્યાં તસ્યાઃ પુત્રવધં પ્રતિ
એ રાત્રે, એ સ્ત્રીએ તેના પુત્રને મારી નાખવાની વિચારણા કરી.
કદાચિદાહૂય સખીં ભૂષણાં પુરતઃ સ્થિતામ્
એક વખત, ભુષણા નામની પોતાની સખીને, જે સામે ઊભી હતી, બોલાવી.
યેન તે નિહતાઃ પુત્રાઃ પુનર્જીવન્તિ નો ભયમ્ શોભસેઽભ્યધિકં ભદ્રે વિદ્યુત્સૌદામિનીવ હિ
જેના દ્વારા તારા પુત્રો માર્યા ગયા છતાં ફરી જીવ્યા છે અને કોઈ ભય નથી; હે શુભે, તું વીજળીની જેમ વધુ તેજસ્વી દેખાય છે.
સ્નાત્વા શિવમંડલકે લેખયિત્વા સહાંબિકમ્
સ્નાન કરીને, શિવ અને અંબિકા નું મંડળ દોરવું જોઈએ.
ભક્ત્યા સંપૂજ્ય સમયં કુર્યાદ્બદ્ધ્વા કરે ગુણમ્
ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરીને, હાથમાં દોરો બાંધીને સંકલ્પ કરવો જોઈએ.
ઇત્યેવં સમયં કૃત્વા તતઃપ્રભૃતિ દોરકમ્ 4.46.
આ રીતે સંકલ્પ કરીને, ત્યારથી દોરકાનો પ્રયોગ થતો રહ્યો.
મંડકં વેષ્ટિકાં દયાચ્છ્વશ્રૂપક્ષે દ્વિજે તુ વા
દયાથી, મંડક અથવા વેળી સાસુને કે બ્રાહ્મણને આપવી જોઈએ.
પરિતો મુદ્રિકા રૌપ્યા સૌવર્ણીં ચ યુધિષ્ઠિર
ચારે બાજુ, હે યુધિષ્ઠિર, ચાંદી કે સોનાની મુદ્રિકા આપવી જોઈએ.
સોહાલકાનિ કાંસારં દદ્યાદ્ભુઞ્જીત ચ સ્વયમ્
સોહાલકા અને કાંસાનું વાસણ આપવું અને પોતે પણ ભોજન કરવું જોઈએ.
સમ્પૂજ્ય સખિ દુષ્પ્રાપ્યં ત્રૈલોક્યેઽપિ ન વિદ્યતે
પૂજા કર્યા પછી, હે સખી, ત્રણેય લોકમાં પણ જે દુર્લભ છે, તે કંઈ રહેતું નથી.
સ મયા પાલિતો ભક્ત્યા તતોઽહં સુસ્થિતા સખિ
એ વ્રત મેં ભક્તિથી પાળ્યું છે, તેથી, હે સખી, હું સુખથી સ્થિર છું.
તેન સન્તતિવિચ્છિન્ના રાજ્યેપિ સતિ દુઃખિતા
એ કારણે, વંશ તૂટ્યો હોવા છતાં, રાજ્ય હોવા છતાં પણ હું દુઃખી રહી.
અર્દ્ધં તવ પ્રદાસ્યામિ તસ્ય ધર્મસ્ય સુવ્રતે
હે સુવ્રતે, એ ધર્મનું અડધું ફળ હું તને આપું છું.
ઇત્યુક્ત્વા પ્રતિજગ્રાહ વ્રતદાનફલં તતઃ
આ રીતે કહીને, તેણે વ્રત અને દાનનું ફળ સ્વીકાર્યું.
વ્રતસ્યાસ્ય પ્રભાવેણ સપુત્રા ત્વં ચ દેવકિ
આ વ્રતના પ્રભાવે, હે દેવકી, તું પણ પુત્રો સાથે સુખી રહેશે.
ઇત્યેવં કથયિત્વાસ્યૈ લોમશો મુનિપુંગવઃ 4.46.
આ રીતે કહીને, મહાન ઋષિ લોમશએ વાત પૂરી કરી.
યે ચરિષ્યંતિ મનુજા વ્રતમેતદ્યુધિષ્ઠિર
હે યુધિષ્ઠિર, જે મનુષ્યો આ વ્રત કરશે,