એકદા મૃગયાકેલિલોલુપઃ સ મહીપતિઃ
એકવાર, એ રાજા શિકારની રમતમાં રુચિ રાખીને નીકળી પડ્યો.
ચૈત્રશુક્લનવમ્યાં તુ ન કૃતં જીવઘાતનમ્
ચૈત્ર મહિનાની શુક્લ નવમીના દિવસે કોઈ જીવનું વધ કરવામાં આવ્યું નહોતું.
વાલ્મીકેશ્ચ કુટીમધ્યે રાત્રૌ જાગરણં કૃતમ્
વાળ્મીકીની કૂટીમાં રાત્રે જાગરણ કરવામાં આવ્યું.
શ્રુતા રામમયી ગાથા તસ્ય પુણ્યપ્રભાવતઃ
તેના પુણ્યના પ્રભાવથી રામની ગાથા સાંભળવામાં આવી.
કલ્પવૃક્ષસ્ય વૈ પૂજા કૃતા તેન મહાત્મના
એ મહાત્માએ કલ્પવૃક્ષની પૂજા કરી.
સ તમાહ મહાવૃક્ષ મદીયં નગરં શુભમ્
એ મહા વૃક્ષે તેને કહ્યું, 'મારું શુભ નગર—'
ઇત્યુક્તે સતિ વૃક્ષેણ નગરં ભૂપતેઃ સમમ્
વૃક્ષે આવું કહ્યું ત્યારે, નગર રાજા સાથે એકરૂપ થઈ ગયું.
સર્વે તે રાજતુલ્યાશ્ચ કલ્પવૃક્ષપ્રસાદતઃ
કલ્પવૃક્ષની કૃપાથી તેઓ બધા રાજા સમાન બની ગયા.
મલયાદ્રૌ મહારમ્યે તેપતુર્બહુલં તપઃ
મલય પર્વતની સુંદર જગ્યાએ, તેઓએ ભારે તપસ્યા કરી.
કમલાક્ષીતિ વિખ્યાતા કન્યા ચ શિવમંદિરે 3.2.15.
કમલાક્ષી નામે પ્રખ્યાત કન્યા, શિવના મંદિરમાં હતી.
જીમૂતવાહનશ્ચૈવ પૂજાર્થે મંદિરં યયૌ
જીમૂતવાહન પણ પૂજા માટે મંદિરમાં ગયો.
તસ્યા દર્શનમાત્રેણ કામબાણેન પીડિતઃ
તેને માત્ર દૃશનથી જ ઈચ્છાના બાણોથી પીડા થઈ.
જીમૂતવાહન ઉવાચ મદનાય નમસ્તુભ્યં કૃષ્ણપુત્રાય તે નમઃ
જીમૂતવાહન બોલ્યો: 'મદનને વંદન, કૃષ્ણના પુત્રને પણ વંદન.'
પંચબાણાય કામાય પ્રદ્યુમ્નાય નમોનમઃ
પાંચ બાણવાળા કામદેવને, પ્રદ્યુમ્નને, વારંવાર વંદન છે.
તદા પ્રસન્નો ભગવાન્મકરધ્વજદેવતા
પછી, મકરધ્વજ દેવતા પ્રસન્ન થયા.
વિશ્વાવસુરિતિ ખ્યાતસ્તસ્ય ભૂપસ્ય વૈ સુતઃ
વિશ્વાવસુ, જે ખુબ જ પ્રસિદ્ધ છે, એ રાજાનું પુત્ર હતો.
નરં નારાયણં નત્વા ગરુડોત્તુંગમાયયૌ
નર અને નારાયણને વંદન કરીને, તે ગરુડ પર ચડીને આવ્યો.
રુરોદ બહુધા તત્ર યત્ર જીમૂતવાહનઃ
જ્યાં જીમૂતવાહન હતો, ત્યાં તેણે ઘણી રીતે રડ્યો.
વૃદ્ધામાશ્વાસ્ય પપ્રચ્છ કેનેદં દુઃખમાગતમ્
વૃદ્ધાને આશ્વાસન આપી, તેણે પૂછ્યું, 'આ દુઃખ કોણે લાવ્યું?'
તદ્વિયોગેન દુઃખાર્તા વિલપામિ મહાકુલા 3.2.15.
તેના વિયોગથી દુઃખી, હું મહાન કુળની સ્ત્રી શોક કરતી છું.
ગરુડોઽપિ ગૃહીત્વા તં નભોમાર્ગમુપાગમત્
ગરુડાએ તેને લઈ, આકાશના માર્ગે આગળ વધ્યો.
કમલાક્ષી તુ વિયતિ સ્થિતં ગરુડભક્ષિતમ્
કમલાક્ષીએ આકાશમાં, ગરુડ દ્વારા ભક્ષિત થયેલા તેને જોયો.
તદા તુ ગરુડસ્ત્રસ્તસ્તત્રાગત્ય ત્વરાન્વિતઃ
પછી, ગરુડ ડરથી તરત જ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
સ હોવાચ પ્રભો મેદ્ય વચઃ શૃણુ મહામતે
તે બોલ્યો: 'પ્રભુ, મારા શબ્દો સાંભળો, મહાન બુદ્ધિશાળી.'
તસ્યાઃ પુત્રસ્ય રક્ષાર્થં સંપ્રાપ્તોઽહં તવાંતિકમ્
તેની પુત્રની રક્ષા માટે, હું તમારી પાસે આવ્યો છું.
તદ્વ્યાલસ્યૈવ દુઃખેન દુઃખિતઃ શત્રુમાપ્તવાન્
તે સર્પના દુઃખથી પીડિત થઈ, દુશ્મન મેળવી લીધો છે.
સંત્યજ્ય માનુષં દિવ્યં કુર્વાહારં મહામતે
હે મહાન બુદ્ધિ ધરાવનાર, માનવના ખોરાકને છોડીને, દિવ્ય આહાર ગ્રહણ કર.
જીમૂતવાહનાયૈવ વિદ્યાધરસુતાય ચ
જીમૂતવાહન અને વિદ્યાધરની પુત્રી માટે.
ત્વં તુ વિદ્યાધરપુરે પ્રાપ્ય રાજ્યં મહોત્તમમ્
પણ તું વિદ્યાધરપુરમાં ઉત્તમ રાજય પ્રાપ્ત કરી.
ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધૌ દેવઃ સ પિત્રા રાજ્યમાપ્તવાન્ 3.2.15.
આ રીતે કહીને દેવતા અદૃશ્ય થઈ ગયા; તેણે પિતાથી રાજય મેળવ્યું.