યો ગોપદવ્રતમિદં કુરુતે ત્રિરાત્રં ગા વૈ પ્રપૂજયતિ ગોરસપૂજનાચ્ચ
જે વ્યક્તિ ત્રણ રાત સુધી આ ગોપદ વ્રત કરે છે, ગાયોની પૂજા અને ગાયના દૂધનું પૂજન કરે છે,
હરિકાલીવ્રતવર્ણનમ્ સર્વધાન્યૈસ્તાં વિરૂઢાં ભૂતાં હરિતશાડ્વલામ્
હરિકાળી વ્રતનું વર્ણન: દરેક પ્રકારના અનાજથી, જે ઉગેલું, જીવંત અને લીલા ઘાસથી ઢંકાયેલું છે—
ગન્ધૈઃ પુષ્પૈઃ ફલૈર્ધૂપૈર્નૈવેદ્યૈર્મોદકાદિભિઃ
સુગંધ, ફૂલો, ફળો, ધૂપ, નૈવેદ્ય અને મિઠાઈઓ જેવી કે મોડકથી
ઘણ્ટાવાદ્યાદિભિર્ગીતૈઃ શુભૈર્દિવ્યકથાનુગૈઃ
ઘંટ અને વાદ્યયંત્રોના અવાજ, શુભ ગીતો અને દિવ્ય વાર્તાઓ સાથે
સુવાસિનીભિઃ સા નેયા મધ્યે પુણ્યજલાશયે
સુંદર રીતે શણગારેલી સ્ત્રીઓ દ્વારા તેને પવિત્ર જળાશયના મધ્યમાં લઈ જવાય છે
આર્દ્રધાન્યૈઃ સ્થિતા કસ્માત્પૂજ્યતે સ્ત્રીજનેન સા
ભીંજવાયેલા ધાન્ય સાથે ઊભેલી એ સ્ત્રીને સ્ત્રીઓ શા માટે પૂજે છે?
આસીદ્દક્ષસ્ય દુહિતા કાલીનામ્ની તુ કન્યકા
દક્ષની એક પુત્રી હતી, તેનું નામ કાળી હતું, અને તે કન્યા હતી
વર્ણેનાપિ ચ સા કૃષ્ણા નવનીલોત્પલપ્રભા
તેનો રંગ કાળો હતો, અને તે તાજા નીલકમળ જેવી તેજવાળી હતી
વિવાહિતા વિધાનેન શંખતૂર્યાનુનાદિના
શાંખ અને તુરીયાના અવાજ સાથે યોગ્ય વિધિથી તેનું લગ્ન કરવામાં આવ્યું
નિર્વર્તિતે વિવાહે તુ તયા સાર્ધં ત્રિલોચનઃ
લગ્ન પૂર્ણ થયા પછી ત્રિનેત્રીએ તેની સાથે સમય વિતાવ્યો
અથ દેવસમાનસ્તુ કદાચિત્સ વૃષધ્વજઃ 4.20.
પછી ક્યારેક દેવ સમાન વૃષભધ્વજ ત્યાં હાજર હતા
તત્રસ્થશ્ચાહ્વયામાસ નર્મણા ત્રિપુરાંતકઃ
ત્યાં ત્રિપુરાંતકે રમતમાં બોલાવ્યું
એહ્યેહિ ત્વમિતઃ કાસિ કૃષ્ણાંજનસમન્વિતે
અહીં આવો, તમે કાળી કાજલથી શોભાયમાન છો
એવમુત્ક્ષિપ્તમનસા દેવી સંકુદ્ધમાનસા
આ રીતે, દેવીનું મન ઉથલપાથલ થયું અને તે ગુસ્સે થઈ ગઈ
રુરોદ સસ્વરં બાલા તત્રસ્થા સ્ફુરિતાધરા
ત્યાં ઊભેલી બાળાએ કંપતાં હોઠે ઉંચે અવાજે રડવાનું શરૂ કર્યું
યસ્માન્મમોપમા દત્તા કૃષ્ણવર્ણેન શંકર
શંકર, કેમ કે તમે મને કાળી રંગવાળી સાથે સરખાવી
તસ્માદ્દેહમિમં કૃષ્ણં જુહોમિ જ્વલિતેઽનલે
એથી હું આ કાળું શરીર પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં અર્પણ કરું છું
મુમોચ હરિતચ્છાયાકાંતિં હરિતશાદ્વલે
તેને હરિત ઘાસ પર લીલીછાયાવાળું તેજ છોડ્યું
પુનઃ પર્વતરાજસ્ય ગૃહે ગૌરી બભૂવ સા
પછી ફરીથી પર્વતરાજના ઘરમાં તે ગૌરી બની
એવં સા હરકાલીતિ ગૌરીશસ્ય વ્યવસ્થિતા
આ રીતે, તે હરાની કાળી અને ગૌરી તરીકે સ્થાપિત થઈ
હરકર્મસમુત્પન્ને હરકાયે હરપ્રિયે 4.20.
હરાના કાર્ય માટે, હરાના શરીર માટે, હરાને પ્રિય એવા કાર્ય થાય ત્યારે—
ઇત્થં સંપૂજ્ય નૈવેદ્યં દદ્યાદ્વિપ્રાય પાંડવ
આ રીતે પૂજા કર્યા પછી, પાંડવ, પ્રસાદ બ્રાહ્મણને અર્પણ કરવો જોઈએ.
અર્ચિતાસિ મયા ભક્ત્યા ગચ્છ દેવિ સુરાલયમ્
હે દેવી, મેં તને ભક્તિપૂર્વક પૂજવી છે; હવે તું દેવલોકમાં જા.
એવં યઃ પાંડવશ્રેષ્ઠ હરકાલીવ્રતં ચરેત્
હે પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ, જે કોઈ હરાકાળીનું વ્રત આ રીતે કરે—
સા યત્ફલમવાપ્નોતિ તચ્છૃણુષ્વ નરાધિપ
તેને જે ફળ મળે છે, એ હું તને કહું છું, હે મનુષ્યોના રાજા.
સર્વભોગસમાયુક્તા સૌ ભાગ્યબલગર્વિતા
તે સર્વ સુખોથી ભરપૂર, ભાગ્ય, બલ અને ગૌરવથી યુક્ત હોય છે.
સાગ્રં વર્ષશતં યાવદ્ભોગાન્ભુક્ત્વા મહીતલે
તે પૃથ્વી પર પૂરા સો વર્ષ સુધી આનંદ-ભોગ ભોગવે છે.
ચિરભદ્રા મહાકાલનંદીશ્વરવિનાયકાઃ
તે લાંબા સમય સુધી સુખી રહી, મહાકાલ, નંદી અને વિનાયક સાથે રહે છે.
સંપૂર્ણસૂર્યગણસપ્તવિરૂઢશસ્યાં તાં વૈ હિમાદ્રિતનયાં હરકાલિકાખ્યામ્
સૂર્યના સમગ્ર સમૂહ સાથે, સાતગણાં પાકથી ભરેલી, તે હિમાલયપુત્રી હરાકાળી સુધી પહોંચે છે.
લલિતાવ્રતવર્ણનમ્ અથ પૃચ્છામિ ભગવન્વ્રતં દ્વાદશમાસિકમ્
લલિતાવ્રતનું વર્ણન હે ભગવાન, હવે હું દ્વાદશ માસનું વ્રત પૂછું છું.